حجتالاسلام عبدالکریم پاکنیا، استاد سطوح حوزه علمیه و مؤلف کتاب «ویژگیهای سلمان فارسی» به مناسبت فرارسیدن روز بزرگداشت سلمان فارسی و در گفتوگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان با تشریح ویژگیهای برجسته سلمان فارسی، با بیان اینکه سلمان فارسی با برخورداری از ایمان کامل، بصیرت، آزاداندیشی، ولایتمداری و ثبات قدم به جایگاه «منا اهل البیت» رسید، اظهار کرد: تدبیر دفاعی سلمان در جنگ احزاب نشان داد که ایمان و بصیرت، زمانی که با ابتکار و نگاه راهبردی همراه شود، میتواند در سرنوشت جبهه حق نقشآفرین باشد و امروز نیز نسل سلمان باید با تکیه بر همین ویژگیها از آرمانهای اسلام و انقلاب صیانت کند.
وی افزود: امام صادق علیه السلام با اشاره به ایمان سلمان فارسی فرمودند: ایمان ۱۰ درجه دارد، ابوذر ۹ درجه آن را دارا بود، اما سلمان به هر ۱۰ درجه ایمان دست یافته بود و این موضوع نشاندهنده جایگاه ویژه سلمان و کمال ایمان اوست.
استاد سطوح حوزه علمیه با بیان اینکه سلمان؛ نماد بصیرت و فراست در برابر فتنهها بود، با توجه به ویژگیهای برجسته سلمان فارسی، ادامه داد: در آیه۷۵ سوره حجر خداوند متعال میفرماید«إِنَّ فِی ذَٰلِکَ لَآیَاتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِینَ»، در این آیه به ویژگی افرادی اشاره شده که از هوشیاری، فراست و بصیرت ویژه برخوردارند.
حجتالاسلام پاکنیا تصریح کرد: امام محمدباقر علیهالسلام در تفسیر این آیه فرمودند «کانَ سَلمان مِن المُتوسِمین»، یعنی سلمان از جمله افرادی بود که از این بصیرت و فراست برخوردار بود و در برابر حوادث، فتنهها و امتحانات، با هوشیاری و بصیرت عمل کرده و سربلند بیرون آمد.
پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه درباره سلمان فارسی فرمودند «سلمان مِنّا اَهلَ البَیت»وی با بیان اینکه ویژگیهای سلمان فارسی در کتابی با حجم حدود ۶۰۰ تا ۷۰۰ صفحه بررسی شده است، گفت: یکی از مهمترین ویژگیهای سلمان، جامعیت شخصیت اوست و پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه درباره سلمان فارسی فرمودند «سلمان مِنّا اَهلَ البَیت».
وی ادامه داد: سلمان فارسی شخصیتی چندبعدی اما یکپارچه داشت، در عین برخورداری از زهد و تقوا، ولایتمدار و امامشناس بود و در عین حال زندگی بسیار سادهای داشت، او قاری قرآن بود و به عنوان نخستین مترجم فارسی قرآن شناخته میشود و سوره حمد را در مدائن برای مسلمانان و تازهمسلمانان ایرانی ترجمه کرد.
سلمان، شخصیتی چند بعدی، یکپارچه و مورد اعتماد پیامبر صلواتاللهعلیه در تدابیر دفاعی بودمؤلف کتاب ویژگیهای سلمان فارسی با بیان اینکه سلمان، شخصیتی چندبعدی، یکپارچه و مورد اعتماد پیامبر صلواتاللهعلیه در تدابیر دفاعی بود، به جایگاه سلمان در عرصه سیاست و تدبیر دفاعی اشاره کرد و افزود: سلمان سیاستمداری بود که نظراتش مورد توجه پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه قرار داشت و تدابیر دفاعی او نیز مورد استفاده قرار گرفت.
حجتالاسلام پاکنیا با اشاره به این مهم که تدبیر سلمان در جنگ احزاب، الگویی برای دفاع از اسلام بود، در خصوص نقش سلمان فارسی در جنگهای صدر اسلام، اظهار کرد: در تاریخ آمده است که سلمان طرح دفاعی حفر خندق در اطراف شهر مدینه را در جنگ احزاب پیشنهاد داد و این طرح مورد توجه پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه قرار گرفت.
وی افزود: این موضوع نشان میدهد که پیامبر صلواتاللهعلیه از نظرات دفاعی افراد خوشفکر و صاحب ابتکار استفاده میکردند و ما نیز در زمان حاضر میتوانیم از این سیره درس بگیریم.
استاد سطوح حوزه علمیه تصریح کرد: امروزه متولیان برنامههای دفاعی میتوانند از نظرات افراد مختلف دارای بصیرت، ایمان و مورد اعتماد، استفاده کنند، همانگونه که پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه از تدبیر سلمان فارسی بهره گرفت.
کسانی که قرار است در عرصههای دفاعی و راهبردی مورد استفاده قرار گیرند، باید مانند سلمان، وجودشان در خدمت اسلام و پیروزی رزمندگان اسلام باشد و با تمام توان برای دفاع از آرمانهای دینی تلاش کنندحجتالاسلام پاکنیا گفت: کسانی که قرار است در عرصههای دفاعی و راهبردی مورد استفاده قرار گیرند، باید مانند سلمان، وجودشان در خدمت اسلام و پیروزی رزمندگان اسلام باشد و با تمام توان برای دفاع از آرمانهای دینی تلاش کنند.
وی با تأکید بر اهمیت بهرهگیری از نظرات نخبگان و افراد صاحب فکر، بیان کرد: نباید نگاهها بسته باشد و افراد صاحب ایده و اندیشه از میدان کنار گذاشته شوند، بلکه باید انسانهای بصیر و روشنضمیر را شناسایی و از نظرات آنان در عرصههای مختلف استفاده کرد.
اگرچه حدود ۱۴۰۰ سال از دوران سلمان فارسی گذشته است، اما ویژگیهای او همچنان میتواند برای انسان امروز الگو باشدوی با بیان اینکه فرزندان سلمان، پیونددهنده ایمان، بصیرت و تدبیر در عصر حاضر هستند، درباره چگونگی پیوند میان نقش تاریخی سلمان فارسی و نسل امروز، اظهار کرد: اگرچه حدود ۱۴۰۰ سال از دوران سلمان فارسی گذشته است، اما ویژگیهای او همچنان میتواند برای انسان امروز الگو باشد.
استاد سطوح حوزه علمیه افزود: سلمان را میتوان نماد یک مؤمن کامل و انسان بصیر معرفی کرد، او در عرصههای مختلف شخصیتی برجسته داشت، از جمله در حوزه قرآن، به عنوان قاری، مترجم و مفسر قرآن شناخته میشد.
حجتالاسلام پاکنیا ادامه داد: سلمان در مدائن نیز به فعالیتهای قرآنی و تفسیری میپرداخت و جوانان امروز نیز اگر میخواهند راه سلمان را ادامه دهند، باید به قرآن پناه ببرند، از ترجمه و تفسیر آن بهره بگیرند و با قرائت و معارف قرآن مأنوس باشند.
وی با اشاره به آزاداندیشی سلمان فارسی، گفت: سلمان فردی آزاداندیش بود و برای رسیدن به حقیقت، شهرها و کشورها را پشت سر گذاشت و سالها تلاش کرد تا به حقیقت دست یابد.
ما نیز باید از این ویژگی سلمان درس بگیریم و هر خبر و سخنی را بدون تحقیق نپذیریم، سلمان حتی در زمان دیدار با پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه نشانههای پیامبر آخرالزمان را بررسی کرد و با دقت و تحقیق به حقیقت رسیدوی افزود: ما نیز باید از این ویژگی سلمان درس بگیریم و هر خبر و سخنی را بدون تحقیق نپذیریم، سلمان حتی در زمان دیدار با پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه نشانههای پیامبر آخرالزمان را بررسی کرد و با دقت و تحقیق به حقیقت رسید.
این پژوهشگر دینی تصریح کرد: امروز نیز باید از شیوه سلمان استفاده کنیم و هر شایعه و خبری را نپذیریم، بلکه با دقت و تحقیق، در جستوجوی حقیقت باشیم و اخبار را از منابع معتبر دریافت کنیم.
حجتالاسلام پاکنیا ثبات قدم را از دیگر ویژگیهای مهم سلمان فارسی در مسیر ولایت عنوان کرد و گفت: پیامبر اکرم صلواتاللهعلیه فرمودند «سلمان منا اهل البیت» و امیرالمؤمنین علیهالسلام نیز بر جایگاه سلمان تأکید داشتند.
وی افزود: برخی افراد ممکن است در مقطعی در مسیر حق قرار داشته باشند، اما به دلیل نداشتن ثبات قدم، نتوانند مسیر را تا پایان ادامه دهند، در حالی که سلمان از ثبات قدم برخوردار بود و تا پایان در مسیر ولایت و دفاع از اهلبیت علیهمالسلام باقی ماند.
وی ادامه داد: یکی از درسهای مهم زندگی سلمان این است که انسان باید در مسیر خود ثابتقدم باشد و با حوادث و فراز و نشیبها متزلزل نشود.
سلمان فارسی به امام زمان عجلاللهتعالیفرجه علاقه فراوان و آرزوی برپایی دولت مهدوی را داشت، و علاوه بر آن محور اتحاد مسلمانان بود و تلاش میکرد تفرقه از جامعه اسلامی دور شوداستاد سطوح حوزه علمیه با بیان اینکه سلمان، مدافع حریم اهلبیت علیهمالسلام و محور وحدت مسلمانان بود، یادآورشد: سلمان فارسی به امام زمان عجلاللهتعالیفرجه علاقه فراوان و آرزوی برپایی دولت مهدوی را داشت، و علاوه بر آن محور اتحاد مسلمانان بود و تلاش میکرد تفرقه از جامعه اسلامی دور شود.
حجتالاسلام پاکنیا افزود: سلمان از مدافعان حریم اهلبیت علیهمالسلام و شاهد واقعه غدیر خم بود و پس از آن نیز تا پایان عمر در مسیر دفاع از اهلبیت علیهمالسلام تلاش کرد.
وی تصریح کرد: تکریم سلمان در حقیقت تکریم مجموعهای از ویژگیهای ارزشمند اوست، ویژگیهایی همچون ایمان، بصیرت، ولایتمداری، آزاداندیشی، ثبات قدم، اتحادآفرینی و دفاع از حریم اهلبیت علیهمالسلام.
مؤلف کتاب ویژگیهای سلمان فارسی ادامه داد: هنگامی که سلمان در مدائن از دنیا رفت، امیرالمؤمنین علیهالسلام از مدینه به مدائن طیالارض نموده و بر پیکر او نماز خواندند، این موضوع نشاندهنده جایگاه ویژه سلمان و عمق وفاداری و ثبات قدم او در مسیر ولایت است.
حجتالاسلام پاکنیا با بیان اینکه ویژگیهای سلمان فارسی پس از گذشت ۱۴۰۰ سال همچنان کهنه نشده و برای جامعه امروز کاربرد دارد، گفت: امروز نیز میتوان از روش و منش سلمان در عرصههای مختلف زندگی بهره گرفت.
وی افزود: سلمان حدود ۴۴۰ حدیث برای ما نقل کرده که روایات مربوط به او در کتابهای شیعه و اهل سنت وجود دارد و این موضوع نشاندهنده جایگاه علمی و معنوی اوست.
این پژوهشگر دینی خاطرنشان کرد: صرفاً نباید نام اهلبیت علیهمالسلام را بر زبان داشته باشیم، بلکه باید به دنبال معارف اهلبیت علیهمالسلام برویم، آنها را بیاموزیم و در جامعه منتشر کنیم.
حجتالاسلام پاکنیا بر لزوم و ضرورت مطالعه بیشتر درباره شخصیتهای برجسته اسلامی مانند سلمان فارسی، تأکیدکرد و گفت: اگر مطالعه ما درباره شخصیتهای برجسته تاریخ اسلام بیشتر شود، میتوانیم از الگوهای ارزشمند آنان برای زندگی امروز استفاده کنیم.
وی افزود: سلمان فارسی در شعر و ادبیات فارسی نیز جایگاه برجستهای دارد و شخصیتهایی همچون سنایی غزنوی و عطار نیشابوری و بسیاری از بزرگان ادبیات فارسی، سلمان را به عنوان الگویی ارزشمند معرفی کردهاند.
وی خاطرنشان کرد: باید این شخصیتها را بیشتر بشناسیم، درباره زندگی و مجاهدتهای آنان مطالعه کنیم و از ویژگیهای ارزشمندشان برای ساختن جامعه امروز بهره بگیریم.
مؤلف«ویژگیهای سلمان فارسی»،در پایان یادآورشد: کتاب «ویژگیهای سلمان فارسی» با هدف معرفی ابعاد مختلف زندگی، شخصیت و سیره این چهره نامآشنای جهان اسلام، در ۱۵ فصل تدوین شده است.
به گفته وی این اثر با بررسی تولد و زادگاه سلمان فارسی، سختگیریهای پدر، هجرت به شامات و مسیر مسلمان شدن وی آغاز میشود و در ادامه به ویژگیهای اخلاقی و رفتاری او همچون روحیه پرسشگری، سخاوت، سادهزیستی، اعتدال، زمانشناسی و برخورداری از جامعیت صفات انسانی میپردازد.
در بخشهای دیگر کتاب، موضوعاتی همچون ازدواج و تشکیل خانواده سلمان، جایگاه وی در قرآن و روایات، اندیشهها و دانش او، ترویج فضائل اهلبیت علیهمالسلام، مقامات معنوی و عرفانی، سیره سیاسی و اجتماعی و جایگاه سلمان در میان نخبگان و فرزانگان ایرانی بررسی شده است.
نظر شما