شبستان

به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، آیت‌الله جعفر سبحانی در مراسم افتتاح سال تحصیلی حوزه‌های علمیه که در مدرسه فیضیه قم برگزار شد، با اشاره به آیه شریفه «وَما کانَ الْمُؤْمِنُونَ لِیَنْفِرُوا کَافَّةً فَلَوْلا نَفَرَ مِنْ کُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طَائِفَةٌ لِیَتَفَقَّهُوا فِی الدِّینِ وَلِیُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَیْهِمْ»، اظهار کرد: این آیه را می‌توان ناظر بر حرکت برای کسب دانش و عالم شدن دانست؛ چراکه طبیعی است همه مردم ایران نمی‌توانند برای فراگیری علوم دینی به قم بیایند و لازم است از هر استان گروهی برای تحصیل علوم دینی به حوزه قم بیایند و پس از کسب دانش به مناطق خود بازگردند.

وی افزود: بر اساس این برداشت، حوزه‌های علمیه‌ای که در طول تاریخ شکل گرفته‌اند، کارکردی مشابه داشته‌اند و طلاب و عالمان پس از کسب دانش در مراکز علمی، به شهرها و مناطق خود بازمی‌گشتند و مردم را آموزش می‌دادند.

آیت‌الله سبحانی با اشاره به سابقه تشکیل حوزه علمیه قم ادامه داد: مرحوم آیت‌الله العظمی حاج شیخ عبدالکریم حائری یزدی در سال ۱۳۰۱ شمسی حوزه علمیه قم را تأسیس کرد و از آن زمان، این حوزه به مرکزی برای تربیت علما و مبلغان تبدیل شد که آثار و برکات فراوانی برای ایران و حتی خارج از کشور داشته است.

انقلاب اسلامی از برکات حوزه علمیه قم است

وی با بیان اینکه حوزه علمیه قم در طول یک قرن گذشته خدمات بزرگی در عرصه حفظ و گسترش دین داشته است، تصریح کرد: انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی ایران نیز از جمله برکات این حوزه است؛ چراکه حوزه علمیه قم شخصیت‌هایی را تربیت کرده که در طول یک قرن، در حفظ دین مردم ایران و حتی دیگر کشورها نقش‌آفرین بوده‌اند.

این مرجع تقلید در ادامه به ضرورت توجه جدی به مسئله آموزش در حوزه‌های علمیه اشاره کرد و گفت: در سال‌های گذشته، به دلایل مختلف از جمله حوادث و شرایط ناخواسته، تعطیلات حوزه افزایش پیدا کرد و این مسئله به آموزش طلاب آسیب زد؛ بنابراین باید در برنامه‌ریزی سال تحصیلی جدید، کاهش تعطیلات مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: نباید به هر مناسبت و با هر عنوانی کلاس‌های حوزه تعطیل شود و باید تلاش کنیم در کنار سایر برنامه‌ها، امر مهم تحصیل و آموزش طلاب آسیب نبیند.

فقه و اصول باید محور اصلی آموزش حوزه باشد

آیت‌الله سبحانی همچنین بر ضرورت حفظ جایگاه فقه و اصول در برنامه آموزشی حوزه تأکید کرد و گفت: رشته‌های تخصصی که امروز در حوزه وجود دارد، از یادگارهای مرحوم آیت‌الله فاضل لنکرانی است و باید از این ظرفیت به خوبی استفاده شود، اما نباید به گونه‌ای برنامه‌ریزی شود که فقه و اصول تحت تأثیر قرار گیرد.

وی ادامه داد: پیشنهاد ما این بود که آموزش‌های تخصصی در ساعات بعدازظهر برگزار شود و صبح‌ها طلاب به صورت متمرکز به فقه و اصول بپردازند تا در کنار توسعه رشته‌های تخصصی، آموزش‌های اصلی حوزه نیز تقویت شود.

این استاد برجسته حوزه علمیه قم با اشاره به اهمیت رشته تبلیغ خاطرنشان کرد: نباید تبلیغ و وعظ را دست‌کم بگیریم و توجه به این بخش باید در کنار سایر رشته‌های تخصصی مورد اهتمام قرار گیرد.

وی برای تبیین اهمیت تبلیغ گفت: فقیه مانند کسی است که غذا را می‌پزد؛ اما اگر این غذا به دست مردم نرسد، فایده‌ای نخواهد داشت. مبلغان باید معارف و اندیشه‌های تولیدشده در حوزه را با زبان قابل فهم به مردم منتقل کنند.

روایت یک راننده از تأثیر موعظه مرحوم کافی

آیت‌الله سبحانی در ادامه با نقل خاطره‌ای از تأثیرگذاری مبلغان بر جامعه اظهار کرد: یکی از دوستان ما در مشهد داستانی نقل می‌کرد که مربوط به حدود ۴۰ یا ۵۰ سال پیش و ایام ماه مبارک رمضان بود.

وی افزود: در تهران سوار تاکسی شدم و دیدم راننده نوار یکی از سخنرانی‌های مرحوم حجت‌الاسلام والمسلمین کافی را گذاشته است. راننده به من گفت اگر این روحانی و مواعظ او نبود، من تا امروز روزه نمی‌گرفتم؛ اما به واسطه سخنان و مواعظ او، در ماه رمضان روزه می‌گیرم.

این مرجع تقلید با تأکید بر اینکه چنین نمونه‌هایی نشان‌دهنده اهمیت تبلیغ است، گفت: بنابراین لازم است مدیریت حوزه علمیه بخش تبلیغ را همانند سایر رشته‌های تخصصی مورد توجه جدی قرار دهد.

ضرورت تعامل علمی حوزه قم با مراکز حوزوی جهان

آیت‌الله سبحانی در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت تقویت ارتباطات علمی حوزه‌های علمیه با مراکز علمی و حوزوی خارج از کشور تأکید کرد و گفت: حوزه نباید در یک منطقه محدود و به صورت بسته فعالیت کند، بلکه باید ارتباط خود را با حوزه‌ها و مراکز علمی جهان گسترش دهد.

وی پیشنهاد کرد: هر سال یک موضوع مهم علمی انتخاب و یک همایش بین‌المللی با حضور محققان داخلی و خارجی برگزار شود تا حوزه علمیه قم به محل تعامل و گفت‌وگوی علمی با دیگر حوزه‌ها و مراکز علمی جهان تبدیل شود.

این استاد حوزه با بیان اینکه موضوعات این همایش‌ها باید علمی و حتی‌الامکان غیرتنش‌زا باشد، افزود: باید موضوعاتی را انتخاب کنیم که امکان گفت‌وگو و همفکری میان اندیشمندان شیعه و اهل سنت و نیز پژوهشگران داخل و خارج از کشور را فراهم کند.

وی در همین زمینه به موضوعاتی همچون «رب»، «اله»، «عبادت» و مفهوم «بدعت» اشاره کرد و گفت: این مفاهیم از جمله موضوعاتی هستند که می‌توانند در یک گفت‌وگوی علمی مشترک مورد بررسی قرار گیرند و محققان حوزه و حتی اندیشمندان اهل سنت درباره آنها به ارائه دیدگاه بپردازند.

آیت‌الله سبحانی همچنین «احکام سفر» را یکی دیگر از موضوعات قابل بررسی دانست و اظهار کرد: در پژوهشی که به صورت فردی انجام شده، برای موضوع سفر ۳۸ حکم مختلف شناسایی شده است؛ بررسی جامع این موضوعات می‌تواند در قالب یک کار پژوهشی جمعی دنبال شود.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از مازندران، علیرضا مؤمنی‌خنکدار، مدیر ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی و هنری مساجد استان مازندران در نشست هم‌اندیشی با محمود تنها، معاون پرورشی و فرهنگی اداره کل آموزش و پرورش مازندران، ضمن تشریح ضوابط اجرایی مسابقات قرآنی «مدهامتان»، بر استفاده از ظرفیت‌های نهادی آموزش و پرورش برای ارتقای سطح این رویداد تأکید کرد.  

وی، با اشاره به ضرورت رعایت استانداردهای تشکیلاتی در این جشنواره قرآنی اظهار داشت: شرکت در این دوره از مسابقات، تنها در قالب تیم‌های رسمی کانون‌های مساجد امکان‌پذیر است. لذا تمامی متقاضیان موظفند ضمن عضویت رسمی در کانون، اطلاعات خود را در سامانه «بچه‌های مسجد» ثبت نمایند؛ چرا که هویت قرآنی و اصالت عضویت اعضا، صرفاً از طریق این سامانه احراز خواهد شد.  

مدیر ستاد کانون‌های مساجد مازندران در ادامه، تنوع رشته‌ها و گروه‌های سنی را تشریح کرد و گفت: این مسابقات در دو رده سنی "زیر ۱۸ سال" و "۱۸ تا ۳۵ سال" برگزار می‌شود. متسابقین در رشته‌های مختلف شامل: قرائت تحقیق، قرائت تقلیدی، ترتیل، دعاخوانی، قصه‌گویی، نقاشی آیات، ترجمه‌خوانی و همچنین اذان و مکبری (ویژه برادران) به رقابت خواهند پرداخت.  

وی افزود: در بخش حفظ نیز رقابت‌ها در دو سطح حفظ عمومی (شامل ۱، ۳ و ۵ جزء) و حفظ تخصصی (شامل ۱۰، ۲۰ جزء و حفظ کل) برگزار می‌گردد.

مؤمنی‌خنکدار با اعلام خبر آمادگی ۲۱ تیم قرآنی مساجد استان برای حضور در مرحله مقدماتی استانی، افزود: امیدواریم برگزاری این مسابقات در مجتمع فرهنگی «حر» قائم‌شهر، گامی بلند در جهت شکوفایی استعدادهای قرآنی و تقویت جریان مسجدمحور در دیار علویان باشد.  

وی در پایان با تأکید بر لزوم هم‌افزایی بین‌دستگاهی، خاطرنشان کرد: مساجد پایگاه‌های اصلی تربیت قرآنی هستند؛ لذا برای تقویت کیفی این جشنواره، استفاده از ظرفیت دارالقرآن‌های اداره کل آموزش و پرورش مازندران و همچنین بهره‌گیری از توان تخصصی داوران قرآنی این مجموعه مورد انتظار است و ما تمام توان خود را برای تعالی این مسیر به کار خواهیم بست.