به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان، نشست تشریح برنامههای های هفته کتاب و کتابخوانی انتشارات علمی و فرهنگی صبح امروز ۲۵ آبان ماه در این موسسه برگزار شد.
در این نشست سیدجمال هادیان طبائی زواره، مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی، با اشاره به دشواریهای اقتصادی صنعت نشر کشور، گفت: با وجود همه مشکلات اقتصادی، افزایش هزینههای تولید و دشواریهای فعالیت در حوزه نشر، همچنان علاقهمندان به کتاب در کتابفروشیها حضور دارند، کتاب میخرند و حتی اگر قصد خرید نداشته باشند، برای دیدن و ورق زدن کتابها به فروشگاهها مراجعه میکنند، موضوعی که نشان میدهد علاقه به کتاب همچنان در جامعه وجود دارد.
وی با بیان اینکه فعالیت اقتصادی در صنعت نشر به کاری دشوار تبدیل شده است، افزود: ادامه فعالیت حرفهای در حوزه نشر و تولید مستمر کتاب، بدون برخورداری از پشتوانه مالی و اقتصادی مناسب، بسیار دشوار است و بسیاری از ناشران برای تداوم فعالیت با چالشهای جدی مواجه هستند.
هادیان طبائی زواره با اشاره به شرایط خاص انتشارات علمی و فرهنگی اظهار کرد: این مجموعه با وجود دولتی بودن، از بودجه دولتی برخوردار نیست و در عین حال باید تمام الزامات و ضوابط شرکتهای دولتی، از جمله نظارتهای دیوان محاسبات، سازمان بازرسی و حسابرسیهای سالانه را رعایت کند. این شرایط موجب افزایش هزینههای اداری و اجرایی مجموعه در مقایسه با بسیاری از شرکتهای خصوصی شده است.
وی ادامه داد: شرکتهای دولتی برای انجام فعالیتهای خود با ضوابط و فرآیندهای متعددی مواجه هستند و همین مسئله در کنار هزینههای نیروی انسانی و الزامات نظارتی، اداره یک مجموعه فرهنگی و انتشاراتی را دشوارتر میکند.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با تشریح وضعیت این مجموعه در زمان تحویل مدیریت گفت: اول بهمنماه ۱۴۰۳، موسسه را در شرایطی تحویل گرفتیم که بیش از ۲۰۰ میلیارد تومان بدهی، بیش از هفت میلیارد تومان بدهی معوق بیمه تأمین اجتماعی و بیش از ۴۸ میلیارد تومان مالیات پرداختنشده داشت. صورتهای مالی نیز با مشکلاتی مواجه بود و حقوقهایی پرداختنشده، در کنار توقف فعالیتهای چاپ و نشر، شرایط دشواری را برای مجموعه رقم زده بود.
وی افزود: با تلاش مجموعه مدیریتی و همراهی همکاران، بیش از ۸۰ درصد بدهیهای شرکت به شیوههای مختلف پرداخت یا تقسیط شده است. همچنین مطالبات معوق نویسندگان و مترجمان که سالها پرداخت نشده بود، تسویه شده و وضعیت بیمه، مالیات و حقوق کارکنان نیز بهروز شده است.
هادیان طبائی زواره با اشاره به تغییر ساختار شرکت تصریح کرد: انتشارات علمی و فرهنگی در مسیر چابکسازی قرار گرفته و تعداد نیروهای آن به ۴۸ نفر رسیده است. همچنین سه شرکت زیرمجموعه در موسسه مادر ادغام شدند و ساختار مجموعه با هدف کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری بازنگری شد.
احیای ظرفیتهای اقتصادی در خدمت فرهنگ و نشر
وی یکی از اقدامات مهم دوره جدید مدیریتی را اجرای طرح مولدسازی داراییهای بلااستفاده و کمبازده موسسه عنوان کرد و گفت: مولدسازی در شرکتهای دولتی به دلیل ضوابط متعدد، از جمله مزایده، استعلام، کارشناسیهای رسمی، انتشار آگهی و نظارتهای قانونی، فرآیندی دشوار است با این حال تلاش کردیم ظرفیتهایی را که پیش از این بلااستفاده یا کماستفاده بودند، دوباره در خدمت فعالیتهای فرهنگی و اقتصادی قرار دهیم.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به بازسازی چاپخانه این مجموعه اظهار کرد: چاپخانهای با قدمت حدود ۵۰ سال که بیش از ۲۰ نیروی انسانی داشت و عمدتاً هزینهبر بود، با مشارکت بخش خصوصی احیا شد و اکنون بیش از ۸۰ نفر در آن فعالیت میکنند و چاپخانه در دو شیفت مشغول به کار است.
وی افزود: همچنین تعدادی از فضاهای تجاری مجموعه با مشارکت بخش خصوصی احیا شده و ظرفیتهای جدیدی برای عرضه کتابها، معرفی آثار انتشارات و برگزاری رویدادهای فرهنگی فراهم آمده است.
هادیان طبائی زواره راهاندازی فضای کار اشتراکی فرهنگ و فناوری را از دیگر اقدامات این مجموعه دانست و گفت: با استفاده از ظرفیتهای موجود و مشارکت بخش خصوصی، نخستین فضای کار اشتراکی ویژه فرهنگ و فناوری در این مجموعه راهاندازی شده است که در سه طبقه فعالیت میکند و توسعه آن تا چهار طبقه پیشبینی شده است.
وی ادامه داد: این فضا با برخورداری از دفاتر یک تا هشتنفره، اتاق کنفرانس و اینترنت پرسرعت، امکان فعالیت و همکاری نخبگان و فعالان حوزه فرهنگ و فناوری را فراهم کرده است و در حال حاضر حدود ۲۰۰ نفر از نخبگان کشور از ظرفیتهای این مجموعه استفاده میکنند.
تولید هفتگی سه عنوان کتاب با تکیه بر چاپ دیجیتال
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به تغییر رویکرد این مجموعه در حوزه چاپ و نشر بیان کرد: به جای تکیه بر ظرفیتهای پرهزینه گذشته، تلاش کردیم نظام تولید کتاب را متناسب با نیاز بازار و میزان تقاضا بازطراحی کنیم.
وی افزود: در گذشته چاپخانهای با مساحت حدود ۱۱ هزار مترمربع و بیش از ۵۳ دستگاه ماشینآلات چاپ در اختیار مجموعه بود، اما امروز با استفاده از ظرفیت چاپ دیجیتال و متناسب با نیاز بازار، امکان تولید کتاب با هزینه و ریسک کمتر فراهم شده است.
هادیان طبائی زواره با بیان اینکه در حال حاضر بهطور متوسط هفتهای سه عنوان کتاب از این مجموعه وارد بازار نشر میشود، گفت: در شیوه جدید، ابتدا بخش بازرگانی و کارشناسی بازار میزان تقاضا برای کتاب را بررسی میکند و سپس براساس برآورد انجامشده، تعداد نسخههای مورد نیاز برای چاپ تعیین میشود.
وی با اشاره به وضعیت اقتصادی شرکت خاطرنشان کرد: انتشارات علمی و فرهنگی هنوز به نقطه سربهسر نرسیده است، اما پیشبینیهای مالی و برنامهریزیهای انجامشده چشمانداز مناسبی را ترسیم میکند و امیدواریم در ادامه مسیر به ثبات اقتصادی برسیم.
عرضه آنلاین بیش از چهار هزار عنوان کتاب و سند
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی همچنین از برنامهریزی برای راهاندازی یک پلتفرم جدید در سال آینده خبر داد و گفت: امیدواریم در اوایل سال آینده این پلتفرم راهاندازی شود تا بیش از چهار هزار عنوان کتاب و سند موجود در مجموعه بهصورت برخط در دسترس علاقهمندان قرار گیرد. در این بستر، امکان دسترسی به محتوای کتابها بهصورت تفکیکشده و در قالب بخشها و پاراگرافهای مختلف فراهم خواهد شد. این اقدام علاوه بر تسهیل دسترسی پژوهشگران و علاقهمندان به منابع علمی و فرهنگی، میتواند زمینه درآمدزایی جدیدی برای مجموعه ایجاد کند.
هادیان طبائی زواره با تأکید بر ضرورت ترویج فرهنگ مطالعه اظهار کرد: درست است که شرایط اقتصادی بر خرید کتاب تأثیر گذاشته و بسیاری از خانوادهها امکان خرید گسترده کتاب را ندارند، اما جامعه برای پیشرفت علمی و فرهنگی به کتاب و مطالعه نیاز دارد. ملتی که اهل کتاب و دانش باشد، میتواند گامهای مؤثرتری در مسیر تمدنسازی بردارد.
آمادگی برای همکاری با نویسندگان و ناشران
وی با اشاره به ظرفیتهای محتوایی انتشارات علمی و فرهنگی گفت: این مجموعه آمادگی دارد با نویسندگان، مترجمان، ناشران و سرمایهگذاران حوزه کتاب همکاری کند و از ظرفیتهای موجود برای احیای آثار ارزشمند و انتشار کتابهای جدید بهره ببرد.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی افزود: بیش از ۷۱ عنوان کتاب درباره تاریخ ایران در مجموعه وجود دارد که برخی از آنها کمتر در دسترس مخاطبان قرار گرفتهاند. همچنین بیش از ۳۰ عنوان از مجموعههای مرتبط با ادبیات معاصر، از جمله آثاری که میتوانند بهعنوان منابع آموزشی مورد استفاده قرار گیرند، در اختیار انتشارات است.
وی با اشاره به ظرفیت آثار مرجع و پژوهشی این مجموعه اظهار کرد: کتابهایی در حوزه تاریخ، ادبیات، هنرهای ایرانی و تمدن ایران در اختیار داریم که علاوه بر مخاطبان داخلی، قابلیت معرفی و ترجمه برای مخاطبان بینالمللی را نیز دارند.
هادیان طبائی زواره با دعوت از فعالان حوزه نشر برای همکاری با این مجموعه گفت: آمادگی داریم با نویسندگان و ناشران برای انتشار آثار با مشارکت دوطرفه و در قالب قراردادهای مشترک همکاری کنیم. کتابخانه و ذخایر محتوایی این مجموعه نیز ظرفیت ارزشمندی برای ورود آثار جدید به بازار نشر محسوب میشود.
وی در ادامه به برخی آثار آماده انتشار اشاره کرد و گفت: کتاب «فلور ایالات کرمانشاه» و اثر «شاهکارهای هنر ایرانی» از جمله آثاری هستند که در برنامه انتشار قرار دارند. همچنین کتابهایی با موضوع گرجستان و شیر و خورشید در دست آمادهسازی و انتشار است.
احیای انتشارات علمی و فرهنگی با چابکسازی ساختار و بازگشت به ظرفیتهای نشر
مدیرعامل شرکت انتشارات علمی و فرهنگی با تشریح پیشینه شکلگیری این مجموعه، فراز و نشیبهای مدیریتی و دلایل بروز بحران مالی آن، از برنامههای جدید برای توسعه فعالیتهای نشر، برگزاری رویدادهای کتابمحور، احیای ظرفیتهای فرهنگی و افزایش درآمدهای مجموعه خبر داد.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی، با اشاره به برنامههای این مجموعه در هفته کتاب، از ارائه تخفیف ۲۰ درصدی به مراجعهکنندگان فروشگاههای انتشارات خبر داد و گفت: چند عنوان کتاب نیز تا پایان هفته آماده انتشار و ورود به بازار خواهد شد که از جمله آنها میتوان به کتاب «مقالات نویافته صادق هدایت» اشاره کرد. همچنین در فروشگاه انقلاب انتشارات علمی و فرهنگی، برنامههای متنوعی برگزار میشود که میزبانی از برنامه «کتابگردی» در روز پنجشنبه از جمله این رویدادها است.
هادیان طبائی زواره با اشاره به پیشینه برنامه کتابگردی اظهار کرد: این برنامه با ابتکار احمد مسجدجامعی شکل گرفت و طی حدود ۱۲ سال گذشته، در هفته کتاب با حضور علاقهمندان و فعالان حوزه فرهنگ و نشر برگزار شده است. در این برنامه شرکتکنندگان از یک کتابفروشی به کتابفروشی دیگر میروند و ضمن بازدید از فروشگاهها و راستههای کتاب، با ناشران، کتابفروشان و ظرفیتهای فرهنگی این حوزه آشنا میشوند.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با تأکید بر اهمیت احیای کتابگردی تصریح کرد: چنین برنامههایی فرصتی برای معرفی کتابفروشیها و تقویت ارتباط مردم با کتاب فراهم میکند و میتواند به رونق فضای فرهنگی شهر کمک کند.
ضرورت بازنگری در ساختار و فعالیتهای انتشارات
هادیان طبائی زواره به پیشینه فعالیت انتشارات علمی و فرهنگی پرداخت و گفت: این مجموعه از جمله نهادهای باسابقه نشر کشور است که با ابتکار و نگاه آیندهنگرانه همایون صنعتیزاده شکل گرفت. در دورههای مختلف، افراد و مدیران متعددی در اداره آن نقش داشتند و مجموعه در مقاطعی از ظرفیتهای قابل توجهی در حوزه ترجمه، تألیف و چاپ برخوردار بود ...
هادیان طبائی زواره با اشاره به انتقال مجموعه در سال ۱۳۷۶ به وزارت علوم اظهار کرد: در جریان این انتقال، ساختمانی که متعلق به انتشارات بود، در اختیار وزارت علوم قرار گرفت و قرار بود ساختمانی جایگزین در اختیار مجموعه قرار گیرد؛ با این حال، این موضوع بهطور کامل محقق نشد و انتشارات همچنان پیگیر مطالبات خود در این زمینه است.
وی ادامه داد: در سالهای بعد، مجموعه با وجود برخورداری از ظرفیتهای علمی و فرهنگی، به دلیل افزایش هزینهها و نبود تناسب میان درآمد و مخارج، با مشکلات جدی روبهرو شد. در مقاطعی درآمدهای قابل توجهی از محل فعالیتهای چاپ و نشر حاصل میشد، اما با تغییر فناوریهای چاپ، گسترش نسخههای الکترونیکی و کاهش استفاده از برخی ظرفیتهای سنتی، منابع درآمدی گذشته نیز کاهش یافت.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار سازمانی این مجموعه گفت: یکی از نخستین اقداماتی که در دوره مدیریت جدید دنبال شد، بررسی وضعیت شرکتهای زیرمجموعه و هزینههای آنها بود. در این بررسی مشخص شد سه شرکت وابسته، هرکدام ساختار اداری، حسابداری، نیروی انسانی و هزینههای مستقل دارند و در مجموع ماهانه حدود دو میلیارد تومان هزینه حقوق و دستمزد آنهاست.
وی افزود: با بررسی وضعیت این شرکتها و ارزیابی میزان اثربخشی فعالیتهایشان، تصمیم به ادغام و اصلاح ساختار گرفته شد تا به جای تعدد شرکتها و افزایش هزینههای موازی، یک مجموعه چابک و کارآمد فعالیت کند.
هادیان طبائی زواره تصریح کرد: امروز سه شرکت زیرمجموعه در شرکت مادر ادغام شدهاند و فعالیتها با ساختاری کوچکتر و متناسبتر دنبال میشود. این اقدام در راستای کاهش تصدیگری، چابکسازی و استفاده بیشتر از ظرفیت بخش خصوصی انجام شده است.
وی با اشاره به دشواری انحلال شرکتهای دولتی خاطرنشان کرد: اصلاح ساختار و انحلال شرکتهای اضافی در بخش دولتی فرآیندی زمانبر و پیچیده است، اما تلاش کردیم با وجود محدودیتها، این تغییرات را به نتیجه برسانیم و منابع مجموعه را به فعالیتهای اصلی نشر و فرهنگ اختصاص دهیم.
توسعه فعالیتهای نشر و بهرهگیری از ظرفیتهای جدید
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به برنامههای پیشروی این مجموعه گفت: هدف ما این است که ظرفیتهای موجود در انتشارات، از جمله آثار ارزشمند منتشرنشده، منابع علمی و فرهنگی و امکانات چاپ و نشر، دوباره فعال شوند و در اختیار مخاطبان قرار گیرند.
وی با تأکید بر اینکه احیای یک مجموعه انتشاراتی صرفاً با تغییرات اداری محقق نمیشود، افزود: باید برای فعالیتهای فرهنگی و اقتصادی آن ایدههای جدید تعریف کرد و با شناخت نیاز بازار، زمینه تولید و عرضه آثار متناسب با تقاضای مخاطبان را فراهم آورد.
هادیان طبائی زواره همچنین درباره پیشنهاد راهاندازی پلتفرمهای جدید در حوزه کتاب اظهار کرد: ایجاد یک پلتفرم مستقل نیازمند سرمایهگذاری، زیرساخت فنی و جذب کاربر است و نباید بدون بررسی دقیق اقتصادی به چنین پروژههایی ورود کرد. تجربههای مختلف نشان داده است که راهاندازی پلتفرم بهتنهایی تضمینکننده موفقیت اقتصادی نیست و برای این کار باید از ظرفیتهای موجود و زیرساختهای آماده نیز استفاده کرد.
وی با اشاره به برنامه انتشارات برای توسعه دسترسی دیجیتال به کتابها گفت: در این زمینه تلاش میکنیم از ذخایر ارزشمند محتوایی مجموعه برای ایجاد دسترسی گستردهتر مخاطبان به منابع کتابی و پژوهشی استفاده کنیم.
مدیرعامل انتشارات علمی و فرهنگی با اشاره به روند بهبود شرایط مالی این مجموعه گفت: هنوز به نقطه سربهسر اقتصادی نرسیدهایم، اما فاصله ما با این نقطه بسیار کمتر شده است. تلاش کردهایم با اصلاح ساختار، کاهش هزینههای غیرضروری، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و تعریف منابع درآمدی جدید، شرایط فعالیت مجموعه را بهبود ببخشیم.
وی تأکید کرد: انتشارات علمی و فرهنگی سرمایهای ارزشمند در حوزه فرهنگ، کتاب و نشر کشور است و احیای آن نیازمند استمرار برنامههای اصلاحی، حمایت از تولید کتاب و استفاده از ظرفیت نویسندگان، مترجمان و فعالان صنعت نشر است.
نظر شما