خبرگزاری شبستان _ خراسان‌جنوبی؛ رحیم‌زاده_ گاهی تاریخ را باید از میان نام‌هایی خواند که هیچ‌گاه به اندازه رنجی که کشیده‌اند، شنیده نشده‌اند؛ از مردانی که سال‌ها پیش از شکل‌گیری لشکر فاطمیون، در کوچه‌پس‌کوچه‌های افغانستان به جرم عشق به امام خمینی(ره) دستگیر و شکنجه شدند، تا جوانانی که سال‌ها بعد، برای دفاع از حرم حضرت زینب(س) از خانه و زندگی گذشتند و در سرزمین غربت به شهادت رسیدند.
روایت فاطمیون فقط روایت یک لشکر و چند عملیات نظامی نیست؛ روایت پیوندی عمیق میان اعتقاد، مهاجرت، ایثار و شهادت است؛ روایتی از مردانی که در مقاطع مختلف تاریخ، در کنار ملت ایران ایستادند، اما گاهی پس از بازگشت از میدان نبرد، خود و خانواده‌هایشان با دشواری‌هایی روبه‌رو شدند که کمتر کسی از آن سخن گفته است.
علی فصیحی، از فعالان فرهنگی و روایتگر شهدای مظلوم فاطمیون، در بازخوانی این مسیر، ابتدا به سال‌هایی بازمی‌گردد که هنوز نامی از لشکر فاطمیون در میان نبود؛ سال‌هایی که به گفته او، هزاران نفر در افغانستان تنها به جرم ارادت به امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی، جان خود را از دست دادند.
وی با اشاره به وجود حدود پنج هزار شهید بی‌مزار در افغانستان می‌گوید: خانواده‌های بسیاری تا سال‌ها حتی از سرنوشت عزیزانشان خبر نداشتند و تنها در سال‌های اخیر متوجه شدند که فرزندان و نزدیکانشان به شهادت رسیده‌اند.
به گفته او، در دوران حاکمیت شوروی در افغانستان، افرادی به جرم داشتن عکس امام خمینی(ره)، تلاش برای به‌دست‌آوردن رساله ایشان یا تقلید از امام، دستگیر، شکنجه و اعدام می‌شدند.
او این وضعیت را با برخورد ساواک با انقلابیون در ایران مقایسه می‌کند و می‌افزاید: همان‌طور که در ایران مبارزان انقلابی به جرم مخالفت با رژیم پهلوی دستگیر و شکنجه می‌شدند، در افغانستان نیز تعدادی زیادی به جرم عشق به امام خمینی(ره) و انقلاب اسلامی به شهادت رسیدند و این پیوند اعتقادی با پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز جنگ تحمیلی نیز ادامه پیدا می‌کند؛ جایی که فرزندان همان مبارزان افغانستانی راهی ایران می‌شوند و در جبهه‌های دفاع مقدس در کنار رزمندگان ایرانی قرار می‌گیرند.
فصیحی از حدود سه هزار شهید افغانستانی در هشت سال دفاع مقدس یاد می‌کند و برای نشان‌دادن عمق باور و ایثار این رزمندگان، به وصیت‌نامه شهید رجبعلی غلامی اشاره دارد، شهیدی که در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد تنها دارایی‌اش یک دستگاه موتورسیکلت است و از خانواده می‌خواهد پس از شهادتش آن را بفروشند و پولش را برای جمهوری اسلامی ارسال کنند.
او سپس از نحوه شهادت رزمنده‌ای روایت می‌کند که برای عبور رزمندگان اسلام از سیم خاردار، پیکر خود را روی آن پهن می‌کند و بر اثر شدت جراحات و خون‌ریزی به شهادت می‌رسد.
شهید نسیم افغانی نیز از دیگر نام‌هایی است که فصیحی با افتخار از او یاد می‌کند؛ شهیدی که سرداران رشید اسلام با کلاه افغانی‌اش زیر تابوت او قرار گرفتند و پیکرش اکنون در حرم مطهر امام رضا(ع) آرام گرفته است.
از دفاع از شیعیان افغانستان تا شکل‌گیری هسته اولیه مدافعان حرم
روایت فصیحی از مجاهدت افغانستانی‌ها به سال‌های پس از جنگ تحمیلی و روزهای ناامنی افغانستان می‌رسد؛ زمانی که شیعیان این کشور با هجمه گروه‌های افراطی و تکفیری مواجه می‌شوند.
او می‌گوید: در آن دوران، نیروهای ایرانی برای دفاع از شیعیان افغانستان به این کشور رفتند و دوشادوش برادران افغانستانی خود جنگیدند، حاج قاسم سلیمانی نیز در افغانستان حضور داشت و در کنار این مجاهدان برای دفاع از مردم تلاش می‌کرد. در این میان، شهادت شهید ناصری، دیپلمات و چهره فرهنگی ایران در مزارشریف، نمونه‌ای از عمق جنایات گروه‌های افراطی بود.
به گفته وی یکی از مهم‌ترین حلقه‌های پیوند رزمندگان ایرانی و افغانستانی، در جلسات مذهبی مشهد شکل می‌گیرد، جلساتی که بعدها زمینه‌ساز حضور نخستین گروه از مجاهدان افغانستانی در سوریه می‌شود.
فصیحی با اشاره به شکل‌گیری جلسات دعای ندبه در سال ۱۳۹۱ در منطقه گلشهر مشهد می‌گوید: در این جلسات، نیروهای سابق تیپ ابوذر، از مجاهدان افغانستانی دوران دفاع مقدس، در کنار نیروهای سپاه حضرت حضور داشتند و با انتشار اخبار جنایات گروه‌های تکفیری در سوریه، از جمله نبش قبرها، تهدید حرم‌های اهل‌بیت(ع) و... فضای این جلسات تغییر می‌کند.
او روایت می‌کند که اعضای جلسه برای یافتن راهی جهت حضور در سوریه و دفاع از حرم اهل‌بیت(ع) ساعت‌ها به گفت‌وگو و تبادل نظر می‌پرداختند تا اینکه در ۲۲ بهمن سال ۱۳۹۲، علیرضا توسلی ملقب به ابوحامد، به همراه ۲۱ نفر دیگر، نخستین گروه ۲۲ نفره فاطمیون را برای حضور در سوریه تشکیل می‌دهد.
فصیحی نخستین استقرار نیروهای فاطمیون در سوریه را در منطقه‌ای به نام حران العوامید روایت می‌کند، روستایی میان فرودگاه دمشق و حرم حضرت زینب کبری(س).
او با اشاره به اینکه این منطقه محل تولد ابن‌تیمیه، از چهره‌های تأثیرگذار در شکل‌گیری اندیشه‌های سلفی و وهابی، بوده است، می‌گوید: نخستین پایگاهی که بچه‌های فاطمیون در سوریه ایجاد کردند، در همین منطقه بود؛ موضوعی که بعدها برای ما معنای خاصی پیدا کرد.
به گفته او، در آن مقطع بخش‌های گسترده‌ای از خاک سوریه در اختیار گروه‌های مسلح قرار داشت، راه‌های ارتباطی و جاده‌های اصلی بسته شده بود و برای رسیدن از یک شهر به شهر دیگر، گاهی مسیری دو ساعته به سفری ۱۰ ساعته تبدیل می‌شد و در چنین شرایطی، حاج قاسم سلیمانی وارد میدان می‌شود و با گردهم‌آوردن نیروهای مختلف جبهه مقاومت، زمینه سازماندهی و هماهنگی گسترده‌تر نیروها را فراهم می‌کند.
فصیحی با توصیف دشواری جنگ شهری می‌گوید: عملیات‌ها خانه‌به‌خانه و کوچه‌به‌کوچه پیش می‌رفت، رزمندگان برای پاک‌سازی مناطق، گاهی با پتک وارد ساختمان‌ها می‌شدند و با نیروهایی مقابله می‌کردند که آموزش‌های نظامی طولانی‌مدت دیده بودند.
او به حمایت کشورهای مختلف از گروه‌های تکفیری اشاره می‌کند و می‌افزاید: نیروهایی از حدود ۸۰ کشور جهان به سوریه آمده بودند و برخی کشورهای منطقه و فرامنطقه نیز از نظر نظامی، مالی و رسانه‌ای از آنان حمایت می‌کردند.
به گفته این راوی، گروه‌های تکفیری برای جذب نیرو از ابزارهای تبلیغاتی و مالی گسترده استفاده می‌کردند؛ کیسه‌های دلار را پیش روی نیروهای جذب‌شده خالی می‌کردند و با تبلیغات رسانه‌ای، جوانانی از کشورهای اروپایی را نیز به میدان جنگ می‌کشاندند، در مقابل، نیروهای اولیه فاطمیون تنها ۱۰ تا ۱۵ روز آموزش نظامی دیده و سپس راهی میدان می‌شدند.
فصیحی تفاوت اصلی این دو گروه را در انگیزه‌هایشان می‌داند و می‌گوید: بچه‌های ما پیش از عملیات زیارت عاشورا و دعای توسل می‌خواندند، از زیر قرآن عبور می‌کردند، کف دست‌هایشان را حنا می‌گذاشتند و حتی برای حضور در عملیات با یکدیگر رقابت می‌کردند.
او معتقد است همین باور اعتقادی و انگیزه معنوی، در کنار تجربه و رشادت رزمندگان، زمینه‌ساز موفقیت‌های بعدی فاطمیون می‌شود.
از گروه ۲۲ نفره تا لشکری با نیروهای متخصص
راوی شهدای فاطمیون با بیان اینکه با گسترش فعالیت داعش در عراق و سوریه، شرایط جبهه مقاومت نیز تغییر می‌کند، با اشاره به جنایات داعش در موصل و کشتار دانشجویان دانشکده اسپایکر عراق می‌گوید: داعش با استفاده از جنگ روانی و انتشار تصاویر خشونت‌آمیز، ترس گسترده‌ای در میان مردم و نیروهای نظامی ایجاد کرده بود؛ به‌گونه‌ای که در بسیاری از مناطق، پیش از رسیدن نیروهای داعش، مردم و حتی نیروهای نظامی شهر را ترک می‌کردند، در این شرایط، بخشی از نیروهای عراقی حاضر در سوریه برای دفاع از کشور خود به عراق بازمی‌گردند و خلأ نیروی انسانی در جبهه سوریه ایجاد می‌شود.
به گفته فصیحی، نیروهای افغانستانی این خلأ را پر می‌کنند؛ مهاجرانی که از افغانستان به ایران آمده بودند و بار دیگر برای دفاع از حرم اهل‌بیت(ع) راهی سوریه شدند.
او ادامه می‌دهد: ابتدا گروه‌های ۳۰ و ۴۰ نفره اعزام می‌شدند، اما به‌تدریج تعداد نیروها به حدود ۵۰۰ نفر رسید، مجموعه‌ای که ابتدا در قالب گردان فعالیت می‌کرد، به تیپ و سپس به لشکر تبدیل شد.
فصیحی می‌گوید: ابوحامد از همان ابتدا به دنبال ارتقای توان تخصصی نیروها بود و زمانی که امکان انتخاب میان حضور نیروها در بخش پیاده یا آموزش تخصصی فراهم شد، مسیر دوم را انتخاب کرد و به این ترتیب، رزمندگان فاطمیون با هماهنگی نیروهای سپاه، آموزش‌های تخصصی در حوزه‌های تک‌تیراندازی، زرهی، اطلاعات و عملیات، تخریب و ادوات را فراگرفتند.
او تأکید می‌کند: در عملیات‌های مختلف سوریه، از تدمر و لاذقیه تا حلب و دیگر مناطق، نیروهای فاطمیون حضور مؤثری داشتند و به‌تدریج بخش مهمی از مسئولیت‌های عملیاتی بر دوش این نیروها قرار گرفت.
عملیاتی که نام فاطمیون را در جبهه مقاومت بر سر زبان‌ها انداخت
یکی از عملیات‌های مهمی که به گفته فصیحی جایگاه فاطمیون را در جبهه مقاومت تثبیت کرد، عملیات تصرف ارتفاعات مشرف بر شهر حسکه در نزدیکی مرز ترکیه بود.
او روایت می‌کند: این ارتفاعات در اختیار نیروهایی قرار داشت که از سوی ترکیه آموزش دیده بودند و موقعیت راهبردی مهمی داشتند، پیش از آن، برای حزب‌الله لبنان مطرح شده بود که اجرای این عملیات به حدود دو ماه زمان برای شناسایی، انتقال تجهیزات و آماده‌سازی نیاز دارد، اما وقتی پیشنهاد انجام عملیات به نیروهای فاطمیون داده می‌شود، ابوحامد مسئولیت آن را می‌پذیرد.
فصیحی می‌گوید: در نخستین مرحله، نیروها با تجهیزات و پشتیبانی محدود وارد عملیات شدند و پس از تحمل تلفات، عملیات متوقف شد، در این مرحله، هفت تا هشت نفر از رزمندگان به شهادت رسیدند و پیکر برخی از آنان توسط دشمن مثله و از درختان آویزان شد تا دیگر نیروها را بترسانند.
به گفته وی با این حال، ابوحامد بار دیگر نیروهای خود را سازماندهی می‌کند و این بار با تجهیزات کامل‌تر وارد میدان می‌شود.
وی می‌گوید:رزمندگان فاطمیون در کمتر از نیم‌روز موفق به تصرف ارتفاعات می‌شوند؛ عملیاتی که به گفته نیروهای حاضر در میدان، به علت نداشتن مهمات حتی در لحظاتی با استفاده از سنگ و ابتکار عمل رزمندگان ادامه پیدا می‌کند و پس از تسلط بر ارتفاعات، تک‌تیراندازان فاطمیون در مواضع مستقر می‌شوند و تحرک نیروهای دشمن در مسیرهای پایین‌دست را تحت کنترل می‌گیرند.
فصیحی می‌گوید: خبر این عملیات به سیدحسن نصرالله، دبیرکل وقت حزب‌الله لبنان می‌رسد و او نیز پیام تبریکی برای رزمندگان فاطمیون ارسال می‌کند.
وقتی تهمت‌ها از گلوله‌های دشمن سنگین‌تر می‌شود
اما روایت فصیحی تنها به میدان‌های نبرد و پیروزی‌های نظامی محدود نمی‌شود؛ بخش تلخ‌تر این روایت، به روزهایی بازمی‌گردد که خانواده‌های رزمندگان فاطمیون در ایران با تهمت، بدبینی و بی‌مهری مواجه می‌شوند.
او با یادآوری فضای اجتماعی آن سال‌ها می‌گوید: متأسفانه در برخی مناطق، افرادی به رزمندگان فاطمیون تهمت می‌زدند و شهادت آنان را زیر سؤال می‌بردند.
فصیحی از سنگ‌پرانی به خانه برخی خانواده‌ها در نیمه‌شب و نصب شعارهای توهین‌آمیز بر سردر منازل شهدای فاطمیون یاد می‌کند؛ اتفاقاتی که خانواده‌های این رزمندگان را نیز تحت فشار قرار می‌داد.
او برای رد ادعاهای مربوط به دریافت دلار و امتیازات مالی، به وضعیت اقتصادی خانواده‌های رزمندگان اشاره می‌کند و می‌گوید: بسیاری از این افراد پیش از حضور در سوریه، استادکار و دارای شغل و درآمد بودند؛ اما وقتی چند ماه یا چند سال از حرفه خود دور می‌ماندند، مشتریان و موقعیت شغلی‌شان را از دست می‌دادند.
فصیحی از خانواده شهید حسینی یاد می‌کند که پس از شهادت این رزمنده، حتی برای تأمین پول رهن خانه در مشهد با مشکل مواجه می‌شوند و دوستان و همرزمان برای حل مشکل آنان دست به کار می‌شوند.
او می‌گوید: این در حالی بود که در فضای عمومی چنین القا می‌شد که رزمندگان فاطمیون حقوق‌های دلاری دریافت می‌کنند، خانه و ماشین می‌گیرند و از امتیازات ویژه برخوردارند؛ درحالی‌که من از نزدیک شاهد مشکلات معیشتی بسیاری از این خانواده‌ها بودم.
فصیحی در ادامه روایت خود، به ریشه‌های شکل‌گیری بحران سوریه و نقش فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی جریان‌های تکفیری می‌پردازد.
او معتقد است تحولات سوریه را نمی‌توان تنها در اعتراضات اولیه و حوادث خیابانی خلاصه کرد و برای فهم آن باید به سال‌ها فعالیت فرهنگی و تبلیغی گروه‌های افراطی در مناطق مختلف این کشور توجه داشت.
او برای توضیح این موضوع، به خاطره یکی از آزادگان فاطمیون اشاره می‌کند؛ رزمنده‌ای که پس از محاصره نیروهای فاطمیون در استان درعا، همراه سه نفر دیگر اسیر می‌شود.
فصیحی می‌گوید: از یک گردان ۱۵۰ نفره، تنها چهار نفر زنده می‌مانند و به اسارت درمی‌آیند، این چهار نفر حدود یک سال و چند ماه در اسارت گروه‌های تکفیری به سر می‌برند.
به روایت او، اسرا برای چند ماه در فضای کوچکی زیر پله یک ساختمان نگهداری می‌شوند و روزانه تنها یک قرص نان دریافت می‌کنند تا زنده بمانند.
پس از مدتی، آنان را برای انجام کارهای خدماتی به مناطق جنگی می‌برند، یکی از اسرا که توان انجام کارهای سنگین را نداشت، به خدمتکار مفتی وهابی یکی از مناطق درمی‌آید.
فصیحی می‌گوید این رزمنده در گفت‌وگو با آن مفتی، از انگیزه حضور آنان در سوریه سؤال می‌کند و با اعترافی قابل تأمل مواجه می‌شود.
به گفته او، آن مفتی توضیح می‌دهد که جریان وهابیت سال‌ها برای نفوذ در روستاهای دورافتاده سوریه فعالیت فرهنگی انجام داده، مبلغ اعزام کرده، مسجد و مکتب‌خانه ساخته و زمینه تبلیغ تفکرات خود را فراهم کرده است.
او همچنین از طراحی برنامه‌ای برای تصرف استان‌های مختلف سوریه و حرکت مرحله‌به‌مرحله به سمت سرنگونی نظام این کشور سخن می‌گوید.
فصیحی با اشاره به بخش دیگری از این روایت می‌افزاید: آن مفتی اعتراف می‌کند که در محاسباتشان، منطقه زینبیه را به‌درستی در نظر نگرفته بودند؛ منطقه‌ای که به باور او، حضور و جایگاه حضرت زینب(س) و حرم مطهر ایشان، معادلات جریان تکفیری را برهم زد.
حرم حضرت زینب(س)؛ نقطه اتصال مجاهدان جبهه مقاومت
از نگاه فصیحی، دفاع از حرم حضرت زینب(س) تنها یک عملیات نظامی نبود؛ بلکه نقطه اتصال مجاهدان کشورهای مختلف با یک باور مشترک بود.
او می‌گوید: در کنار فاطمیون افغانستان، نیروهای زینبیون از پاکستان و پاراچنار، حسینیون از جمهوری آذربایجان، حیدریون از عراق، حزب‌الله از لبنان و فاتحین و مستشاران نظامی از ایران در این جبهه حضور پیدا کردند.
او معتقد است در این میدان، بیش از آنکه ساختارهای نظامی و جغرافیایی تعیین‌کننده باشند، اعتقاد مشترک و باور به دفاع از حریم اهل‌بیت(ع) نیروها را کنار یکدیگر قرار می‌داد.
فصیحی که خود در حوزه خوشنویسی و فعالیت‌های فرهنگی نیز فعالیت داشته است، از دیوارنویسی در مناطق عملیاتی به‌عنوان بخشی از مجاهدت فرهنگی رزمندگان یاد می‌کند.
او می‌گوید: گاهی نوشته‌هایی که روی دیوارها ثبت می‌کردیم، در ظاهر شعارهایی ساده به نظر می‌رسید، اما بعد از آزادسازی برخی مناطق و بازگشت به آنجا متوجه می‌شدیم که دشمن تمام آن نوشته‌ها را با اسپری سیاه کرده است.
به گفته او، همین تلاش برای پاک‌کردن آثار فرهنگی نشان می‌داد که دشمن نیز به اهمیت کار فرهنگی و اثرگذاری آن پی برده بود.
فصیحی در پاسخ به این پرسش که پس از سال‌ها مجاهدت و تقدیم شهدای فراوان، سرنوشت دستاوردهای جبهه مقاومت در سوریه چه شد، به نقش حاج قاسم سلیمانی در سازماندهی نیروهای بومی اشاره می‌کند و می‌گوید: یکی از مشکلات ارتش سوریه، آمادگی نداشتن برای جنگ داخلی و جنگ شهری بود در مواردی نیروهای ارتش به دلیل ارتباطات خانوادگی با طرف مقابل، مواضع خود را ترک می‌کردند یا حتی برخی تجهیزات نظامی بدون درگیری جدی به دست دشمن می‌افتاد.
به روایت فصیحی، حاج قاسم سلیمانی پس از مشاهده این وضعیت، طرح تشکیل نیروهای دفاع وطنی را دنبال می‌کند، در این طرح، پادگان‌هایی برای آموزش جوانان سوری ایجاد می‌شود و فرماندهان ایرانی به‌عنوان مربی، آموزش نیروهای بومی را برعهده می‌گیرند.
او تأکید می‌کند: نیروهای دفاع وطنی به‌تدریج به مجموعه‌ای منسجم تبدیل شدند که در بسیاری از موارد حتی پیش از ارتش سوریه وارد خط مقدم می‌شدند و از مناطق مختلف دفاع می‌کردند.
فصیحی معتقد است یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این اقدام، انتقال فرهنگ بسیجی و تفکر مکتبی به بخشی از جامعه سوریه بود، سرمایه‌ای که به باور او، با تغییرات سیاسی و جابه‌جایی ساختارهای حکومتی به‌سادگی از بین نمی‌رود.
او با اشاره به دیدارهای خود با خانواده شهدای دفاع وطنی در دمشق می‌گوید: در یکی از سفرها، با سه خانواده شهید دیدار کردیم و از نزدیک شاهد اخلاص و تعهد آنان بودیم، رفتار و خاطراتی که انسان را به یاد خانواده‌های شهدای بسیجی در ایران می‌انداخت.
ابوحامد؛ فرمانده‌ای که از میدان افغانستان تا سوریه ایستاد
در بخش دیگری از این گفت‌وگو، فصیحی به شخصیت شهید علیرضا توسلی، معروف به ابوحامد، و چگونگی آشنایی خود با او می‌پردازد.
او روایت می‌کند که آشنایی‌اش با ابوحامد به سال‌های نخست فعالیت سپاه حضرت بازمی‌گردد؛ زمانی که در حاشیه شهر مشهد به فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی مشغول بود و در یکی از جلسات عزاداری با سیدفضل‌الله قدسی آشنا می‌شود.
به گفته فصیحی، قدسی از او دعوت می‌کند تا به مجموعه‌ای بپیوندد که با عنوان سپاه حضرت در حال آموزش نیروهاست و به یک مداح برای برگزاری مراسم‌های فرهنگی و مذهبی نیاز دارد.
فصیحی می‌گوید: حدود یک ماه در این زمینه مشورت کردم آن زمان دوران دبیرستان را تمام کرده بودم و در دوراهی ادامه تحصیل و حضور در فعالیت‌های جهادی قرار داشتم، از سوی دیگر، مقلد آیت‌الله فاضل لنکرانی بودم و ایشان حکم جهاد داده بودند؛ در نهایت تصمیم گرفتم وارد این مسیر شوم.
او محل آموزش را منطقه‌ای میان تربت‌جام و تایباد عنوان می‌کند؛ جایی که با شهید حسینی، غلامرضا خاوری، رئوف و علیرضا توسلی آشنا می‌شود.
در آن مجموعه، هرکدام از نیروها مسئولیتی داشتند؛ فصیحی کار فرهنگی انجام می‌داد، علیرضا توسلی در حوزه ادوات فعالیت می‌کرد و شهید خاوری مسئولیت اطلاعات و عملیات را برعهده داشت، پس از مدتی، نیروها برای حضور در مناطق مختلف افغانستان اعزام می‌شوند و فصیحی نیز به تخار می‌رود؛ منطقه‌ای که در آن زمان یکی از پایگاه‌های جبهه شمال به فرماندهی احمدشاه مسعود بود.
وی یادآور می‌شود: قرار بود حضور من تنها یک ماه و برای برگزاری مراسم عزاداری محرم باشد، اما با محاصره منطقه از سوی طالبان، شرایط تغییر می‌کند.
او می‌گوید: به دلیل اینکه متولد ایران بودم و تسلط کافی به لهجه افغانستانی نداشتم، امکان بازگشت زمینی برایم وجود نداشت، به همین دلیل حدود ۶ ماه در منطقه تخار و در شرایط محاصره باقی ماندم تا سرانجام از طریق تاجیکستان به ایران بازگشتم.
فصیحی به یاد می‌آورد که بازگشتش به ایران با حادثه ترور احمدشاه مسعود هم‌زمان می‌شود.
او در این بخش، از نقش سپاه حضرت در آن مقطع نیز یاد می‌کند و می‌گوید: نیروهای این مجموعه در شرایط بسیار دشوار افغانستان حضور داشتند و در مقابله با گروه‌های تکفیری و جلوگیری از تصفیه قومی و مذهبی نقش‌آفرینی کردند.
به گفته او، نیروهای این مجموعه در حوزه‌های مختلف نظامی از تجربه و توانایی بالایی برخوردار بودند؛ به‌گونه‌ای که در رقابت‌های نظامی میان نیروهای گروه‌های مختلف افغانستان، توانمندی آنان مورد توجه فرماندهان قرار می‌گرفت.
فصیحی از درخواست احمدشاه مسعود برای آموزش نیروهایش توسط مجاهدان سپاه حضرت نیز یاد می‌کند و این موضوع را نشانه‌ای از توانایی و مهارت نظامی این رزمندگان می‌داند.
فرماندهی که پس از سال‌ها مجاهدت، دوباره کارگری می‌کرد
اما یکی از بخش‌های تأثیرگذار روایت فصیحی، به سرنوشت فرماندهان و رزمندگانی بازمی‌گردد که پس از پایان مأموریت‌های جهادی، بار دیگر به زندگی عادی بازمی‌گشتند.
او با اشاره به شهید علیرضا توسلی( ابوحامد) می‌گوید: ابوحامد پس از انحلال سپاه حضرت محمد و پایان فعالیت آن مجموعه، با وجود جایگاه فرماندهی و سابقه مجاهدت‌های فراوان، به ایران بازمی‌گردد و دوباره به کارهای سختی مانند بنایی، رنگ‌کاری و کارگری مشغول می‌شود.
به گفته فصیحی، این فرمانده با وجود ترکش‌هایی که در کمر داشت، برای تأمین زندگی خود ناچار به انجام کارهای دشوار بود.
او این وضعیت را یکی از جلوه‌های غربت مجاهدان افغانستانی می‌داند و می‌گوید: افرادی که در جبهه‌های مختلف حضور داشتند و در سخت‌ترین شرایط از جان خود می‌گذشتند، پس از بازگشت به ایران نیز گاهی همچنان غریب بودند.
فصیحی در ادامه به خاطره‌ای از یکی از نیروهای فاطمیون اشاره می‌کند که برای نشان‌دادن توانایی رزمندگان این مجموعه نقل می‌کند.
او می‌گوید: در مقطعی که نیروهای فاطمیون تحت فشار دشمن قرار گرفته بودند، حاج قاسم سلیمانی از فرماندهان حاضر در منطقه سؤال می‌کند که آیا علیرضا توسلی در میدان حضور دارد یا خیر؛ وقتی پاسخ مثبت می‌شنود، به نیروها اطمینان می‌دهد که با استقامت، پیروز خواهند شد.
این روایت از نگاه فصیحی نشان‌دهنده اعتماد حاج قاسم به توانمندی و روحیه فرماندهی ابوحامد و نیروهای فاطمیون است.
وصیت‌نامه‌هایی که از کوله‌پشتی‌ها بیرون می‌آمد
فصیحی که مدتی مسئولیت ایثارگران را نیز برعهده داشته، از نزدیک با وسایل به‌جامانده از شهدا و جانبازان روبه‌رو بوده است؛ وسایلی که گاهی ساده‌ترین یادگارها، عمیق‌ترین روایت‌ها را در خود جای می‌دادند، می‌گوید.
فصیحی از شب‌هایی یاد می‌کند که برای پخش اذان و قرائت قرآن به محل حضور نیروها می‌رفته و با جوانانی روبه‌رو می‌شده که پیش از اذان صبح برای نماز شب بیدار شده بودند.
او معتقد است این روحیه معنوی و اعتقادی، بخش مهمی از هویت رزمندگان فاطمیون را تشکیل می‌داد.
به گفته او، برای معرفی این شهدا نیازی به غلو نیست؛ چراکه زندگی و رفتار آنان به‌اندازه کافی گویای حقیقت است.
یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان فصیحی، پاسخ به شایعات درباره انگیزه مالی رزمندگان افغانستانی برای حضور در سوریه است.
او با تأکید بر اینکه بسیاری از رزمندگان افغانستانی پیش از اعزام، استادکار و دارای مهارت‌های فنی بودند، توضیح می‌دهد: برخی از آنان گچ‌کار، رنگ‌کار، جوشکار یا استادکار قالب‌بندی بودند و درآمدی بیش از حقوق دریافتی در میدان نبرد داشتند.
فصیحی می‌گوید: وقتی یک استادکار چند ماه یا چند سال از حرفه خود دور می‌شود، مشتریانش را از دست می‌دهد و فرد دیگری جای او را می‌گیرد، بنابراین پس از بازگشت، نمی‌تواند به‌سادگی همان موقعیت شغلی و اقتصادی گذشته را به دست آورد.
او تأکید می‌کند: بسیاری از این رزمندگان حتی در شرایط دشوار معیشتی و با وجود داشتن خانواده و مسئولیت‌های زندگی، راهی جبهه شدند.
کتاب «خاتون و قوماندان»؛ سندی برای روایت مظلومیت مجاهدان افغانستانی
فصیحی در ادامه، از کتاب «خاتون و قوماندان» به‌عنوان یکی از منابع مهم برای معرفی مجاهدت‌های رزمندگان افغانستانی یاد می‌کند و می‌گوید مقام معظم رهبری نیز این کتاب را مطالعه و بر آن تقریظ نوشته‌اند.
او معتقد است این اثر از مستندترین روایت‌ها درباره رنج‌ها، مجاهدت‌ها و مظلومیت‌های رزمندگان افغانستانی است و باید بیشتر در میان مردم و به‌ویژه دستگاه‌های فرهنگی و مسئولان معرفی شود.
به گفته او، بخشی از مشکلات خانواده‌های شهدا و جانبازان به این دلیل ایجاد شده که آنان از حقوق و مسیرهای قانونی دریافت خدمات اطلاع نداشته‌اند.
فصیحی توضیح می‌دهد: برخی جانبازان پس از مجروحیت در سوریه به ایران بازمی‌گشتند، اما نمی‌دانستند برای پیگیری وضعیت خود باید به کجا مراجعه کنند و چه مدارکی را ارائه دهند.
او این مسئله را در مورد جانبازان دوران دفاع مقدس نیز قابل مشاهده می‌داند و می‌گوید: برخی از رزمندگان به دلیل اینکه با اعتقاد و انگیزه دینی وارد میدان شده بودند، پس از بازگشت پیگیری لازم برای ثبت سوابق و دریافت خدمات را انجام نمی‌دادند و سال‌ها بعد با مشکلات متعددی روبه‌رو می‌شدند.
یکی از دردناک‌ترین بخش‌های سخنان فصیحی به نحوه برخورد برخی مسئولان با خانواده‌های شهدا و مفقودان افغانستانی بازمی‌گردد.
او با اشاره به خانواده یکی از مفقودان سوریه می‌گوید: همسر یکی از رزمندگان برای پیگیری وضعیت همسرش به یک مجموعه مراجعه می‌کند، اما به جای دریافت همدردی و حمایت، با پرسشی تلخ مواجه می‌شود؛ اینکه از کجا معلوم همسرش به سوریه رفته و شاید به اروپا مهاجرت کرده باشد!
فصیحی تأکید می‌کند: چنین برخوردهایی برای خانواده‌ای که سال‌ها در انتظار بازگشت عزیز خود مانده، بسیار سنگین است و گاهی از صدها گلوله و جراحت نیز دردناک‌تر می‌شود.
او معتقد است افرادی که مسئول رسیدگی به مشکلات جانبازان و خانواده‌های شهدا می‌شوند، باید با فضای جهاد، ایثار و شرایط روحی این خانواده‌ها آشنا باشند.
به گفته او، خانواده‌های شهدا و مفقودان بیش از هر چیز به همدلی، احترام و پیگیری مسئولانه نیاز دارند؛ نه اینکه برای اثبات رنج و فداکاری عزیزانشان مجبور به تحمل برخوردهای تحقیرآمیز شوند.
فاطمیون؛ لشکری با نگاه مکتبی، فراتر از مرزهای جغرافیایی
فصیحی در بخش پایانی روایت خود، به جایگاه امروز لشکر فاطمیون و استمرار فعالیت‌های آن اشاره می‌کند و می‌گوید: جبهه مقاومت ساختاری کاملاً مشابه ارتش‌های کلاسیک ندارد و بیش از هر چیز بر تفکر مشترک و اهداف مشترک استوار است، ممکن است در مقطعی یک مجموعه با عنوان تیپ ابوذر تشکیل شود و در مقطعی دیگر ساختار آن تغییر کند، اما آنچه اهمیت دارد، استمرار تفکر و جریان مقاومت است.
به گفته او، لشکر فاطمیون به‌واسطه تجربه‌های گذشته، آموزش نیروهای متخصص و تربیت مجاهدان، ظرفیت‌های مهمی در حوزه نظامی و دفاعی به دست آورده است.
او همچنین به مشکلات اقامتی و خدماتی بسیاری از رزمندگان افغانستانی اشاره می‌کند و می‌گوید: هنوز تعداد زیادی از این مجاهدان با مشکلات اقامتی و دشواری‌های مربوط به دریافت خدمات مواجه‌اند و در برخی موارد، مجموعه دستگاه‌های دولتی نیز نتوانسته‌اند خدمات مورد نیاز آنان را به‌درستی به رسمیت بشناسند.
با این حال، فصیحی معتقد است این بی‌مهری‌ها نتوانسته است پیوند اعتقادی و مکتبی این رزمندگان را از بین ببرد.
او با یادآوری سخن حاج قاسم سلیمانی مبنی بر اینکه ایران حرم است، می‌گوید: رزمندگان فاطمیون نیز با همین نگاه و اعتقاد در میدان حضور پیدا کردند؛ نگاهی که مرزهای جغرافیایی را محدودکننده نمی‌داند و دفاع از حریم اسلام و اهل‌بیت(ع) را مسئولیتی فراتر از ملیت و تابعیت می‌شمارد.
فصیحی تأکید می‌کند: ممکن است اتفاقات سیاسی در کشورهای مختلف، شکل و ساختار جبهه مقاومت را تغییر دهد، اما جریان مقاومت و تفکر مکتبی با تغییر ساختارها از بین نمی‌رود.
نظر شما