به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان، آیین بزرگداشت «امین زبان و ادب پارسی» و رونمایی از کتاب «از دفتر شعر امین»، منتخبی از سرودههای امام مجاهد، شهید آیتالله سیدعلی خامنهای، عصر امروز دوشنبه ۲۵ آبانماه، در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و معماری برگزار شد.
در این مراسم «غلامعلی حدادعادل»، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در سخنانی با گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید، به تبیین ابعاد شخصیتی و جایگاه ادبی ایشان پرداخت و اظهار کرد: زبان و ادب فارسی در طول ۵۰ سال گذشته از این بخت برخوردار بوده است که دو رهبر را به خود ببیند که هر دو ادیب، شعرشناس و شاعر بودند و در روزگاری که طوفان جهانیشدن با هویتهای ملی سر ستیز دارد، پشتوانهای ارزشمند برای زبان و ادب فارسی به شمار میرفتند.
وی با اشاره به جامعیت شخصیت شهید آیتالله خامنهای افزود: یکی از ویژگیهای رهبر عزیز ما جامعیت شخصیت ایشان بود؛ کمتر شخصیتی را با چنین جامعیتی دیدهام. هر فردی که در رشتهای از دانش و هنر به کمالی دست یافته بود، پس از ملاقات با ایشان احساس میکرد که رهبر شهید در همان حوزه نیز از تخصص و آگاهی عمیقی برخوردارند و این موضوع حقیقتاً حیرتآور بود.
حدادعادل با اشاره به جلوه شاعرانه شخصیت رهبر شهید، خاطرنشان کرد: وقتی به ابعاد مختلف شخصیت ایشان فکر میکنم، شعر فروغی بسطامی به خاطرم میآید که میگوید: «با صد هزار جلوه برون آمدی که من، با صد هزار دیده تماشا کنم». یکی از جلوههای شخصیت ایشان نیز جلوه شاعرانه بود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی در ادامه با اشاره به نسبت شعر و سیاست گفت: معمولاً شعر و سیاست را چندان سازگار نمیدانند؛ زیرا شعر قابلیت تفسیرهای مختلف دارد، در حالی که یک سیاستمدار باید سخنی دقیق و روشن بیان کند. این موضوع ارتباطی به دوران پیش یا پس از انقلاب ندارد و از ویژگیهای خود زبان شعر و مسئولیت سیاسی ناشی میشود.
وی با اشاره به برخی رجال سیاسی پیش از انقلاب که در کنار فعالیت سیاسی به شعر نیز میپرداختند، از وثوقالدوله و قوامالسلطنه نام برد و به ماجرای تغییر یک بیت از شعر منوچهری در یکی از بیانیههای سیاسی قوامالسلطنه اشاره کرد و توضیح داد: در این ماجرا، با تغییر یک نقطه، واژه «کشتنیان» به «کشتیبان» تبدیل شد و معنای بیت نیز تغییر کرد. اصل بیت منوچهری «کشتنیان را سیاستی دگر آمد» بود، اما پس از این تغییر، عبارت «کشتیبان را سیاستی دگر آمد» رواج یافت و حتی به ضربالمثل تبدیل شد؛ در حالی که معنای اولیه آن کاملاً متفاوت بود.
وی افزود: شعر با چنین خطرهایی مواجه است و همین موضوع سبب میشود سیاستمداران در سخنان رسمی خود کمتر از شعر استفاده کنند تا زمینه برداشتهای متفاوت و تغییر معنایی فراهم نشود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به رویکرد امام خمینی(ره) و شهید آیتالله خامنهای در استفاده از شعر در سخنرانیهای عمومی اظهار کرد: امام راحل با وجود توجه عمیق به شعر عرفانی و تسلط بر مثنوی، بهندرت در سخنرانیهای خود شعر میخواندند. از جمله در مراسم شهادت استاد مطهری به بیتی اشاره کردند که بیشتر جنبه نظم داشت.
وی ادامه داد: رهبر شهید نیز در دوران ریاستجمهوری گاهی در نماز جمعه به یکی دو بیت استناد میکردند و در دوران رهبری نیز بسیار اندک از شعر در سخنرانیها و بیانیههای خود بهره میگرفتند؛ بهگونهای که تعداد این موارد شاید به انگشتان یک دست میرسید.
حدادعادل با بیان اینکه این مسئله درباره شخصیتی که خود شاعری توانمند و صاحبقریحه است، شگفتانگیزتر به نظر میرسد، تصریح کرد: همه کسانی که شعر میگویند میدانند که شعر برای خواندهشدن سروده میشود. اساس هنر نیز جلوهگری است و هنرمند اثری را خلق میکند تا دیگران آن را ببینند و از آن بهره ببرند.
وی با اشاره به حضور رهبر شهید در محافل ادبی و نشستهای شاعران گفت: با وجود اینکه شاعران بسیاری در محضر ایشان شعر میخواندند و ایشان ساعتها در جمع شاعران مینشستند و به آثار آنان گوش میدادند، خودشان هیچگاه به دنبال خواندن اشعارشان نبودند و دیده نشد که در چنین جمعهایی بخواهند بگویند من هم شعر دارم.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی این ویژگی را نشانه تسلط و خودمهاری کمنظیر رهبر شهید دانست و افزود: تنها ممکن بود در یک محفل خصوصی و برای دوستی صمیمی، شعری از سرودههای خود را بخوانند؛ البته یاران خراسانی ایشان استثنا بودند، زیرا از دوران جوانی با آنان ارتباط و آشنایی داشتند.
نظر شما