به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از مونت کارلو، مسجد بزرگ پاریس، قدیمیترین و شناختهشدهترین مسجد فرانسه، همزمان با صدمین سال تأسیس خود، میزبان برنامههایی برای گرامیداشت یک قرن فعالیت دینی، فرهنگی و اجتماعی شد.
ایده ساخت یک مرکز اسلامی در پاریس به اواسط قرن نوزدهم بازمیگردد، اما دولت فرانسه در بحبوحه جنگ جهانی اول و در دسامبر ۱۹۱۶، بهطور رسمی با اجرای این پروژه موافقت کرد؛ زمانی که هزاران سرباز مسلمان از مستعمرات فرانسه در جبهههای جنگ، بهویژه نبرد «وردن»، جان خود را از دست داده بودند.
این سربازان که از الجزایر، مراکش، تونس، سنگال و دیگر سرزمینهای آفریقایی به جبهههای جنگ اعزام شده بودند، نقش مهمی در دفاع از فرانسه ایفا کردند. ساخت مسجد بزرگ پاریس، ادای احترام جمهوری فرانسه به فداکاری آنان و نمادی از پیوند این کشور با جوامع مسلمان قلمداد شد.
در همین راستا، در سال ۱۹۱۷ «جمعیت اوقاف و اماکن مقدس اسلامی» تأسیس شد؛ نهادی که تاکنون نیز مسئولیت اداره مسجد بزرگ پاریس را برعهده دارد. این جمعیت در ابتدا با هدف ساماندهی امور حج مسلمانان شمال آفریقا تشکیل شد و بعدها مأموریت ساخت و مدیریت مسجد را نیز بر عهده گرفت.
سرانجام مسجد بزرگ پاریس در ۱۵ ژوئیه ۱۹۲۶، در محله لاتن و در نزدیکی دانشگاه سوربن و رود سن، با حضور «گاستون دومرگ» رئیسجمهور وقت فرانسه، «مولای یوسف» سلطان مراکش و شماری از شخصیتهای برجسته جهان اسلام افتتاح شد.
از مرکز عبادی تا بازیگری در تحولات سیاسی
مسجد بزرگ پاریس در طول یک قرن گذشته تنها یک مکان عبادت نبوده، بلکه به یکی از مهمترین نهادهای اسلامی فرانسه و محل گفتوگوی دولت با جامعه مسلمانان تبدیل شده است.
نخستین رئیس این مسجد، سی قدور بن غبریط، روحانی و دیپلمات الجزایری، نقش مهمی در تثبیت جایگاه این مرکز ایفا کرد. وی که سابقه همکاری با دولت فرانسه در شمال آفریقا را داشت، مسجد را به نهادی اثرگذار در روابط میان دولت فرانسه و مسلمانان تبدیل کرد.
در جریان اشغال فرانسه توسط آلمان نازی نیز، روایتهای تاریخی از نقش مسجد بزرگ پاریس در پناه دادن به برخی یهودیان و صدور گواهیهای هویتی برای نجات آنان از تعقیب نیروهای نازی حکایت دارد. هرچند درباره ابعاد و جزئیات این اقدامات میان مورخان اختلافنظر وجود دارد، اما این بخش از تاریخ مسجد در سال ۲۰۱۱ در فیلم «مردان آزاد» (Les Hommes Libres) به کارگردانی اسماعیل فروخی به تصویر کشیده شد.
جایگاه امروز مسجد بزرگ پاریس
مسجد بزرگ پاریس همچنان یکی از مهمترین نهادهای اسلامی فرانسه به شمار میرود و در بسیاری از موضوعات مرتبط با سازماندهی امور مسلمانان، آموزش دینی، گفتوگوی ادیان و تعامل با نهادهای دولتی نقش محوری ایفا میکند.
روابط تاریخی این مسجد با الجزایر نیز همواره یکی از موضوعات مورد توجه محافل سیاسی فرانسه بوده و در سالهای اخیر بارها در بحثهای مربوط به مدیریت نهادهای اسلامی و جایگاه اسلام در جامعه فرانسه مطرح شده است.
اکنون، یک قرن پس از افتتاح این بنای تاریخی، مسجد بزرگ پاریس همچنان نمادی از حضور دیرینه مسلمانان در فرانسه و پلی میان فرهنگ اسلامی و جامعه فرانسوی محسوب میشود.
نظر شما