خبرگزاری شبستان، گروه دین و اندیشه- فاطمه اقبالی: وقف یکی از ماندگارترین شیوههای نیکوکاری در فرهنگ اسلامی است، سنتی که با تبدیل بخشی از دارایی به سرمایهای ماندگار، امکان تداوم خدمترسانی به جامعه را در طول سالها و حتی نسلها فراهم میکند. در این میان، وقف در حوزه سلامت از اهمیت ویژهای برخوردار است، چراکه میتواند علاوه بر تأمین بخشی از هزینههای درمان، زمینه توسعه خدمات پیشگیرانه و سلامتمحور را نیز فراهم کند.
یکی از نمونههای قابل توجه در این زمینه، «دهکده سلامت محب» است، موقوفهای گردشگری ـ سلامتمحور که در منطقه گردشگری کردان_ برغان و در فاصله حدود ۲۵ کیلومتری شهر کرج قرار دارد، منطقهای که به دلیل برخورداری از اقلیم مناسب، آبوهوای معتدل، فضای سبز و طبیعت مطلوب، ظرفیت مناسبی برای ایجاد مجموعههای اقامتی و سلامتمحور دارد. به مناسبت هفته وقف اصحاب رسانه از این دهکده بازدید کردند و از نزدیک در جریان خدمات و فعالیتهای آن قرار گرفتند.
دهکده سلامت موقوفهای با مساحت حدود ۱۱ هزار مترمربع زمین و حدود ۱۰ هزار مترمربع اعیانی است که با هدف ارائه خدمات نقاهتی، ورزشی و سلامت بهویژه برای بیماران ایجاد شده است. فضای سبز جنگلی، رودخانه، آبنما، محل نگهداری پرندگان و محیط آرام با هوای پاک، بخشی از ظرفیتهای این مجموعه برای گذراندن دوران نقاهت و استراحت مراجعان است.
این موقوفه همچنین مجموعهای از خدمات تخصصی پزشکی و پاراکلینیکی را در خود جای داده است از جمله فیزیوتراپی، آزمایشگاه، داروخانه، آبدرمانی، طب سالمندی، رادیولوژی، سونوگرافی، بازتوانی، طب فیزیکی و پزشکی ورزشی و دیگر خدمات تخصصی. در کنار این خدمات، سالنهای ورزشی مجهز به امکانات ورزشهای هوازی و بدنسازی به صورت مجزا برای آقایان و بانوان نیز برای افرادی که قصد دارند دوران نقاهت خود را در محیطی آرام سپری کنند، پیشبینی شده است.
بر اساس اطلاعات درجشده در سنگنوشته این مجموعه، دهکده محب سلامت شامل رستوران سلامت، پارک سلامت، کلینیک تخصصی، طب فیزیکی، پزشکی و ورزشی، اکوکاردیوگرافی، بازتوانی، سونوگرافی، آبدرمانی، آزمایشگاه و طب سالمندی به یاد مرحوم حاج محمدرضا اعتمادیان احداث شده و به موجب وقفنامه رسمی در اول شهریور ۱۴۰۱ وقف عام شده است همچنین درآمد حاصل از این موقوفه برای درمان بیماران صعبالعلاج اختصاص یافته است.
موقوفهای غیرمتصرفی با نیت حمایت از بیماران صعبالعلاج
محمود استاجی در گفتوگو با خبرنگار گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، با اشاره به فعالیت مجموعه خیریه و درمانی «دهکده سلامت» اظهار کرد: در حوزه وقف با دو نوع موقوفه شامل موقوفات متصرفی و غیرمتصرفی مواجه هستیم، موقوفات متصرفی معمولاً تحت اداره و مدیریت سازمان اوقاف و ادارات اوقاف در سراسر کشور قرار دارند، اما موقوفات غیرمتصرفی دارای متولی خاص هستند.
رئیس اداره امور هیئتهای امنا و خدام بقاع متبرکه سازمان اوقاف و امور خیریه، افزود: مجموعه «دهکده سلامت» از جمله موقوفات غیرمتصرفی است که توسط متولی خاص پیشبینی، تأمین و احداث شده و اکنون نیز در حال بهرهبرداری و ارائه خدمات است.
استاجی ادامه داد: مجموعه محب سلامت شامل بیمارستان محب مهر در میدان ونک، مجموعه اقامتی و همچنین مجموعه کترینگ و تهیه غذای مراکز درمانی است که این زنجیره توسط خاندان اعتمادیان وقف شده و واقفان بدون چشمداشت و منفعت شخصی، نیات مختلفی از جمله ارائه خدمات درمانی و کمک به بیماران صعبالعلاج را برای آن در نظر گرفتهاند.
وی با بیان اینکه درآمد حاصل از فعالیت این مجموعهها بر اساس نیت واقف هزینه میشود، گفت: مجموع درآمد سالانه این مجموعهها و ارزشگذاری دقیق آنها را در حال حاضر در اختیار ندارم، اما میتوان گفت این مجموعه در ایران از نمونههای کمنظیر در زمینه بومیسازی خدمات درمانی و اقامتی است.
استاجی اظهار کرد: در این مجموعه بیمار میتواند برای انجام فرایندهای تشخیصی و سلامت خود در یک محل اقامتگاهی مستقر شود و بخش قابل توجهی از اقدامات مورد نیاز را طی چند روز در همان مجموعه انجام دهد. البته این شیوه خدمات هنوز به اندازه کافی در جامعه فرهنگسازی و اطلاعرسانی نشده و از سوی دیگر، پوشش بیمهای آن نیز برای عموم مردم کامل نیست، بنابراین ممکن است هزینههای آن برای برخی اقشار سنگین باشد.
وی ابراز کرد: با این حال، این مجموعه برای برخی فرایندهای تخصصی سلامت و درمان ظرفیت قابل توجهی دارد و در کنار ارائه خدمات تخصصی، بخشی از درآمد آن نیز برای حمایت از بیماران نیازمند و مبتلا به بیماریهای صعبالعلاج اختصاص پیدا میکند.
نظارت بر عملکرد مالی موقوفه
استاجی درباره نحوه نظارت بر درآمد و هزینهکرد موقوفه نیز گفت: میزان درآمد و هزینههای این مجموعهها در پایان سال مشخص میشود و سازمان اوقاف نیز از طریق اداره کل تحقیق، عملکرد مالی مؤسسات و موقوفاتی را که دارای متولی خاص هستند، بررسی و کنترل میکند.
رئیس اداره امور هیئتهای امنا و خدام بقاع متبرکه سازمان اوقاف و امور خیریه، ادامه داد: پس از مشخص شدن درآمد نهایی و کسر هزینههای اداری و جاری، درآمد باقیمانده مطابق نیت درجشده در وقفنامه هزینه میشود برای مثال اگر مجموعهای ۱۰۰ واحد درآمد داشته باشد و ۳۰ واحد آن صرف هزینههای جاری شود، ۷۰ واحد باقیمانده باید بر اساس نیت واقف مصرف شود.
استاجی خاطرنشان کرد: در بیمارستان محب مهر که از دیگر وقفه های مرحوم اعتمادیان است نیز بیماران صعبالعلاج معرفی میشوند و بخشی از هزینههای درمان آنها از محل درآمد موقوفه و در راستای اجرای نیت واقف تأمین یا تعدیل میشود.
وی گفت: اصل فعالیت مجموعه بر این است که درآمد حاصل از آن در چارچوب نیت واقف و بهویژه در مسیر کمک به بیماران نیازمند و صعبالعلاج هزینه شود.
«دهکده سلامت»؛ پیوند اقامت، پیشگیری و خدمات سلامت
حامد اختیاریه، مسئول اجرایی دهکده سلامت محب، نیز در گفتوگو با خبرنگار گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، با تشریح روند فعالیت این مجموعه اظهار کرد: دهکده سلامت در زمینی به مساحت حدود ۱۱ هزار مترمربع و در سال ۱۴۰۱ احداث شده و مجموعهای متشکل از بخشهای اقامتی و سلامت است.
وی افزود: بخشی که در حال حاضر در آن قرار داریم، بخش سلامت مجموعه است، اما منظور از خدمات درمانی در اینجا پذیرش و بستری بیماران نیست، یکی از خدمات اصلی این بخش، چکاپ و پایش سلامت سالانه افراد است.
اختیاریه ادامه داد: پس از مراجعه، برای افراد پرونده پزشکی تشکیل میشود و ابتدا توسط پزشک عمومی مورد معاینه قرار میگیرند. سپس بر اساس شرایط و نیاز هر فرد، پزشکان متخصص، آزمایشگاه، رادیولوژی، سونوگرافی و سایر بخشهای تخصصی مورد استفاده قرار میگیرد و در نهایت پرونده سلامت فرد تشکیل میشود.
وی تصریح کرد: اگر فرد در بررسیها مشکل خاصی نداشته باشد، سلامت او از سوی پزشک تأیید میشود، اما اگر مورد درمانی یا بیماری خاصی مشاهده شود، بیمار برای ادامه روند درمان به مراکز درمانی مربوط معرفی خواهد شد؛ چراکه در این مجموعه فرایند درمان و جراحی انجام نمیشود.
مسئول اجرایی دهکده سلامت محب درباره علت این موضوع گفت: دلیل آن این است که مجموعه، بخش اقامتی و مهمان دارد و برای حفظ شرایط بهداشتی و ایمنی، بخشهای عفونی و جراحی در آن پیشبینی نشده است بنابراین خدمات اینجا بیشتر بر پیشگیری، چکاپ و پایش سلامت متمرکز است.
خدمات تخصصی بر اساس شرایط افراد
اختیاریه با اشاره به تنوع خدمات پزشکی این مجموعه اظهار کرد: روند چکاپ از ویزیت پزشک عمومی آغاز میشود و بر اساس درخواست و تشخیص پزشک، فرد به بخشهای مختلف ارجاع داده میشود. آزمایشگاه، رادیولوژی، سونوگرافی، بخشهای مرتبط با قلب و عروق و بررسی سلامت استخوانها از جمله این خدمات هستند.
وی افزود: نوع و تعداد بررسیها نیز بر اساس شرایط فرد، سن و جنسیت او تعیین میشود؛ برای مثال در مورد موضوعاتی مانند تراکم استخوان نیز سن فرد مورد توجه قرار میگیرد، بهویژه برای افراد بالای ۵۰ سال که انجام این بررسی اهمیت بیشتری دارد.
چکاپ در کنار اقامت
اختیاریه با اشاره به بخش اقامتی این مجموعه گفت: یکی از ویژگیهای دهکده سلامت این است که خدمات اقامتی، رفاهی و سلامت در کنار یکدیگر ارائه میشوند. بخش قابل توجهی از مراجعهکنندگان ما را شرکتها و دستگاههای دولتی تشکیل میدهند که به صورت گروهی برای برگزاری همایش، کارگاههای آموزشی یا برنامههای سازمانی مجموعه را رزرو میکنند.
ضرورت پوشش بیمهای خدمات پیشگیرانه
اختیاریه درباره هزینه اقامت در این مجموعه نیز گفت: تعرفههای اقامتی بر اساس تعرفه گردشگری و در سطح هتل چهارستاره محاسبه میشود و تلاش شده است در کنار خدمات اقامتی، امکانات سلامت نیز در اختیار مراجعهکنندگان قرار گیرد.
وی در ادامه با اشاره به ماهیت وقفی این مجموعه خاطرنشان کرد: درآمد حاصل از فعالیت این مجموعه، منفعت شخصی برای واقف یا مدیریت آن ایجاد نمیکند، بلکه در چارچوب وقفنامه و برای اجرای نیت واقف هزینه میشود.
اختیاریه اذعان کرد: واقفان این مجموعه، درآمد آن را برای کمک به بیماران صعبالعلاج اختصاص دادهاند و درآمد حاصل از فعالیتهای اقتصادی و خدماتی مجموعه، پس از کسر هزینههای مربوط به اداره و بهرهبرداری، در مسیر تعیینشده در وقفنامه هزینه میشود.
وی گفت: فلسفه شکلگیری دهکده سلامت این است که خدمات سلامت، اقامت و رفاه در یک مجموعه در کنار هم قرار گیرد و در عین حال، ظرفیت اقتصادی ایجادشده از این موقوفه نیز در مسیر نیت واقف و حمایت از بیماران نیازمند و صعبالعلاج به کار گرفته شود.
مائده بابادی، مسئول بخش پذیرش دهکده سلامت محب، نیز در گفتوگو با خبرنگار گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، با اشاره به فرایند پذیرش مراجعهکنندگان بیمار اظهار کرد: خانوادهها میتوانند پدر و مادر خود را برای انجام چکاپ و پیشگیری از بیماریها به این مجموعه بیاورند چراکه هدف اصلی ما در این بخش، شناسایی زودهنگام مشکلات و توجه به سلامت پیش از رسیدن به مرحله درمان است.
وی افزود: نخستین مرحله مراجعه، بخش پذیرش است. در این بخش برای مراجعهکننده پرونده تشکیل میشود و پرستاران مجموعه وضعیت اولیه فرد را بررسی میکنند. همچنین برای مراجعهکنندگان نوار قلب گرفته میشود و پس از آن پرونده به پزشک عمومی ارجاع داده میشود.
بابادی ادامه داد: پزشک عمومی با توجه به شرایط مراجعهکننده و خدماتی که برای او در نظر گرفته شده است، فرد را به بخشهای مختلف ارجاع میدهد و مراجعهکننده میتواند خدمات مورد نیاز خود را در طبقه اول مجموعه دریافت کند.
از رادیولوژی تا سنجش تراکم استخوان
مسئول بخش پذیرش دهکده سلامت محب با اشاره به بخش تصویربرداری گفت: یکی از بخشهای فعال مجموعه، بخش رادیولوژی و تصویربرداری است که در آن خدمات رادیوگرافی ارائه میشود و در صورت نیاز، تصویربرداری از اندامها و مفاصل نیز انجام میشود.
وی افزود: بخش دیگر، سنجش تراکم استخوان است که بهویژه برای افراد بالای ۵۰ سال و همچنین افرادی که سابقه مشکلات استخوانی در خانواده آنها وجود دارد، اهمیت بیشتری دارد.
بابادی با اشاره به فعالیت بخش آزمایشگاه اظهار کرد: در حال حاضر آزمایشگاه در طول هفته فعال است و تصویربرداری نیز در روزهای پایانی هفته انجام میشود. سایر بخشها نیز متناسب با برنامهریزی مجموعه و گروههایی که برای انجام چکاپ مراجعه میکنند، فعالیت دارند.
فیبرواسکن؛ بررسی دقیقتر وضعیت کبد
وی ادامه داد: یکی دیگر از خدمات تخصصی مجموعه، فیبرواسکن کبد است. این دستگاه از تجهیزات نسبتاً محدود موجود در کشور است و خوشبختانه یکی از آنها در دهکده سلامت محب قرار دارد.
بابادی افزود: فیبرواسکن اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت کبد ارائه میکند و میزان سفتی کبد، فیبروز و چربی کبد را به صورت کمی نشان میدهد.
مسئول بخش پذیرش دهکده سلامت محب همچنین به خدمات دندانپزشکی و سونوگرافی اشاره کرد و گفت: در بخش سونوگرافی، خدمات مختلفی از جمله سونوگرافی تیروئید، شکم و لگن و همچنین سونوگرافیهای اختصاصی بر اساس نیاز مراجعهکننده انجام میشود.
وی خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که مراجعهکننده بتواند بخش قابل توجهی از بررسیهای سلامت خود را در یک مجموعه و در قالب یک فرایند منسجم انجام دهد تا در صورت وجود مشکل، بیماری در مراحل اولیه شناسایی و فرد برای ادامه روند درمان به مرکز تخصصی مربوط معرفی شود.
بابادی تأکید کرد: رویکرد دهکده سلامت، پیشگیری و پایش سلامت است و خانوادهها میتوانند با انجام چکاپهای دورهای، بهویژه برای والدین و افراد بالاتر از ۵۰ سال، از وضعیت سلامت خود آگاهی بیشتری پیدا کنند.
یادآور می شود، یکی از شخصیتهایی که از مصادیق بارز خیراندیشی و نیکوکاری محسوب میشود، یار دیرینه انقلاب مرحوم محمدرضا اعتمادیان است. او علاوه براینکه در سالهای ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ به مدت چهار سال ریاست سازمان اوقاف و امور خیریه را بر عهده داشت، پس از آن نیز در بسیاری از امور خیریه ماننداحداث بیمارستانها، مساجد، حوزههای علمیه، ستاد دیه کشور و کمک به زندانیان کمک به بیماران و مداوای آنها و دیگر امور خیریه نقش محوری داشت بطوری که در بیش از چهل مجمع خیریه مشارکت فعال داشت و در بسیاری از آنها جزء مؤسسین و بنیانگذاران بود.
یکی از مهمترین نهادهای خیریه و خدماتی مهم مرحوم حاج محمد رضا اعتمادیان تأسیس و بنیان نهاد مؤسسه غیرانتفاعی «محب» برای درمان بیماران که آنها را «عیال الله» میدانست، بود.
مرحوم اعتمادیان در قالب مؤسسه غیرانتفاعی محب، برای خدمتگزاری به بیماران کشور به همین میزان بسنده نکرد و با جلب کمکهای مردمی و خیرین قدمهای بزرگ دیگری را در این راه برداشت که مقاوم سازی و نوسازی کامل بیمارستان میرزاکوچک خان، ساخت و تجهیز بیمارستان محب در کاشان، ساخت و راه اندازی بیمارستان ۲۲۰ تختی محب یاس، احداث و تجهیز بیمارستان محب مهر با ۱۷۵ تخت و ۱۵۰ هزار بستری تا سال ۱۳۹۸، طراحی و ساخت و تجهیز بیمارستان محب کوثر با ۱۵۷ تخت بستری و پذیرش ۷۵ هزار بستری تا سال گذشته، ساخت مرکز جامع پیشگیری، کنترل و درمان سرطان، ساخت اولین دهکده گردشگری سلامت کشور در در کردان_ برغان استان البرز و اشتغال قریب دو هزار نفر به صورت مستقیم و صدها پزشک متخصص و فوق تخصص در بیمارستانهای محب از مجموعه خدمات مؤسسه غیر انتفاعی محب است که مرحوم حاج محمد رضا اعتمادیان تا آخرین روزها اداره آن را بر عهده داشت.
مرحوم حاج محمدرضا اعتمادیان سرانجام درسن هشتاد سالگی و در بیست و ششم دی ماه ۱۳۹۷ بعد از عمری تلاش و کوشش در راه انقلاب و خدمت خالصانه به مردم و محرومین و نیازمندان، با زاد و توشهای پر بار آهنگ سفر آخرت کرد و به دیار باقی شتافت.
نظر شما