به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از ilkha؛ بحث درباره پوشش دانشآموزان در مدارس دولتی جمهوری آذربایجان در پی تغییرات قانونی و مقرراتی سال ۲۰۲۶ بار دیگر موضوع رابطه میان سکولاریسم، پوشش و مظاهر دینی را به یکی از محورهای بحث عمومی تبدیل کرده است.
بر اساس اصلاحات قانونی تصویبشده در ژوئیه ۲۰۲۶، رعایت الزامات پوشش در مدارس دولتی برای دانشآموزان و کارکنان آموزشی الزامی شده است.
همچنین در مقررات جدید مربوط به لباس دانشآموزان آمده است که استفاده از عناصر پوششی که یکپارچه شدن لباس تعیینشده را بر هم بزند یا با اصل سکولاریسم آموزش عمومی سازگار نباشد، مجاز نیست.
در چنین فضایی، برخی رسانهها این تحولات را در کنار سابقه اقدامات مرتبط با برخی مظاهر اسلامی در جمهوری آذربایجان قرار دادهاند؛ از جمله مناقشهای که نزدیک به دو دهه پیش بر سر پخش اذان از بلندگوهای مساجد شکل گرفت.
مناقشه اذان در سال ۲۰۰۷
این مناقشه در ماه می ۲۰۰۷ آغاز شد؛ زمانی که استفاده از بلندگو برای پخش اذان در برخی مساجد ممنوع شد. گزارشهای آن زمان، از جمله گزارش الجزیره، حاکی از آن بود که این تصمیم با استناد به ایجاد مزاحمت برای سالمندان، بیماران و کودکان توجیه شده بود.
این تصمیم با واکنش روحانیون و نهادهای دینی روبهرو شد و در ۲۹ می همان سال، اللهشکور پاشازاده، رئیس اداره مسلمانان قفقاز، اعلام کرد که ممنوعیت لغو شده است.
پاشازاده پس از دیدار با الهام علیاف، رئیسجمهوری آذربایجان، گفت که رئیسجمهوری از تصمیم اتخاذشده در برخی مناطق اطلاع نداشته و دستور لغو آن را صادر کرده است.
بر اساس گزارشهای آن زمان، پس از لغو ممنوعیت، استفاده از بلندگو برای پخش اذان مجاز شد، اما از مساجد خواسته شد با توجه به موقعیت مکانی و همجواری با مراکز عمومی، سطح صدا را رعایت کنند.
لغو ممنوعیت سراسری، ادامه محدودیتهای محلی
با وجود لغو ممنوعیت در سطح ملی، بحث درباره نحوه پخش اذان پایان نیافت. بر اساس گزارش منبع مورد استناد، مقامهای محلی در منطقه زاغاتالا در شمالغرب جمهوری آذربایجان در دسامبر ۲۰۰۷ تلاش کردند محدودیت مشابهی را اعمال کنند.
همچنین در سال ۲۰۰۹ گزارشهایی درباره پخش اذان با صدای پایین در برخی مساجد باکو و گنجه منتشر شد؛ بهگونهای که صدای اذان در برخی موارد از محدوده مسجد فراتر نمیرفت.
اداره مسلمانان قفقاز در واکنش به این موضوع تأکید کرده بود که چنین اقداماتی به معنای ممنوعیت عمومی اذان نیست.
مقامهای کمیته دولتی امور نهادهای دینی نیز کاهش سطح صدای اذان را، بهویژه در مساجدی که در نزدیکی بیمارستانها، مهدکودکها و مراکز آموزشی قرار دارند، توصیه کرده بودند.
بازگشت بحث درباره مظاهر دینی
اکنون، با الزامآور شدن مقررات مربوط به پوشش در مدارس دولتی، بار دیگر بحث درباره نحوه تنظیم حضور نمادهای دینی در عرصه عمومی جمهوری آذربایجان مطرح شده است.
در حالی که مقررات جدید براصل سکولاریسم آموزش عمومی و یکسانی پوشش مدارس تأکید دارد، گزارشهای رسانهای آن را در کنار سابقه مناقشه بر سر اذان قرار دادهاند؛ دو موضوعی که با وجود تفاوت در ماهیت و چارچوب حقوقی، هر دو به بحث گستردهتر درباره مرز میان الزامات نظام سکولار و مظاهر دینی در فضای عمومی آذربایجان مربوط میشوند.
نظر شما