خبرگزاری شبستان _خراسان‌جنوبی؛ فاطمه رحیم زاده- زرشک یکی از محصولات راهبردی و مزیت دار خراسان‌جنوبی است که علاوه بر نقش آن در اقتصاد کشاورزی استان، سهم قابل توجهی در اشتغال و معیشت خانوارهای روستایی دارد؛ با این حال، مشکلات صادرات، رکود بازار و هزینه‌های تولید، افزایش قیمت اقلام مورد نیاز زرشک‌کاران مانند کود و سم، زرشکاران را با چالش‌هایی در زمینه فروش محصول و تأمین هزینه‌های باغداری مواجه کرده است و جشنواره زرشک فرصتی برای معرفی یکی از محصولات راهبردی و مزیت‌های اقتصادی خراسان جنوبی است؛ محصولی که نام این استان با آن گره خورده و بخش قابل توجهی از معیشت کشاورزان مناطق زرشک‌خیز به تولید آن وابسته است.
با وجود ظرفیت بالای خراسان جنوبی در تولید زرشک، مشکلاتی همچون نبود صنایع تبدیلی و فرآوری کافی، ضعف در صادرات، نوسانات قیمت، افزایش هزینه نهاده‌های کشاورزی و محدودیت منابع آبی، همچنان گریبان‌گیر تولیدکنندگان این محصول است.
قاسم پیرکرشک، زرشک‌کار و تولیدکننده زرشک در منطقه آرین‌شهر، در گفت‌وگو با خبرنگار شبستان از مشکلاتی می‌گوید که ادامه فعالیت در این عرصه را برای کشاورزان دشوار کرده است.
در حالی که قیمت کود مصرفی طی یک سال از ۷۵۰ هزار تومان به ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده، قیمت فروش زرشک خشک نه‌تنها افزایش نیافته، بلکه از کیلویی ۷۰۰ هزار تومان به ۶۰۰ هزار تومان کاهش یافته استوی با گلایه از افزایش چندبرابری هزینه‌های تولید و کاهش قیمت زرشک می‌گوید: در حالی که قیمت کود مصرفی طی یک سال از ۷۵۰ هزار تومان به ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده، قیمت فروش زرشک خشک نه‌تنها افزایش نیافته، بلکه از کیلویی ۷۰۰ هزار تومان به ۶۰۰ هزار تومان کاهش یافته است.
وی با اشاره به اینکه حدود ۱۰ هکتار باغ زرشک دارد، اظهار می‌کند: باغ را به دو بخش تقسیم کرده‌ایم که هر سال یک بخش به باردهی می‌رسد و در مجموع سالانه حدود ۱۰ تن زرشک خشک برداشت می‌کنیم.
نبود صنایع فرآوری و صادرات؛ زرشک خراسان جنوبی همچنان بدون بازار مناسب
زرشک‌کار و تولیدکننده زرشک با تأکید بر ضرورت توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد بازارهای صادراتی برای زرشک می‌گوید: زرشک محصولی لوکس محسوب می‌شود و مصرف آن در داخل کشور چندان گسترده نیست، حتی خود من که کشاورز زرشک‌کار هستم، شاید در طول سال دو کیلوگرم زرشک هم در خانه مصرف نکنم.
پیرکرشک ادامه می‌دهد: باید برای فرآوری این محصول کارخانه‌های تخصصی ایجاد شده و زمینه صادرات آن نیز فراهم شود تا زرشک تولیدی کشاورزان روی دستشان نماند.
وی با بیان اینکه خراسان جنوبی مرکز تولید زرشک است، تأکید می‌کند: انتظار داریم تعیین نرخ زرشک در همین استان و با توجه به شرایط تولیدکنندگان آن انجام شود، نه اینکه قیمت محصول در استان دیگری تعیین شود؛ در حالی که خراسان جنوبی قطب اصلی تولید این محصول است.
افزایش ۱۰ برابری قیمت کود در برابر کاهش قیمت زرشک
این تولیدکننده زرشک با اشاره به افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تولید بیان می‌کند: سال گذشته هر کیسه کود را حدود ۷۵۰ هزار تومان خریداری می‌کردیم، اما امسال قیمت همان کود به ۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده و هزینه خرید کود ۱۰ برابر شده است.
پیرکرشک می‌افزاید: در مقابل، زرشک خشک را سال گذشته کیلویی ۷۰۰ هزار تومان فروختیم، اما امسال قیمت آن به حدود ۶۰۰ هزار تومان رسیده است، وقتی هزینه کود، سم، کارگر، آب و برق را در کنار قیمت فروش محصول قرار می‌دهیم، مشخص می‌شود که تولید زرشک دیگر صرفه اقتصادی مناسبی ندارد.
وی با اشاره به مشکلات تأمین نهاده‌های کشاورزی می‌گوید: برای تهیه کود باید ابتدا مبالغ قابل توجهی پرداخت کنیم و پس از گذشت یک یا دو ماه، کود را تحویل بگیریم، از طرفی، کیفیت کود نیز محل نگرانی است، به‌طوری که یکی از دوستانم با همکاری کارشناسان، کود خریداری‌شده را آزمایش کرده و میزان عیار آن را ۱۸ درصد اعلام کرده، در حالی که روی کیسه کود عدد ۴۶ درصد درج شده است.
دلالان زرشک را ارزان می‌خرند؛ کارخانه‌ها هم استقبال نمی‌کنند
این زرشک‌کار درباره وضعیت فروش محصول نیز عنوان می‌کند: دلالان زرشک را حدود کیلویی ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان خریداری می‌کنند و در برخی موارد قیمت پیشنهادی کارخانه‌ها نیز چندان تفاوتی ندارد.
پیرکرشک با بیان اینکه تحویل محصول به کارخانه نیز هزینه‌های جانبی دارد، می‌گوید: وقتی دلال محصول را نقدی و در محل با قیمت حدود ۱۳۰ هزار تومان خریداری می‌کند، برای کشاورز صرفه بیشتری دارد تا اینکه محصول را با هزینه حمل‌ونقل به کارخانه منتقل کند و با قیمت حدود ۱۴۰ هزار تومان تحویل دهد.
وی با اشاره به تجربه جلسه با برخی مسئولان و فعالان حوزه فرآوری زرشک اظهار می‌کند: در یکی از جلسات، نماینده کارخانه به‌صراحت اعلام کرد که زرشک خریداری نمی‌کند و بیشتر به دنبال خرید محصولاتی مانند انار است، این موضوع نشان می‌دهد که صنایع تبدیلی موجود نیز هنوز نتوانسته‌اند بازار مطمئنی برای زرشک‌کاران ایجاد کنند.
خاموشی چاه‌های کشاورزی؛ تهدیدی برای باغ‌های زرشک
وی یکی دیگر از مشکلات جدی کشاورزان را قطعی برق چاه‌های کشاورزی می‌داند و می‌گوید: چاه‌های ما بر اساس برنامه باید هر ۱۲ ساعت امکان برداشت آب داشته باشند، اما در فصل گرما فاصله نوبت‌های آبیاری به حدود ۱۶ ساعت می‌رسد.
این تولیدکننده زرشک توضیح می‌دهد: در برنامه خاموشی، برق چاه‌ها در شبانه‌روز حدود ۶ ساعت قطع می‌شود و این خاموشی‌ها به‌صورت نوبتی میان چاه‌های منطقه اعمال می‌شود، علاوه بر آن، قطعی‌های ناشی از حوادث و مشکلات شبکه برق نیز وجود دارد.
وی ادامه می‌دهد: وقتی درخت زرشک به‌موقع آبیاری نشود، هم میزان محصول کاهش پیدا می‌کند و هم خود درخت آسیب می‌بیند، این شرایط در کنار خشکسالی و کاهش منابع آبی، مشکلات کشاورزان را بیشتر کرده است.
افت سالانه ۱۰ تا ۲۰ درصدی برداشت زرشک
پیرکرشک با اشاره به کاهش تدریجی میزان تولید در سال‌های اخیر می‌گوید: به‌طور متوسط سالانه بین ۱۰ تا ۲۰ درصد افت محصول داریم که خشکسالی، مشکلات آب و خاموشی چاه‌ها از عوامل اصلی آن هستند.
وی با بیان اینکه آفت‌های کشاورزی نیز هزینه‌های تولید را افزایش می‌دهند، می‌افزاید: برای مقابله با آفت‌هایی مانند زنگ زرشک و...سالانه دو تا سه نوبت سم‌پاشی انجام می‌دهیم و کرم‌هایی که به برگ درختان آسیب می‌زنند نیز از دیگر مشکلات باغداران هستند.
این کشاورز با اشاره به تغییر الگوی کشت در منطقه عنوان می‌کند: در گذشته زعفران‌کار بودیم و سالانه حدود ۳۰ تا ۴۰ کیلوگرم زعفران خشک برداشت می‌کردیم، اما به دلیل تغییر شرایط منابع آبی و مشکلات موجود، کشت زعفران دیگر در منطقه ما صرفه اقتصادی ندارد و عملاً به کشت تک‌محصولی زرشک روی آورده‌ایم.
جشنواره زرشک؛ فرصتی که باید به حمایت عملی از کشاورزان منجر شود
وی با اشاره به برگزاری جشنواره زرشک در آرین‌شهر و حضور استاندار خراسان جنوبی می‌گوید: چندی قبل در جشنواره زرشک با استاندار درباره گرانی نهاده‌های کشاورزی و مشکلات تولیدکنندگان صحبت کردم و امیدواریم این مسائل با پیگیری مسئولان به نتیجه برسد.
پیرکرشک تأکید می‌کند: کشاورزان سال‌ها برای تولید زرشک زحمت می‌کشند، اما وقتی هزینه‌ها چند برابر می‌شود و قیمت محصول کاهش پیدا می‌کند، دیگر چیزی برای تولیدکننده باقی نمی‌ماند، برگزاری جشنواره زرشک زمانی اثربخش خواهد بود که در کنار معرفی این محصول، برای فرآوری، صادرات، تنظیم بازار و کاهش هزینه‌های تولید نیز چاره‌اندیشی شود.
محمود یعقوبی، کشاورز و تولیدکننده زرشک در قائنات، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی با اشاره به خشک‌شدن بخش قابل توجهی از درختان زرشک در منطقه می‌گوید: طی دو تا سه سال اخیر، حدود ۲ تا ۳ هزار اصله از درختان زرشک باغ من خشک شده و هنوز علت دقیق این اتفاق مشخص نیست، موضوعی که ضرورت حضور کارشناسان و بررسی علمی این مشکل را دوچندان می‌کند.
وی با بیان اینکه حدود هفت تا هشت هکتار سطح زیر کشت زرشک دارد، اظهار می‌کند: سال‌ها برای توسعه باغ زحمت کشیده‌ایم، اما اکنون شاهد خشک‌شدن تدریجی درختانی هستیم که حاصل چندین سال تلاش کشاورزان هستند.
این کشاورز با ابراز نگرانی از وضعیت درختان زرشک می‌افزاید: احتمال می‌دهیم شوری آب، خشکسالی، کاهش بارندگی یا بیماری‌های گیاهی در این اتفاق نقش داشته باشند، اما تاکنون علت مشخصی برای آن پیدا نکرده‌ایم، حتی خودمان نیز نمی‌دانیم مشکل دقیقاً از کجاست و از مسئولان و کارشناسان انتظار داریم برای بررسی این وضعیت به منطقه بیایند.
یعقوبی با اشاره به اینکه در حال حاضر حدود ۱۰ تا ۱۵ هزار اصله درخت زرشک در باغ خود دارد، ادامه می‌دهد: پیش از این تعداد درختان بیشتر بود، اما طی سال‌های اخیر حدود ۲ تا ۳ هزار اصله از بین رفته‌اند و این مسئله خسارت قابل توجهی به کشاورز وارد می‌کند.
کاهش تولید نشان می‌دهد که شرایط باغداری نسبت به گذشته بسیار دشوارتر شده استوی با اشاره به کاهش چشمگیر میزان برداشت محصول بیان می‌کند: سال ۱۳۹۳ که به‌عنوان زرشک‌کار نمونه خراسان جنوبی انتخاب شدم، میزان برداشت من حدود ۶۰ تن در هکتار بود، اما اکنون میزان برداشت به حدود سه تا چهار تن در هکتار رسیده است، این کاهش تولید نشان می‌دهد که شرایط باغداری نسبت به گذشته بسیار دشوارتر شده است.
این تولیدکننده زرشک یکی از مشکلات دیگر کشاورزان را قطعی برق چاه‌های کشاورزی عنوان می‌کند و می‌گوید: در فصل سرما و به‌ویژه شب‌ها برق چاه‌ها قطع می‌شود، در حالی که اگر قرار است خاموشی اعمال شود، بهتر است در ساعات روز انجام شود تا کشاورزان بتوانند در زمان مناسب‌تری آبیاری کنند.
یعقوبی با بیان اینکه تغییرات دمایی و آبیاری نامناسب بر وضعیت درختان تأثیر می‌گذارد، می‌افزاید: درخت نیز موجود زنده است و همان‌طور که تغییر ناگهانی دمای آب برای انسان مشکل ایجاد می‌کند، شرایط نامناسب آبیاری و تغییرات دمایی نیز می‌تواند به درختان آسیب بزند.
وی درباره وضعیت فروش محصول نیز اظهار می‌کند: امسال بخشی از محصول را به دلیل نیاز مالی و پرداخت دستمزد کارگران به‌صورت تازه به فروش می‌رسانیم، کارخانه، زرشک تازه را کیلویی ۱۲۰ هزار تومان به‌صورت نقدی و ۱۴۰ هزار تومان به‌صورت مدت‌دار خریداری می‌کند، در حالی که دلالان محصول را حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ هزار تومان می‌خرند.
وی با اشاره به اینکه بخشی از زرشک را نیز خشک می‌کند، می‌گوید: اگر کشاورز نیاز مالی نداشته باشد، خشک‌کردن محصول شرایط بهتری برای عرضه آن فراهم می‌کند، اما بدهی‌های بانکی و هزینه‌های جاری باعث می‌شود نتوانیم همیشه برای فروش محصول صبر کنیم.
این کشاورز با گلایه از کمبود حمایت‌های کارشناسی و فنی عنوان می‌کند: گاهی مقدار محدودی کود در اختیار کشاورزان قرار می‌گیرد، اما حضور مستمر کارشناسان برای بررسی وضعیت باغ‌ها و شناسایی بیماری‌ها و مشکلات درختان بسیار ضروری است، انتظار داریم مسئولان و کارشناسان کشاورزی به منطقه بیایند و برای نجات درختانی که سال‌ها برای پرورش آنها زحمت کشیده‌ایم، راهکار ارائه دهند.
یعقوبی با اشاره به اینکه ۷۵ سال سن دارد و از ۲۵ سالگی به فعالیت کشاورزی مشغول است، ادامه می‌دهد: حدود ۵۰ سال برای کشاورزی و توسعه باغ زحمت کشیده‌ام، اما اکنون با خشک‌شدن درختان، فقط نظاره‌گر از بین رفتن حاصل سال‌ها تلاش خود هستم و کاری از دستم برنمی‌آید.
وی با بیان اینکه معیشت بخش عمده مردم منطقه به کشاورزی وابسته است، می‌افزاید: در منطقه محمدآباد علم حدود چهار هزار نفر جمعیت زندگی می‌کنند که نزدیک به ۹۸ درصد آنها از طریق کشاورزی و حدود دو درصد از طریق دامداری امرار معاش می‌کنند، بخش عمده اراضی کشاورزی منطقه نیز به کشت زرشک اختصاص دارد و حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد سطح زیر کشت را پسته تشکیل می‌دهد.
این تولیدکننده زرشک هشدار می‌دهد: اگر روند خشک‌شدن درختان و کاهش تولید به همین شکل ادامه پیدا کند، معیشت بسیاری از خانوارها به خطر می‌افتد و مردم ناچار به مهاجرت به شهرها می‌شوند.
یعقوبی با درخواست از مسئولان برای رسیدگی به مشکلات زرشک‌کاران می‌گوید: از مسئولان، دانشگاه و کارشناسان کشاورزی می‌خواهیم گروهی تخصصی برای بررسی علت خشک‌شدن درختان به منطقه اعزام کنند و صدای کشاورزانی را بشنوند که تمام زندگی و سرمایه خود را در این باغ‌ها گذاشته‌اند و امیدواریم این پیگیری‌ها به نتیجه برسد و پیش از آنکه باغ‌های بیشتری از بین بروند، چاره‌ای برای این مشکل اندیشیده شود.
عبداللطیف آبدار، کشاورز و زرشک‌کار شهرستان درمیان، در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی با اشاره به سطح زیرکشت باغ زرشک خود اظهار می‌کند: حدود ۲ هکتار باغ زرشک دارم و بر اساس پیش‌بینی‌های انجام‌شده، انتظار می‌رود امسال حدود ۲۰ تن محصول زرشک از این باغ برداشت کنم.
وی با بیان اینکه در دو سال اخیر زرشک تولیدی را به صورت تازه به فروش می‌رسانم، می‌گوید: یکی از مشکلات اصلی ما نبود کارگر برای برداشت محصول است و به همین دلیل، کار برداشت و فروش زرشک با دشواری همراه می‌شود.
این زرشک‌کار درباره نحوه فروش محصول خود می‌افزاید: زرشک را به افرادی که برای خرید به روستا مراجعه می‌کنند، می‌فروشیم و در حال حاضر قیمت فروش هر کیلوگرم زرشک حدود ۱۲۰ هزار تومان است.
آبدار با تأکید بر اینکه این قیمت برای کشاورز صرفه اقتصادی ندارد، تصریح می‌کند: با در نظر گرفتن هزینه کارگر و سایر هزینه‌های تولید، فروش زرشک به قیمت کیلویی ۱۲۰ هزار تومان جوابگوی زحمات کشاورز نیست و عملاً درآمد مناسبی برای تولیدکننده باقی نمی‌ماند.
وی در ادامه به مشکل آفت زنگ زرشک اشاره می‌کند و می‌گوید: این آفت در سال‌های گذشته خسارت زیادی به باغ‌های زرشک وارد کرده است و امسال آفت شته زرشک باعث بروز مشکلات شده است به‌طوری‌که برگ درخت زرشک را از بین می‌برد و تأثیر زیادی بر کیفیت و وزن دانه زرشک می‌گذارد.
این کشاورز درمیان با اشاره به وضعیت آفت در سال جاری بیان می‌کند: خوشبختانه امسال در منطقه ما آفت زنگ زرشک وجود ندارد و از این بابت مشکل خاصی نداشتیم.
آبدار با اشاره به کاهش میزان برداشت محصول در سال‌های اخیر می‌گوید: امسال پیش‌بینی برداشت حدود ۲۰ تن زرشک را دارم، در حالی که میزان برداشت من در سال قبل حدود ۲۵ تن بود و متأسفانه هر سال میزان تولید کمتر می‌شود.
تغییرات شرایط جوی، خشکسالی و کمبود آب در کاهش محصول تأثیرگذار است و آفت نیز در سال‌های گذشته بخشی از خسارت‌ها را به باغداران تحمیل کرده است
وی خشکسالی، گرمای هوا و کم‌آبی را از عوامل اصلی کاهش تولید زرشک می‌داند و می‌افزاید: تغییرات شرایط جوی، خشکسالی و کمبود آب در کاهش محصول تأثیرگذار است و آفت نیز در سال‌های گذشته بخشی از خسارت‌ها را به باغداران تحمیل کرده است.
این زرشک‌کار شهرستان درمیان با اشاره به مشکلات اقتصادی تولید زرشک خاطرنشان می‌کند: وقتی هزینه کارگر و سایر مخارج تولید افزایش پیدا می‌کند و از طرف دیگر میزان برداشت محصول نیز کاهش می‌یابد، فروش زرشک با قیمت فعلی برای کشاورز توجیه اقتصادی ندارد و زحمات باغدار به درآمد متناسب با هزینه‌هایش تبدیل نمی‌شود.
زرشک برای خراسان جنوبی تنها یک محصول کشاورزی نیست، بلکه بخشی از هویت اقتصادی و ظرفیت اشتغال این استان به شمار می‌رود، ظرفیتی که تداوم آن نیازمند عبور از جشنواره‌های نمادین و حرکت به سمت حمایت‌های عملی از کشاورزان، توسعه صنایع فرآوری و ایجاد بازارهای پایدار داخلی و خارجی است.
محدودیت صادرات، بازار زرشک خراسان‌جنوبی را با رکود مواجه کرد
جواد درویشی، مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی، در گفت‌وگو با خبرنگار شبستان از خراسان‌جنوبی با اشاره به وضعیت سطح زیرکشت زرشک در استان اظهار کرد: در حال حاضر ۲۹ هزار و ۳۰۰ هکتار از اراضی استان زیرکشت زرشک قرار دارد که از این میزان، ۲۶ هزار و ۴۰۰ هکتار بارور است.
وی با بیان اینکه سطح باغات بارور زرشک در سال گذشته بیش از ۲۸ هزار هکتار بوده است، افزود: بخشی از باغات در چرخه تولید حذف و باغات جدیدی جایگزین می‌شوند، اما با توجه به شرایط منابع آبی و اجرای برنامه تعدیل مصرف آب، افزایش قابل توجه سطح زیرکشت زرشک در سال‌های آینده چندان محتمل نیست.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با اشاره به گستره اشتغال ایجادشده در زنجیره تولید زرشک گفت: حدود ۳۸ هزار خانوار بهره‌بردار به‌صورت مستقیم در زمینه تولید زرشک فعالیت دارند، اما برآورد ما این است که با احتساب افرادی که در زمینه کارگری باغات، برداشت، بارگاه‌های زرشک، فرآوری و فعالیت صنایع مرتبط مشغول هستند، معیشت حدود ۵۰ هزار خانوار به این محصول وابسته است.
درویشی ادامه داد: زرشک تنها منبع درآمد باغداران نیست، بلکه فعالیت‌های متعددی از مرحله تولید تا فرآوری و عرضه این محصول، زمینه اشتغال بخش قابل توجهی از جامعه را فراهم کرده است.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با اشاره به دلایل افت قیمت زرشک در سال جاری بیان کرد: یکی از دلایل اصلی کاهش قیمت، مشکلات صادراتی است؛ چراکه بخش عمده زرشک تولیدی استان قابلیت عرضه در بازارهای صادراتی را دارد و زمانی که صادرات با محدودیت مواجه می‌شود، این مسئله به‌طور طبیعی بر بازار داخلی و قیمت خرید محصول از کشاورزان نیز تأثیر می‌گذارد.
درویشی افزود: در ماه‌های اخیر، امکان صادرات برای برخی صادرکنندگان با مشکلاتی مواجه شده و حتی مسیرهای صادراتی که پیش از این از طریق کشور پاکستان به هند انجام می‌شد، با محدودیت روبه‌رو شده است، برخی صادرکنندگان نیز از توقف یا دشواری مراودات تجاری در بازارهای هدف خبر می‌دهند.
وی با اشاره به اینکه کیفیت محصول نیز در تعیین قیمت زرشک نقش دارد، گفت: زرشک تولیدی از نظر کیفیت، میزان بازدهی و ویژگی‌های ظاهری تفاوت دارد و نمی‌توان برای تمام محصولات یک قیمت یکسان در نظر گرفت، برای نمونه، میزان بازدهی زرشک در فرآوری متفاوت است و همین مسئله بر قیمت نهایی آن تأثیر می‌گذارد.
خرید توافقی برای جلوگیری از رکود بازار
وی با اشاره به خرید تضمینی، حمایتی و توافقی، اظهار کرد: در خرید تضمینی، دولت مباشری را از بخش خصوصی تعیین می‌کند و هزینه خرید محصول را تأمین می‌کند؛ اما در خرید حمایتی، دولت برای حمایت از یک محصول اعتبار اختصاص می‌دهد و در صورت زیان، خسارت احتمالی را جبران می‌کند.
وی ادامه داد: در خرید توافقی، مبنای کار توافق میان کشاورز و شرکت خریدار است و دولت نمی‌تواند مانند خرید تضمینی به‌صورت مستقیم در قیمت‌گذاری و خرید محصول دخالت کند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با بیان اینکه خرید توافقی زرشک با هدف جلوگیری از رکود بازار و کاهش سوءاستفاده برخی واسطه‌ها انجام می‌شود، گفت: در تعیین قیمت‌های توافقی، با حضور کشاورزان، تشکل‌های مرتبط و فعالان اقتصادی، کیفیت محصول مورد توجه قرار گرفته و قیمت‌هایی متناسب با کیفیت زرشک تعیین شده است.
درویشی افزود: قیمت خرید توافقی زرشک حدود ۱۲۰ تا ۱۷۰ هزار تومان بر اساس کیفیت در نظر گرفته شده است، در این شرایط ممکن است برخی دلالان با توجه به کیفیت محصول، قیمت‌های بالاتری نیز زرشک را خریداری کنند.
وی تأکید کرد: هدف از ورود تعاون روستایی، خرید تمام محصول زرشکاران با یک قیمت مشخص نیست، بلکه ایجاد تحرک در بازار و جلوگیری از خرید محصول با قیمت‌های پایین‌تر از سوی برخی واسطه‌هاست.
محدودیت منابع آبی و تأثیر آن بر کیفیت محصول
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی در ادامه با اشاره به تأثیر خشکسالی و محدودیت منابع آبی بر تولید زرشک گفت: در سال‌های اخیر به دلیل شرایط منابع آبی، میزان و مدت دسترسی کشاورزان به آب کاهش یافته است.
درویشی افزود: در گذشته ممکن بود کشاورز در یک دوره ۱۲ روزه، ۱۲ ساعت از آب برخوردار باشد، اما اکنون این میزان در برخی مناطق به حدود هشت ساعت رسیده است، کاهش سهم آب و تغییر شرایط آبیاری می‌تواند بر وضعیت باغات و کیفیت محصول تأثیر بگذارد.
وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از باغات زرشک استان از منابع آبی قنات تأمین می‌شوند، گفت: میزان تأثیرپذیری باغات از وضعیت منابع آبی در مناطق مختلف متفاوت است و برای ارائه آمار دقیق درباره سهم هر یک از منابع تأمین آب، باید اطلاعات تخصصی بخش آب و خاک بررسی شود.
صدور مجوز بارگاه زرشک در کمتر از ۴۸ ساعت
وی با اشاره به ضرورت توسعه زیرساخت‌های فرآوری زرشک اظهار کرد: در حال حاضر متقاضیانی که شرایط لازم برای احداث بارگاه زرشک را داشته باشند، می‌توانند مجوزهای مربوط را در بستر سامانه الکترونیکی دولت دریافت کنند و صدور پروانه برای این افراد معمولاً در مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت انجام می‌شود.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با اشاره به محدودیت اعتبارات تسهیلاتی افزود: صدور مجوز به معنای تضمین پرداخت تسهیلات نیست، چراکه منابع مالی محدودی در اختیار داریم و در تخصیص اعتبارات، اولویت‌بندی انجام می‌شود.
در بخش صنایع تبدیلی و فرآوری، تلاش می‌کنیم حمایت‌ها به سمت واحدهایی هدایت شود که ظرفیت بیشتری برای حل مشکلات تولیدکنندگان و ایجاد ارزش افزوده دارنددرویشی ادامه داد: در بخش صنایع تبدیلی و فرآوری، تلاش می‌کنیم حمایت‌ها به سمت واحدهایی هدایت شود که ظرفیت بیشتری برای حل مشکلات تولیدکنندگان و ایجاد ارزش افزوده دارند، همچنین در مقاطعی بنیاد برکت و بنیاد علوی در زمینه حمایت از احداث بارگاه‌های زرشک و تأمین تسهیلات همکاری‌های مؤثری داشته‌اند.
وی در بخش دیگری از سخنانش درباره بیماری زنگ زرشک و ضرورت حمایت از باغداران برای کنترل این بیماری گفت: برخلاف برخی اظهارنظرها، راهکارهای علمی برای کنترل بیماری زنگ زرشک وجود دارد و کارشناسان مرکز تحقیقات نیز در این زمینه مطالعات و اقدامات تخصصی انجام داده‌اند.
درویشی با اشاره به فعالیت‌های علمی در مرکز تحقیقات کشاورزی اظهار کرد: در زمینه مبارزه شیمیایی و زراعی با این بیماری، راهکارهای علمی ارائه شده و محدودیتی برای برگزاری کلاس‌های آموزشی و انتقال یافته‌های تحقیقاتی به کشاورزان وجود ندارد.
وی افزود: هرس اصولی درختان و انجام مبارزه زراعی و مکانیکی از جمله اقداماتی است که در کنترل این بیماری مؤثر است، البته اگر باغات مجاور رها شده باشند و اقدامات کنترلی در آنها انجام نشود، احتمال انتقال مجدد بیماری به باغات پاک‌سازی‌شده وجود دارد.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با بیان اینکه یکی از مشکلات موجود، نبود الزام قانونی کافی برای رسیدگی به باغات رهاشده‌ای است که به باغات مجاور آسیب می‌رسانند، گفت: این موضوع می‌تواند روند کنترل بیماری را دشوار کند، اما نباید آن را به‌عنوان مانعی برای امکان کنترل علمی بیماری مطرح کرد.
درویشی ادامه داد: بخشی از مشکلات به میزان توجه و همراهی خود کشاورزان در اجرای توصیه‌های کارشناسی بازمی‌گردد و لازم است باغداران با دریافت آموزش‌های لازم، اقدامات پیشگیرانه و کنترلی را به‌موقع انجام دهند.
آموزش کشاورزان؛ یکی از چالش‌های بخش کشاورزی
وی با اشاره به اهمیت آموزش و ترویج در افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی گفت: یکی از چالش‌های مهم این حوزه، استقبال محدود برخی کشاورزان از برنامه‌های آموزشی است، در حالی که اطلاعات علمی و توصیه‌های کارشناسی در زمینه‌های مختلف کشاورزی از طریق تالار ترویج کشاورزی در دسترس قرار دارد.
وی افزود: طی دو ماه اخیر، سه نفر از استادان مرکز تحقیقات پسته رفسنجان برای برگزاری دوره‌های آموزشی به استان دعوت شدند و هر یک در دو تا سه شهرستان برنامه‌های آموزشی برگزار کردند.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با اشاره به تداوم برنامه‌های آموزشی در حوزه پسته بیان کرد: همچنین برنامه‌ریزی شده است تا پیش از عید، حداقل دو دوره آموزشی به‌صورت وبیناری با حضور کارشناسان و متخصصان این حوزه برگزار شود.
درویشی تأکید کرد: کشاورزان باید برای ارتقای دانش تخصصی خود وقت بگذارند و از ظرفیت‌های آموزشی و اطلاعات علمی موجود استفاده کنند، چراکه آگاهی از روش‌های نوین تولید و مدیریت باغات می‌تواند در کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت محصولات مؤثر باشد.
ضرورت معرفی زرشک در بازارهای خارج از استان
وی در ادامه با اشاره به اهمیت برگزاری جشنواره زرشک در معرفی این محصول اظهار کرد: برگزاری جشنواره زرشک در سال‌های گذشته نقش مؤثری در شناساندن این محصول و ظرفیت‌های خراسان‌جنوبی داشته است.
وی افزود: البته برای معرفی گسترده‌تر زرشک، باید از ظرفیت رسانه‌های ملی و حضور فعالان اقتصادی و تجار داخلی و خارجی بیشتر استفاده شود.
مدیر امور باغبانی سازمان جهاد کشاورزی خراسان‌جنوبی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای معرفی زرشک تازه در بازارهای کشور گفت: برای نخستین بار زرشک تازه در میدان میوه و تره‌بار تهران وارد فرآیند قیمت‌گذاری هفتگی شده است که این اقدام می‌تواند در معرفی محصول و ایجاد شناخت بیشتر نسبت به آن در بازارهای مصرف مؤثر باشد.
درویشی با اشاره به ظرفیت صادراتی محصولات کشاورزی استان بیان کرد: تجربه محصولاتی مانند پسته نشان می‌دهد که دسترسی به بازارهای صادراتی و توسعه تجارت خارجی می‌تواند در وضعیت اقتصادی تولیدکنندگان نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.
وی در پایان با تأکید بر ضرورت تقویت جایگاه زرشک خراسان‌جنوبی در بازارهای ملی و بین‌المللی خاطرنشان کرد: به نظر می‌رسد برگزاری جشنواره زرشک در خارج از استان، به‌ویژه تهران و با حضور سفیران و تجار خارجی، می‌تواند فرصت بیشتری برای معرفی این محصول به بازارهای هدف فراهم کند، چراکه هدف اصلی باید فراتر از معرفی زرشک به مردم استان و معطوف به توسعه بازارهای مصرف و صادرات باشد.
نظر شما