به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از حج و زیارت، اکبر رضایی با اشاره به جایگاه ویژه حج تمتع در منظومه دینی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران اظهار کرد: حج را نمی‌توان صرفاً مجموعه‌ای از خدمات اجرایی، اقامتی، تغذیه‌ای و حمل‌ونقل دانست؛ بلکه این فریضه الهی، کنگره عظیمی از مسلمانان جهان و فرصتی ارزشمند برای تقویت وحدت اسلامی، همدلی میان ملت‌ها و نمایش جلوه‌های اخلاقی و فرهنگی اسلام است.
وی افزود: مدیریت حج تمتع، افزون بر الزامات اجرایی، با مسئولیت‌های فرهنگی، اجتماعی و حاکمیتی همراه است. از این رو، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری در این حوزه باید به‌گونه‌ای انجام شود که ضمن تأمین خدمات مورد نیاز زائران و انجام تکلیف دینی و به جا آوردن مناسک حج ، جایگاه معنوی و فرهنگی حج؛ سلامت ، عزت و کرامت و امنیت حجاج نیز حفظ شود.
رضایی با اشاره به تأکیدات بنیان گذار جمهوری اسلامی حضرت امام خمینی(ره)، قائد شهید انقلاب اسلامی و رهبر معظم انقلاب بر توجه به ابعاد مختلف حج ، تصریح کرد: حج باید زمینه‌ساز اتحاد، تفاهم و همکاری مسلمانان باشد و فرصت مناسبی برای همگرایی و همدلی ملت‌های اسلامی فراهم کند. رفتار و منش زائران ایرانی نیز می‌تواند بازتابی از فرهنگ و ارزش‌های جامعه اسلامی باشد. بر همین اساس، مأموریت سازمان حج و زیارت تنها به اعزام زائر محدود نمی‌شود، بلکه با هماهنگی حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، صیانت از هویت فرهنگی و معنوی حج و فراهم‌کردن زمینه بهره‌مندی حجاج از ظرفیت‌های این سفر نیز اهمیت اساسی دارد.
ساختار هزینه‌های حج همچنان نیازمند بررسی کارشناسی است
معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت در ادامه با اشاره به ضرورت شناخت دقیق ساختار هزینه‌های حج اظهار کرد: عملیات حج مجموعه‌ای گسترده از خدمات و تعهدات را در بر می‌گیرد که بخش اعظم آن‌ها با بهره گیری از امکانات موجود در کشور میزبان و بر اساس قراردادهای مربوط تأمین می‌شود و بخش دیگری، از جمله حمل‌ونقل هوایی و خدمات و پشتیبانی‌های داخل کشور تهیه می شود که تابع شرایط و سازوکارهای خاص خود است.
وی افزود: هزینه‌های مرتبط با خدمات کشور میزبان تماما بر مبنای ارز محاسبه و پرداخت می‌شود؛ بنابراین، بررسی هزینه تمام‌شده حج مستلزم شناخت دقیق اجزای هزینه، سهم قراردادهای داخلی و خارجی، الزامات و محدودیت های عملیاتی و عوامل مؤثر بر قیمت خدمات است. ازاین‌رو، ارزیابی هزینه‌های حج نباید به یک مؤلفه اقتصادی یا مقایسه ساده ارقام محدود شود، بلکه لازم است مجموعه خدمات ارائه‌شده و شرایط تأمین آن‌ها مورد بررسی قرار گیرد.
رضایی با تأکید بر اهمیت مقایسه منصفانه هزینه‌ها و خدمات گفت: برای ارزیابی هزینه حج جمهوری اسلامی ایران در مقایسه با سایر کشورها، باید عواملی همچون مدت اقامت، کیفیت اسکان و تغذیه، حمل‌ونقل، خدمات درمانی، پشتیبانی، سطح خدمات و شیوه تأمین مالی مورد توجه قرار گیرد. تفاوت در هر یک از این مؤلفه‌ها می‌تواند بر هزینه نهایی اثرگذار باشد؛ بنابراین، مقایسه زمانی مبنای قضاوت دقیق خواهد بود که بر اساس اطلاعات معتبر و شرایط هم‌سنخ انجام شود. لذا هزینه ها در قیاس خدمات اجرایی کمی و کیفی به مراتب از بسیاری کشورها پایین تر می باشد.
وی تصریح کرد: بررسی تطبیقی هزینه‌های حج، علاوه بر تبیین تفاوت شرایط کشورها، باید به شناسایی ظرفیت‌های قابل بهبود، کشف فرصت‌های صرفه‌جویی و اصلاح هزینه‌های قابل‌کنترل کمک کند.
رویکرد سازمان، بررسی مستمر تناسب هزینه و کیفیت و تلاش برای ارائه خدمات مطلوب در طول دوره اقامت زائران، متناسب با الزامات حج تمتع است؛ که همه ساله این مهم در دستور کار سازمان بوده و تلاش شده علیرغم تحولات قیمتی در عربستان پایه هزینه ارزی، مدیریت و براساس صرفه و صلاح زایران پیگیری گردد .
اصلاح فرایندها؛ همچنان مسیر کاهش هزینه‌های قابل‌کنترل است
معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت با اشاره به اقدامات سال‌های اخیر برای افزایش بهره‌وری در عملیات حج اظهار کرد: علیرغم اینکه هزینه اختصاص یافته به حوزه نیروی انسانی سهم ناچیزی است اما کاهش نیروی انسانی در حوزه ستادی و کارگزاری متناسب با ظرفیت عملیاتی حج ، استفاده از نیروها به صورت چندمنظوره، به
ره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت مدیران کاروان‌ها و مجموعه‌ها، استفاده از امکانات کشور میزبان و شرکت‌های طرف قرارداد و بازنگری در فرایندهای ستادی و کارگزاری، از جمله محورهای مورد توجه در مدیریت عملیات حج بوده که حاصل آن اصلاح ساختارها و کاهش تعداد نیروی انسانی بود. به طور مثال برای راهنمایی امور گمشدگان در عملیات حج صرفا دو نفر اعزام می شدند و الباقی نیروهای مورد نظر از سایر کارگزاران و نیروهای داوطلب تامین می شد.
رضایی ادامه داد: در حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل، راهنمایی زائران، تغذیه و تدارکات نیز تلاش شده است با افزایش هماهنگی میان بخش‌ها، استفاده بهتر از ظرفیت‌های قابل بهره برداری محیط کار در کشور میزبان و توان نیروی انسانی کارگزاری، خدمات مورد نیاز زائران با بهره‌وری بیشتری ارائه شود. این اقدامات باید متناسب با نیازهای واقعی عملیات، شرایط اجرایی هر دوره و الزامات ارائه خدمات انجام شود.
وی تأکید کرد: اصلاح ساختار اجرایی به معنای کاهش غیرکارشناسی خدمات نیست؛ بلکه هدف، متناسب‌سازی تعداد و ترکیب عوامل اجرایی با نیازهای واقعی، با توجه به تحولات حوزه های فناوری ، تغییرات روشها و نیازهای زائران و تعیین روشن مسئولیت‌ها، ارتقای هم افزایی و استفاده بهینه از منابع است.
هرگونه بازنگری در ساختار و فرایندها باید متناسب با اهداف عالیه حج جمهوری اسلامی ایران و روح حاکم بر حج و با ارزیابی آثار آن بر کیفیت خدمات به حجاج عزیز ایرانی همراه باشد تا ضمن کنترل هزینه‌ها، آمادگی عملیاتی و رضایت زائران نیز حفظ شود.
سلامت و امنیت زائران، خط قرمز مدیریت هزینه‌ها
رضایی با تأکید بر ضرورت صیانت از خدمات ضروری زائران اظهار کرد: در مدیریت هزینه‌های حج، برخی خدمات به دلیل ارتباط مستقیم با سلامت، ایمنی و امنیت حجاج، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند و نمی‌توان صرفه‌جویی را به بهای تضعیف این خدمات دنبال کرد.
وی افزود: فراهم‌بودن امکان دسترسی به خدمات پزشکی، پرستاری و دارویی، به‌ویژه در شرایط پرتراکم ایام حج، از الزامات مهم عملیات حج است. بنابراین، مدیریت هزینه باید مبتنی بر اولویت‌بندی کارشناسی، حذف هزینه‌های غیرضروری، اصلاح روش‌های ناکارآمد و افزایش بهره‌وری باشد؛ نه کاهش امکانات ضروری یا افت سطح خدمات مورد نیاز زائران.
معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت با اشاره به تداوم اصلاحات در حوزه‌های مختلف گفت: فرایندهای اجرایی حج متناسب با تجربه‌های گذشته، شرایط جدید و نیازهای زائران به‌طور مستمر مورد ارزیابی و بازنگری قرار می‌گیرند.
ارزیابی هزینه‌های تمام‌شده، بررسی عملکرد بخش‌های مختلف، شناسایی ظرفیت‌های قابل استفاده و سنجش کیفیت خدمات، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه تصمیم‌گیری دقیق‌تر و ارتقای بهره‌وری در دوره‌های آینده را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: مدیریت هزینه‌ها باید فرایندی مستمر، مستند و نتیجه‌محور باشد. در این مسیر، شناسایی هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر، تفکیک آن‌ها از هزینه‌های قابل‌کنترل، بازنگری در قراردادها و فرایندهای اجرایی و ارزیابی نتایج اقدامات اصلاحی، می‌تواند به استفاده مؤثرتر از منابع و مدیریت بهتر هزینه تمام‌شده حج کمک کند که این مهم در دستور کار سازمان حج و زیارت است.
آمادگی برای حج آینده با رویکرد ارتقای بهره‌وری
رضایی در پایان با اشاره به نزدیک‌شدن به مرحله ثبت‌نام زائران در کاروان‌های حج تمتع سال آینده اظهار کرد: برنامه‌ریزی و هماهنگی بخش‌های مختلف عملیات حج در حال پیگیری است و با نزدیک‌شدن به مرحله ثبت‌نام قطعی ، آمادگی و هماهنگی مجموعه‌های اجرایی حفظ شده است.
وی افزود: برنامه و هدف آن است که برنامه‌های حج در چارچوب الزامات و زمان‌بندی‌های مربوط پیش برود و زمینه ارائه خدمات مطلوب به زائران فراهم شود. در این چارچوب، مدیریت هزینه‌ها، اصلاح مستمر فرایندها و افزایش بهره‌وری باید به‌صورت هم‌زمان دنبال شوند تا ضمن استفاده بهینه از منابع، کیفیت خدمات و شأن و منزلت حجاج حفظ شود.
معاون حج و عمره سازمان حج و زیارت تأکید کرد: حج تمتع مأموریتی فراتر از شاخص‌های صرفاً اجرایی و اقتصادی است؛ ازاین‌رو، هرگونه اقدام برای مدیریت هزینه‌ها باید در خدمت ارتقای بهره‌وری، صیانت از کرامت زائران و تأمین سلامت و امنیت آنان قرار گیرد.
نظر شما