به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مسلمون حول العالم، در شرایطی که گفت‌وگو و تفاهم میان ملت‌ها و فرهنگ‌ها اهمیت فزاینده‌ای یافته است، بازخوانی تاریخ مشترک تمدن‌ها می‌تواند به شناخت بهتر گذشته و درک پیوندهای فرهنگی شکل‌گرفته میان جوامع کمک کند. فعالیت‌های علمی و فرهنگی نیز فرصتی برای گفت‌وگو میان فرهنگ‌ها، بازنگری در کلیشه‌های رایج و شناخت سهم تمدن‌های مختلف در شکل‌گیری میراث مشترک بشری فراهم می‌کنند.
در همین چارچوب، دانشگاه پالرمو ایتالیا کنفرانس بین‌المللی «سیسیل اسلامی؛ مسیرهای تاریخی، روابط و میراث فرهنگی» را از ۲۲ تا ۲۴ مهر ۱۴۰۵ مطابق با ۱۴ تا ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار می‌کند.
این کنفرانس با حضور پژوهشگران و متخصصانی از ایتالیا و خارج از این کشور، به بررسی حضور مسلمانان در جزیره سیسیل در دوران حکومت اسلامی و دوره نورمان‌ها، از قرن نهم تا دوازدهم میلادی، اختصاص دارد.
بخش تاریخ و نهادهای جهان عرب و اسلام در گروه علوم انسانی دانشگاه پالرمو برگزارکننده این رویداد است.
هدف از برگزاری کنفرانس، فراهم کردن فضایی علمی برای بررسی عمیق‌تر یکی از دوره‌های تاریخی سیسیل است که به گفته برگزارکنندگان، با وجود پژوهش‌های متعدد و مطالعات مرجع، گاهی در حاشیه روایت‌های تاریخی این جزیره قرار می‌گیرد.
این برنامه به‌ویژه دانشجویان رشته‌های مطالعات عربی و اسلامی در گروه علوم انسانی دانشگاه پالرمو را مخاطب قرار داده است. حضور برای عموم علاقه‌مندان نیز امکان‌پذیر خواهد بود تا ارتباط میان پژوهش دانشگاهی و جامعه علاقه‌مند به تاریخ و میراث سیسیل گسترش یابد.
سه محور اصلی کنفرانس
برنامه علمی کنفرانس بر سه محور مرتبط با یکدیگر استوار است. محور نخست به تاریخ سیاسی و اجتماعی سیسیل عربی و اسلامی اختصاص دارد و منابع تاریخی، جغرافیایی و ادبی مربوط به این دوره و شیوه‌های مطالعه و تحلیل آن‌ها را بررسی می‌کند.
این بخش فرصتی برای بازخوانی تاریخ حضور مسلمانان در سیسیل بر پایه متون و منابع گوناگون فراهم می‌آورد و به بررسی رویدادهای سیاسی و اجتماعی در بستر تاریخی این جزیره در قرون وسطی می‌پردازد.
محور دوم، روابط متنوع سیسیل با مناطق مختلف حوزه مدیترانه از زمان فتح اسلامی این جزیره را بررسی می‌کند. این روابط، اندلس، مغرب، افریقیه، مصر و بخش‌هایی از سرزمین‌های مشرق را دربرمی‌گیرد. افریقیه نام تاریخی منطقه‌ای در شمال آفریقا بود که عمدتاً بخش‌هایی از تونس کنونی و مناطق مجاور آن را شامل می‌شد.
این محور، سیسیل را در چارچوب شبکه ارتباطات مدیترانه‌ای قرار می‌دهد که بخش‌های غربی، مرکزی و شرقی جهان اسلام را به یکدیگر پیوند می‌داد و به بررسی ماهیت ارتباطات این جزیره با مناطق یادشده در دوره مورد مطالعه می‌پردازد.
محور سوم به میراث مادی و غیرمادی شکل‌گرفته و تحول‌یافته در پی حضور مسلمانان در سیسیل از قرن نهم تا دوازدهم میلادی اختصاص دارد. در این بخش، آثار و شواهدی بررسی می‌شوند که نشانه‌های آن‌ها تا امروز نیز قابل مشاهده است.
ترکیب این سه محور، از تاریخ سیاسی و اجتماعی گرفته تا ارتباطات منطقه‌ای و میراث فرهنگی، زمینه‌ای برای مطالعه دوره اسلامی به‌عنوان بخشی از تاریخ عمومی سیسیل فراهم می‌کند؛ دوره‌ای که نمی‌توان آن را مقطعی سیاسی و جدا از تحولات اجتماعی و فرهنگی جزیره در نظر گرفت.
دانیله سیکاری از دانشگاه پالرمو مسئولیت سازمان‌دهی کنفرانس را بر عهده دارد. همچنین محمد حسن از دانشگاه تونس، آنتونینو پلیتیری، ماریا گراتزیا شورتینو و دانیله سیکاری از دانشگاه پالرمو اعضای کمیته علمی این رویداد هستند.
حضور پژوهشگران ایتالیایی و بین‌المللی، فرصتی برای تبادل دیدگاه‌های علمی درباره تاریخ اسلامی سیسیل و بررسی منابع تاریخی و پیوندهای فرهنگی و تمدنی این جزیره در چارچوبی گسترده‌تر از مرزهای جغرافیایی آن فراهم می‌کند.
این کنفرانس همچنین در قالب فعالیت‌های دانشگاهی رده «F» قرار گرفته است که سه واحد درسی دانشگاهی (CFU) در حوزه دانش‌های تکمیلی مرتبط با زندگی حرفه‌ای برای آن در نظر گرفته شده است. این امتیاز، مشارکت علمی را به مسیر آموزشی دانشجویان مخاطب پیوند می‌دهد.
برگزاری این کنفرانس در پالرمو، مرکز سیسیل، فرصتی برای بازخوانی تاریخ عربی و اسلامی این جزیره و بررسی جایگاه آن در تاریخ عمومی منطقه است. تمرکز بر جامعه سیسیل در دوره اسلامی، ارتباطات آن با جهان مدیترانه و میراث فرهنگی برجای‌مانده از آن دوران، سه بُعد مکمل را در مطالعه این دوره تاریخی پیش روی پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار می‌دهد.
نظر شما