شبستان

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از استان کردستان، سال‌هاست که نام «منطقه آزاد بانه–مریوان» در میان مهم‌ترین مطالبات توسعه‌ای مردم کردستان قرار دارد.

استانی که به واسطه قرار گرفتن در همسایگی اقلیم کردستان عراق، برخورداری از مرزهای رسمی، ظرفیت‌های گسترده کشاورزی، گردشگری، تجارت و نیروی انسانی جوان، همواره یکی از مستعدترین مناطق کشور برای توسعه تجارت فرامرزی به شمار رفته است.

با وجود این ظرفیت‌ها، نبود زیرساخت‌های لازم، محدودیت‌های سرمایه‌گذاری و فاصله گرفتن از چرخه تجارت بین‌المللی، سبب شد بخش زیادی از توان اقتصادی استان سال‌ها بلااستفاده باقی بماند.

از همین رو، تصویب منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه–مریوان امید تازه‌ای برای فعالان اقتصادی، سرمایه‌گذاران و مردم استان ایجاد کرد؛ امیدی که اکنون با آغاز برخی اقدامات اجرایی، بیش از گذشته رنگ واقعیت به خود گرفته است.

آیین رونمایی از پلاک خودرویی منطقه آزاد بانه–مریوان که با حضور استاندار کردستان، مدیرعامل منطقه آزاد، مسئولان استانی، فعالان اقتصادی و مدیران دستگاه‌های مختلف برگزار شد، اگرچه به ظاهر مراسمی برای آغاز شماره‌گذاری خودروهای منطقه آزاد بود، اما سخنان مسئولان حاضر نشان داد نگاه آنان بسیار فراتر از این موضوع است و منطقه آزاد را موتور محرک توسعه اقتصادی غرب کشور می‌دانند.

منطقه آزادی که با کمترین امکانات آغاز شد

مدیرعامل منطقه آزاد تجاری ـ صنعتی بانه–مریوان در این مراسم، با مرور مسیر شکل‌گیری این سازمان، از دشواری‌های آغاز فعالیت آن سخن گفت.

سید معروف صمدی اظهار کرد: تصویب منطقه آزاد پس از طی تمامی مراحل قانونی و تأیید شورای نگهبان انجام شد و از سال ۱۴۰۲ فعالیت رسمی آن آغاز شد، اما این مجموعه کار خود را در شرایطی آغاز کرد که تقریباً هیچ‌یک از امکانات متعارف یک سازمان توسعه‌ای را در اختیار نداشت.

وی با اشاره به اینکه بسیاری از دستگاه‌ها فعالیت خود را با ساختمان، تجهیزات، نیروی انسانی و ساختار اداری مشخص آغاز می‌کنند، افزود: منطقه آزاد بانه–مریوان در نقطه مقابل، با حداقل امکانات فعالیت خود را آغاز کرد و حتی دفتر اولیه این سازمان در سنندج نیز پاسخگوی نیازهای یک مجموعه توسعه‌ای نبود.

صمدی ادامه داد: نبود ساختار اداری، کمبود نیروی انسانی، ضعف امکانات اولیه و دشواری هماهنگی با دستگاه‌های مختلف، موجب شد آغاز فعالیت این منطقه با چالش‌های فراوانی همراه باشد؛ با این حال، مجموعه منطقه آزاد تلاش کرد بدون توقف مسیر توسعه را دنبال کند.

وی خاطرنشان کرد که امروز دفاتر منطقه آزاد در سنندج، بانه و مریوان راه‌اندازی و تجهیز شده و بسیاری از زیرساخت‌های اداری که در ابتدای مسیر وجود نداشت، فراهم شده است.

تدوین نقشه راه توسعه منطقه آزاد

یکی از مهم‌ترین اقداماتی که مدیرعامل منطقه آزاد به آن اشاره کرد، تدوین طرح جامع این منطقه بود؛ طرحی که به گفته وی، نقشه راه توسعه اقتصادی بانه و مریوان را در سال‌های آینده ترسیم خواهد کرد.

صمدی با بیان اینکه این طرح در سه مرحله تدوین شده است، گفت: دو مرحله از فرآیند تدوین و تصویب طرح جامع با موفقیت انجام شده و منطقه آزاد بانه–مریوان در میان مناطق آزاد کشور جزو نخستین مناطقی بوده که این مراحل را پشت سر گذاشته است.

وی افزود: مرحله نهایی اکنون در دولت قرار دارد و پس از تصویب آن، بسیاری از برنامه‌های توسعه‌ای منطقه با سرعت بیشتری وارد مرحله اجرا خواهد شد.

به گفته مدیرعامل منطقه آزاد، تصویب طرح جامع می‌تواند مسیر جذب سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی را هموارتر کرده و امنیت سرمایه‌گذاری را افزایش دهد.

۵۷۱ شرکت؛ نشانه اعتماد سرمایه‌گذاران

یکی از مهم‌ترین آمارهای ارائه‌شده در این مراسم، ثبت صدها شرکت در مدت کوتاه فعالیت منطقه آزاد بود.

صمدی با اشاره به راه‌اندازی سامانه‌های الکترونیکی ثبت شرکت، سرمایه‌گذاری، صدور مجوزها و سایر خدمات اداری اظهار کرد: تاکنون ۵۷۱ شرکت در منطقه آزاد بانه–مریوان به ثبت رسیده‌اند؛ آماری که نشان می‌دهد فعالان اقتصادی نگاه امیدوارانه‌ای به آینده این منطقه دارند.

وی همچنین از انتقال حدود ۷۷۰ هکتار از اراضی ملی به نام منطقه آزاد خبر داد و گفت: این اراضی بستر اجرای پروژه‌های بزرگ اقتصادی، صنعتی، تجاری و خدماتی در سال‌های آینده خواهد بود.

مدیرعامل منطقه آزاد تأکید کرد که برنامه‌ریزی‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت برای استفاده بهینه از این ظرفیت‌ها آغاز شده و پروژه‌های متعددی در دستور کار قرار دارد.

مزیت‌های متفاوت بانه و مریوان

یکی از نکات مورد تأکید مدیرعامل منطقه آزاد، تفاوت ظرفیت‌های اقتصادی دو شهرستان بانه و مریوان بود؛ ظرفیتی که به اعتقاد وی، می‌تواند موجب شکل‌گیری یک اقتصاد مکمل در منطقه شود.

وی اظهار کرد: مریوان به دلیل برخورداری از منابع آبی مناسب، زمین‌های حاصلخیز و شرایط اقلیمی مطلوب، ظرفیت بسیار بالایی در حوزه کشاورزی نوین، کشت گلخانه‌ای و تولید محصولات صادرات‌محور دارد.

به گفته صمدی، نزدیکی مریوان به بازار اقلیم کردستان عراق این فرصت را فراهم می‌کند که محصولات کشاورزی استان با ارزش افزوده بیشتر روانه بازارهای خارجی شوند.

در مقابل، شهرستان بانه با سابقه طولانی در تجارت مرزی، ظرفیت مناسبی برای توسعه صنایع سبک، صنایع تبدیلی، مونتاژ کالا و فعالیت‌های تجاری دارد و می‌تواند به یکی از قطب‌های تولید و صادرات در غرب کشور تبدیل شود.

وی معتقد است اگر این ظرفیت‌ها در قالب یک زنجیره اقتصادی منسجم به هم متصل شوند، منطقه آزاد بانه–مریوان خواهد توانست به الگویی موفق در میان مناطق آزاد کشور تبدیل شود.

کردستان؛ دروازه اتصال ایران به اقتصاد منطقه

مدیرعامل منطقه آزاد بانه–مریوان در بخش دیگری از سخنان خود با نگاهی فراتر از مرزهای استان، به جایگاه کردستان در اقتصاد منطقه‌ای پرداخت.

وی با بیان اینکه اقتصاد امروز جهان بر پایه ارتباطات، حمل‌ونقل و زنجیره‌های تأمین شکل گرفته است، گفت: اگر مسیرهای ارتباطی کردستان با عراق، ترکیه و شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی توسعه یابد و بندر خشک استان نیز به این شبکه متصل شود، کردستان می‌تواند به یکی از مهم‌ترین هاب‌های لجستیکی غرب کشور تبدیل شود.

صمدی افزود: منطقه آزاد بانه–مریوان این ظرفیت را دارد که حلقه اتصال تولیدکنندگان داخلی با بازارهای منطقه باشد و با ایجاد زنجیره ارزش، توسعه صادرات و جذب سرمایه‌گذاری، سهم مهمی در رشد اقتصادی استان ایفا کند.

وی همچنین بر ضرورت همکاری همه دستگاه‌های اجرایی تأکید کرد و گفت: توسعه منطقه آزاد تنها مسئولیت یک سازمان نیست، بلکه نیازمند همراهی همه نهادهای اجرایی، بخش خصوصی و مردم است.

مدیرعامل منطقه آزاد در پایان با تأکید بر اینکه نباید این ظرفیت بزرگ تنها به موضوع واردات خودرو محدود شود، اظهار کرد: اگر نگاه ملی بر توسعه منطقه آزاد حاکم باشد، منافع آن تنها نصیب بانه و مریوان نخواهد شد، بلکه سراسر استان کردستان و حتی اقتصاد کشور از دستاوردهای آن بهره‌مند خواهند شد.

منطقه آزاد، پیشران توسعه اقتصادی و اشتغال استان

استاندار کردستان نیز در این آیین، رونمایی از پلاک خودرویی منطقه آزاد بانه–مریوان را یکی از نقاط عطف در مسیر عملیاتی شدن این منطقه دانست و اظهار کرد: امروز تنها از یک پلاک خودرو رونمایی نمی‌شود، بلکه یکی از مطالبات دیرینه مردم کردستان وارد مرحله اجرا شده و این اتفاق می‌تواند سرآغاز تحولات گسترده اقتصادی در استان باشد.

آرش زره‌تن لهونی با بیان اینکه نباید نگاه‌ها به منطقه آزاد صرفاً در موضوع ورود خودرو خلاصه شود، افزود: فلسفه ایجاد مناطق آزاد در سراسر دنیا جذب سرمایه‌گذاری، توسعه صادرات، رونق تولید، انتقال فناوری، ایجاد اشتغال و افزایش رفاه عمومی است و منطقه آزاد بانه–مریوان نیز باید در همین مسیر حرکت کند.

وی با اشاره به اینکه مجوز ایجاد این منطقه چند سال پیش صادر شده است، تصریح کرد: مردم استان به حق انتظار دارند آثار این تصمیم را در زندگی روزمره خود مشاهده کنند و مدیریت استان نیز تمام تلاش خود را به کار گرفته تا فرآیند اجرایی شدن منطقه آزاد با سرعت بیشتری دنبال شود.

استاندار کردستان، تبدیل استان به یکی از قطب‌های لجستیکی غرب کشور را از مهم‌ترین برنامه‌های مدیریت ارشد استان عنوان کرد و گفت: منطقه آزاد بانه–مریوان در کنار بندر خشک سنندج، دو ظرفیت راهبردی هستند که می‌توانند جایگاه اقتصادی کردستان را در سطح ملی و منطقه‌ای ارتقا دهند.

لهونی از پیگیری‌های انجام شده برای تکمیل زیرساخت‌های حمل‌ونقل نیز خبر داد و افزود: توسعه راه‌های ارتباطی، تکمیل کریدور شمال‌غرب به جنوب‌غرب، تقویت مسیرهای ترانزیتی و ایجاد زیرساخت‌های لجستیکی، از مهم‌ترین اولویت‌هایی است که می‌تواند زمینه موفقیت منطقه آزاد را فراهم کند.

وی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های گردشگری استان اظهار کرد: توسعه گردشگری نیز در کنار تجارت و صنعت، یکی از محورهای اصلی برنامه‌های استان است و به فرمانداران و شهرداران تأکید شده تا در هر شهرستان، حداقل یک پروژه شاخص گردشگری تعریف و اجرا شود.

کاهش بیکاری؛ مهم‌ترین مطالبه مردم کردستان

استاندار کردستان بخش دیگری از سخنان خود را به موضوع اشتغال اختصاص داد و گفت: با وجود روند کاهشی نرخ بیکاری در سال‌های اخیر، همچنان کردستان جزو استان‌هایی است که با چالش اشتغال مواجه است و ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، مهم‌ترین اولویت مدیریت استان محسوب می‌شود.

لهونی افزود: منطقه آزاد بانه–مریوان می‌تواند یکی از مهم‌ترین ابزارهای کاهش نرخ بیکاری باشد؛ چرا که توسعه سرمایه‌گذاری، ایجاد واحدهای تولیدی، رونق تجارت و افزایش صادرات، به طور مستقیم فرصت‌های شغلی جدیدی ایجاد خواهد کرد.

وی با اشاره به برخی ابهامات موجود درباره نحوه استفاده از خودروهای منطقه آزاد نیز گفت: مطابق قانون، ورود خودرو برای فعالان اقتصادی در محدوده منطقه آزاد پیش‌بینی شده است، اما با استفاده از اختیارات قانونی استانداران، مجوز لازم برای تردد خودروهای پلاک منطقه آزاد در سراسر استان کردستان صادر خواهد شد.

استاندار کردستان ادامه داد: علاوه بر این، مذاکراتی نیز با استانداران استان‌های همجوار از جمله کرمانشاه و آذربایجان غربی در دستور کار قرار گرفته تا با امضای تفاهم‌نامه‌های مشترک، امکان تردد این خودروها در سایر استان‌های غرب کشور نیز فراهم شود.

لهونی در پایان با تأکید بر اینکه منطقه آزاد باید به موتور محرک توسعه استان تبدیل شود، خاطرنشان کرد: موفقیت این طرح نیازمند همدلی همه دستگاه‌ها، حمایت بخش خصوصی و اعتماد سرمایه‌گذاران است و اگر این همراهی شکل بگیرد، کردستان می‌تواند به جایگاه شایسته خود در اقتصاد کشور دست یابد.

توسعه اقتصادی زمانی ماندگار است که با عدالت همراه باشد

در ادامه این مراسم، امام جمعه سنندج نیز با نگاهی فرهنگی و اجتماعی به موضوع منطقه آزاد پرداخت و تأکید کرد که توسعه اقتصادی بدون عدالت، شفافیت و خدمت به مردم نمی‌تواند آثار ماندگاری بر جای بگذارد.

ماموستا فایق رستمی با قدردانی از تلاش مسئولان برای راه‌اندازی منطقه آزاد بانه–مریوان اظهار کرد: هر اقدامی که موجب رونق اقتصاد، افزایش اشتغال و بهبود معیشت مردم شود، اقدامی ارزشمند است و باید از آن حمایت شود.

وی افزود: فلسفه ایجاد مناطق آزاد، ایجاد فرصت‌های برابر برای توسعه اقتصادی است و لازم است این ظرفیت در خدمت عموم مردم قرار گیرد، نه اینکه تنها گروهی خاص از مزایای آن بهره‌مند شوند.

امام جمعه سنندج با اشاره به جایگاه عدالت در آموزه‌های اسلامی گفت: قرآن کریم همواره بر عدالت، امانتداری و خدمت به مردم تأکید کرده و مسئولان نیز باید این اصول را در همه برنامه‌های اقتصادی مورد توجه قرار دهند.

وی توسعه زیرساخت‌ها را یکی از مهم‌ترین نیازهای منطقه آزاد دانست و اظهار کرد: بدون ایجاد زیرساخت‌های مناسب، از راه و حمل‌ونقل گرفته تا امکانات خدماتی و رفاهی، دستیابی به اهداف اقتصادی امکان‌پذیر نخواهد بود.

ماموستا رستمی همچنین بر ضرورت مقابله با فساد اقتصادی تأکید کرد و افزود: شفافیت، سلامت اداری و حمایت از سرمایه‌گذاران واقعی، لازمه موفقیت هر طرح اقتصادی است و اگر اعتماد عمومی تقویت شود، زمینه مشارکت گسترده‌تر بخش خصوصی نیز فراهم خواهد شد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های کم‌نظیر استان کردستان خاطرنشان کرد: این استان از منابع طبیعی، موقعیت جغرافیایی مناسب و سرمایه انسانی توانمند برخوردار است و اگر برنامه‌ریزی دقیق و استفاده از نظر کارشناسان در دستور کار قرار گیرد، می‌توان آینده روشنی برای اقتصاد استان ترسیم کرد.

پلیس راهور؛ آماده همراهی با اجرای منطقه آزاد

رئیس پلیس راهور کردستان نیز در این مراسم، ضمن تشریح اقدامات انجام شده برای اجرای طرح پلاک‌گذاری خودروهای منطقه آزاد، بر آمادگی پلیس برای همکاری با سایر دستگاه‌ها تأکید کرد.

سرهنگ رضا همتی‌زاده با گرامیداشت یاد شهدای امنیت اظهار کرد: امنیت و نظم، زیربنای هرگونه توسعه اقتصادی است و پلیس همواره تلاش کرده در کنار مردم و سایر دستگاه‌ها، زمینه اجرای طرح‌های توسعه‌ای را فراهم کند.

وی با اشاره به همکاری میان پلیس راهور و سازمان منطقه آزاد بانه–مریوان گفت: طی ماه‌های گذشته، جلسات متعددی میان پلیس راهور کشور، پلیس راهور استان و مسئولان منطقه آزاد برگزار شد تا زیرساخت‌های لازم برای اجرای این طرح فراهم شود.

رئیس پلیس راهور کردستان افزود: هدف اصلی این همکاری آن است که مردم استان بتوانند در چارچوب قانون از ظرفیت‌های منطقه آزاد بهره‌مند شوند و خدمات مرتبط با شماره‌گذاری و تردد خودروها نیز با سهولت بیشتری انجام گیرد.

خودروهای منطقه آزاد؛ ایمن، استاندارد و قانونمند

همتی‌زاده در ادامه با اشاره به نگرانی برخی شهروندان درباره خودروهای وارداتی گفت: بخش زیادی از خودروهایی که از طریق منطقه آزاد وارد می‌شوند، از فناوری‌های روز دنیا و تجهیزات ایمنی پیشرفته برخوردار هستند.

وی توضیح داد: سامانه‌های هشدار خروج از مسیر، ترمز هوشمند، سیستم جلوگیری از برخورد، کنترل پایداری، کیسه‌های هوای متعدد و بدنه‌های مقاوم، از جمله امکاناتی است که سطح ایمنی این خودروها را افزایش می‌دهد.

رئیس پلیس راهور کردستان همچنین روند قانونی پلاک‌گذاری خودروها را تشریح کرد و گفت: تمامی خودروها پس از بررسی مدارک مالکیت، اسناد گمرکی، تأییدیه‌های استاندارد، گواهی سلامت خودرو و انجام بازدیدهای فنی، پلاک منطقه آزاد دریافت خواهند کرد.

وی افزود: برای تسهیل خدمات، ایجاد مراکز ارائه خدمات مرتبط در شهرستان‌های بانه و مریوان نیز در دستور کار قرار گرفته تا شهروندان بدون مراجعه به سایر شهرها بتوانند امور مربوط به خودروهای خود را انجام دهند.

همتی‌زاده در پایان تأکید کرد: پلیس راهور ضمن پایبندی کامل به قانون، تمام تلاش خود را برای تسهیل خدمات، حفظ ایمنی تردد و حمایت از اجرای صحیح طرح منطقه آزاد به کار خواهد گرفت.

منطقه آزاد؛ آزمونی بزرگ برای آینده توسعه کردستان

آیین رونمایی از پلاک خودرویی منطقه آزاد بانه–مریوان را می‌توان نقطه آغاز فصل تازه‌ای از توسعه اقتصادی کردستان دانست؛ فصلی که اگرچه با شماره‌گذاری خودروها آغاز شده، اما اهداف آن بسیار فراتر از این موضوع است.

آنچه در سخنان مسئولان حاضر در این مراسم بیش از هر موضوع دیگری به چشم می‌خورد، تأکید بر ضرورت نگاه راهبردی به منطقه آزاد بود؛ نگاهی که این ظرفیت را نه صرفاً امتیازی برای واردات خودرو، بلکه ابزاری برای جذب سرمایه، توسعه صادرات، رونق تولید، ایجاد اشتغال، تکمیل زنجیره‌های حمل‌ونقل، توسعه گردشگری و ارتقای جایگاه اقتصادی استان می‌داند.

اکنون منطقه آزاد بانه–مریوان در آغاز مسیری قرار گرفته که موفقیت آن به میزان هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، حمایت از سرمایه‌گذاران، تکمیل زیرساخت‌ها و مشارکت مردم وابسته است.

اگر این الزامات به‌درستی فراهم شود، این منطقه می‌تواند از یک عنوان قانونی فراتر رفته و به یکی از مهم‌ترین موتورهای محرک توسعه کردستان و غرب کشور تبدیل شود؛ ظرفیتی که نه‌تنها اقتصاد بانه و مریوان، بلکه آینده توسعه استان و نقش‌آفرینی آن در تجارت منطقه‌ای را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد.