به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از ستاد اقامه نماز، مشروح گفت و گوی حجت الاسلام والمسلمین یعقوب بهمنیاری، رییس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه استان بوشهر به شرح ذیل است:
برای تبدیل مسجد به پایگاه جذاب و کارآمد برای کودکان، نوجوانان و جوانان افزون بر اقامه نماز، چه باید کرد؟
گام نخست، تغییر نگاه است. مسجد باید از «مکان تمرکز» به «مکان تعامل» تبدیل شود؛ یعنی از یک فضای صرفاً عبادی به یک مرکز جامع اجتماعی و فرهنگی. این تحول سه مؤلفه دارد: تغییر رویکرد، تغییر فضاسازی و تغییر برنامهریزی. اگر مسجد بخواهد نسل جدید را جذب کند، نمیتواند با فضای خشک و رسمی پیشین ادامه دهد؛ باید محیطی صمیمی و پویا فراهم شود.
در سطح برنامهها، هر گروه سنی مسیر خودش را میطلبد:
- کودکان: برنامههای بازیمحور مثل نقاشی، سفالگری، قصهگویی خلاقانه و مسابقات؛ آموزش مهارتهای زندگی از دل بازی.
- نوجوانان: برنامههای مهارتمحور؛ تقویت تفکر انتقادی و مهارتهای نرم مانند مدیریت زمان، فن بیان و کار تیمی، همراه با ورزش و گروههای هنری مثل سرود و تئاتر.
- جوانان: برنامههای مسئلهمحور؛ گفتوگوی رک و بیپرده درباره ازدواج، اشتغال، آسیبهای فضای مجازی و مسائل روانشناختی، بههمراه کارگاههای شغلی و فعالیتهای داوطلبانه محلهای.
یک نکته دیگر هم ضروری است: رسانههای نوین. حضور فعال در شبکههای اجتماعی با محتوای کوتاه و باکیفیت، نخستین گام جذب نسل دیجیتال است؛ اگر در فضای مجازی نباشیم، عملاً در میدان اصلی زندگی این نسل غایبیم.
بزرگترین مانع در مسیر “هجرت هفتگی روحانیون به روستاهای همسایه” و ارتقای کیفی مساجد روستایی چیست؟ چه راهکارهایی را در نظر دارید؟
مانع اصلی، نبود یک شبکه منسجم برای اعزام، رصد، هماهنگی و پشتیبانی مبلغان است. مسئله کمبود انگیزه نیست؛ مسئله نبود ساختار است. مبلغی که بخواهد هفتهای یک بار به روستایی برود، بدون پشتیبانی و هماهنگی، بهتدریج از میدان کنار میرود.
راهکار پیشنهادی روشن است: این مسئولیت باید به معاونت تبلیغ حوزه علمیه هر استان سپرده شود تا روستاها را شناسایی کند، برای هر منطقه هدفگذاری انجام دهد و اعزام هفتگی طلاب و روحانیون را بهصورت سامانیافته مدیریت کند. وقتی شناسایی، اعزام و پشتیبانی در یک حلقه منسجم قرار بگیرد، هجرت هفتگی از یک شعار به یک برنامه تبدیل میشود.
برای آموزش فلسفه و اسرار نماز به نسل نوجوان، از چه زبان و ابزارهای نوینی استفاده میکنید که مکمل خطابهها و منبرهای سنتی باشند؟
واقعیت را باید پذیرفت: بیشترین وقت نوجوانان در بازیهای رایانهای و موبایلی میگذرد. پس معارف دینی را باید در قالب همین بسترها ارائه کرد. ابزارهای پیشنهادی عبارتاند از بازیهای تعاملی، اپلیکیشنهای موبایلی، انیمیشنهای کوتاه، پادکستهای جذاب و داستانسرایی دیجیتال.
تأکید میکنم که این ابزارها جایگزین منبر سنتی نیستند، بلکه مکمل آناند؛ هدف این است که مفاهیم فلسفی و عرفانی نماز به زبانی ساده و قابلفهم برای نسل جدید منتقل شود.
با چه برنامههایی و چگونه میتوان میان مسجد، مدرسه و دانشگاه در هر منطقه، همکاری مستمر و هدفمند ایجاد کرد؟
مسجد بهترین ظرفیت برای تعالی دینی دانشآموزان و دانشجویان است. مسیر پیشنهادی سه مرحله دارد: نخست آمادهسازی مسجد بهعنوان «مهمانخانه الهی»؛ سپس اندیشیدن به این پیوند در مراکز تصمیمگیری امور مساجد؛ و در نهایت اجرا با نظارت و همفکری خادمان مسجد. بدون همراهی خادمان، هیچ برنامهای در مسجد دوام نمیآورد.
اهم ویژگیهای امام جماعت مبتکر و جوانگرا کدامند و حوزههای علمیه برای پرورش چنین افرادی چه رسالتی بر عهده دارند؟
ترکیب «ابتکار»، «جوانگرایی» و «رهبری معنوی» میتواند، تحولی بنیادین در مسجد ایجاد کند. امام جماعت امروز باید صرفاً پیشنماز نماز جماعت نباشد؛ باید «رهبر فکری و اجتماعی» جامعه محلی باشد.
و اما رسالت حوزههای علمیه: این تحول نیازمند بازنگری آموزشی و تلفیق علوم است. باید علوم انسانی مدرن روانشناسی، جامعهشناسی، مدیریت و ارتباطات ، با علوم دینی پیوند بخورد. فارغالتحصیل آینده حوزه باید هم فقیه باشد و هم توان تحلیل بحرانهای روانی–اجتماعی را از منظر دین داشته باشد. چنین روحانیای است که میتواند مسجد را به آن مرکز تعامل و حیات تبدیل کند که از آن سخن گفتیم.
نظر شما