تحلیل قرآنی مواجههٔ گفتمانی پاپ و ترامپ

از این منظر، مواجههٔ اخیر میان پاپ و ترامپ ـ فارغ از تحلیل سیاسی آن ـ نمونه‌ای امروزی از همان دغدغهٔ دیرین است: حفظ مرز میان ایمان و قدرت، و مراقبت از اینکه دین همچنان پیام‌آور صلح، انسانیت و معنویت باقی بماند.

به گزارش خبرگزاری شبستان، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدمهدی میرجلیلی در جلسات تفسیر حسینیه یزدی‌های قلهک به بررسی مناقشه میان پاپ لئو چهاردهم و ترامپ از منظر قرآن پرداخت.
در روزهای اخیر، گفت‌وگویی پرمناقشه میان یک رهبر معنوی و یک چهرهٔ سیاسی در سطح جهانی بازتاب گسترده‌ای یافته است.  
«کنایهٔ دوبارهٔ پاپ به ترامپ: جهان توسط «مستبدان» در حال ویرانی است.  
رهبر کاتولیک‌های جهان پس از حملهٔ لفظی ترامپ به مواضع او دربارهٔ جنگ با ایران، هشدار داد که جهان توسط «مستبدان» درحال ویرانی است.  
پاپ لئو ـ که منتقد جدی حملهٔ ترامپ به ایران است ـ رهبرانی را که از ادبیات مذهبی برای توجیه جنگ استفاده می‌کنند، مورد ملامت قرار داد. وزیر جنگ آمریکا پیش‌تر گفته بود سربازان آمریکایی برای «عیسی» می‌جنگند.  
پاپ گفت: جهان توسط مشتی مستبد درحال ویرانی است، اما آنچه آن را پابرجا نگه داشته، کثرتِ برادران و خواهرانی است که حامی یکدیگرند.»
این اختلاف نظر، صرف‌نظر از مواضع سیاسی افراد، بار دیگر پرسشی بنیادین را برجسته می‌کند: حد و مرز استفاده از دین در عرصهٔ قدرت چیست و چگونه می‌توان قدسیت ایمان را از آلایش به منافع زودگذر حفظ کرد؟
در سنت اخلاقی و الهیاتی، همواره تأکید بر این بوده که دین برای رهایی، کرامت انسانی و هدایت آمده است؛ نه برای مشروعیت‌بخشی به خشونت، سلطه یا منافع کوتاه‌مدت. هرگاه گزاره‌های دینی در خدمت اهدافی بیرون از رسالت اصلی ایمان قرار گیرند، معنویت کوچک می‌شود و پیام مقدس به ابزاری برای نزاع‌های انسانی بدل می‌گردد.
این هشدار امروز نیز تکرار می‌شود: دین، گفتمانی برای قدرت‌آفرینی نیست؛ گفتمانی برای انسان‌سازی است.
از منظر هنجاری، نگرانی اصلی آنجاست که زبان دین، که باید حامل اخلاق، رحمت و معنویت باشد، به ابزار اقناع سیاسی یا توجیه تصمیمات نظامی تبدیل شود. این خطری است که متون مقدس نیز بارها از آن برحذر داشته‌اند.
قرآن کریم در آیهٔ ۷۹ سورهٔ بقره با بیانی روشن خط قرمز این تحریف را ترسیم می‌کند:  
«فَوَیْلٌ لِّلَّذِینَ یَکْتُبُونَ الْکِتَابَ بِأَیْدِیهِمْ ثُمَّ یَقُولُونَ هَذَا مِنْ عِندِ اللَّهِ لِیَشْتَرُوا بِهِ ثَمَنًا قَلِیلًا فَوَیْلٌ لَّهُم مِّمَّا کَتَبَتْ أَیْدِیهِمْ وَوَیْلٌ لَّهُم مِّمَّا یَکْسِبُونَ؛ پس وای بر کسانی که نوشته‌ای با دستان خود می‌نویسند، سپس می‌گویند: این از جانب خداست، تا آن را به بهایی اندک بفروشند. پس وای بر آنان از آنچه دستانشان نوشت، و وای بر آنان از آنچه به دست می‌آورند.»
پیام آیه، همیشگی و فراتر از مصادیق تاریخی است: دین را از آنِ حقیقت نگه دارید، و از آلوده شدن آن به اهداف کوچک دنیوی بپرهیزید.
از این منظر، مواجههٔ اخیر میان پاپ و ترامپ ـ فارغ از تحلیل سیاسی آن ـ نمونه‌ای امروزی از همان دغدغهٔ دیرین است: حفظ مرز میان ایمان و قدرت، و مراقبت از اینکه دین همچنان پیام‌آور صلح، انسانیت و معنویت باقی بماند.
کد خبر 1878459

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha