خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: در کارنامه رهبران بزرگ، ماندگاری نه با شمار سالهای زمامداری، بلکه با عمق تأثیری سنجیده میشود که بر سرنوشت ملتها و روند تحولات تاریخی بر جای میگذارند. از همین منظر، شهید آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، یکی از چهرههایی است که نام او با مفاهیمی همچون استقلال، مقاومت، عدالتخواهی و حمایت از ملتهای مظلوم، بهویژه ملت فلسطین، گره خورده است.
از نخستین سالهای رهبری، مسئله فلسطین در منظومه فکری او جایگاهی فراتر از یک موضوع سیاست خارجی داشت. در نگاه وی، فلسطین نه یک پرونده قابل معامله در مذاکرات سیاسی، بلکه مسئلهای تاریخی، انسانی و اسلامی بود که سرنوشت آن با کرامت امت اسلامی و اصل عدالت پیوند خورده است.
بر همین اساس، حمایت از ملت فلسطین و جریان مقاومت، نه یک تصمیم مقطعی، بلکه بخشی از هویت و راهبرد ثابت جمهوری اسلامی ایران تعریف میشد.
گفتمان رهبر شهید همواره از چارچوب منافع کوتاهمدت دولتها فراتر میرفت و بر نگاه «امتمحور» استوار بود؛ نگاهی که عدالت را زیربنای مشروعیت سیاسی میدانست و دفاع از مظلومان را تکلیفی دینی، اخلاقی و انسانی تلقی میکرد. از این منظر، هر ملتی که از حق تعیین سرنوشت محروم باشد، در دایره حمایت قرار میگیرد و فلسطین برجستهترین مصداق این رویکرد به شمار میرود.
شهید آیتالله سید علی خامنهای در متن مهمترین تحولات چهار دهه اخیر منطقه و جهان حضور داشت؛ از جنگ تحمیلی و سالهای بازسازی گرفته تا تحریمهای گسترده، فشارهای سیاسی، تهدیدهای نظامی و تحولات پرشتاب غرب آسیا. با وجود این فراز و فرودها، حمایت از محور مقاومت هیچگاه از اصول ثابت سیاستهای او خارج نشد.
در نگاه رهبر شهید، اقتدار هر ملت از توانایی آن در حفظ استقلال، صیانت از کرامت ملی و ایستادگی در برابر سلطه سرچشمه میگیرد؛ مسیری که هرچند هزینههایی به همراه دارد، اما ضامن عزت و امنیت پایدار است.
در اندیشه رهبر شهید، مفهوم «مستضعفان» جایگاهی محوری دارد. این مفهوم محدود به مرزهای جغرافیایی یا تعلقات قومی و مذهبی نیست، بلکه همه ملتهایی را دربرمیگیرد که با اشغال، استعمار، تبعیض یا سلطه خارجی مواجهاند. از همین رو، میان عدالت داخلی و سیاست خارجی پیوندی ناگسستنی برقرار میشود؛ به گونهای که توسعه و پیشرفت، بدون پاسداشت کرامت انسان، معنای واقعی خود را از دست میدهد.
حامیان رهبر شهید معتقدند که ایشان ادامهدهنده مسیر بنیانگذار جمهوری اسلامی، حضرت امام خمینی(ره)، بود؛ با این تفاوت که متناسب با پیچیدگیهای جهان معاصر، ابعاد جدیدی به مفهوم مقاومت افزود.
در این نگاه، میدان تقابل تنها به عرصه نظامی محدود نیست، بلکه حوزههای رسانهای، فرهنگی، اقتصادی، علمی و فناوری نیز بخش مهمی از این نبرد را تشکیل میدهند. از همین رو، رهبر شهید همواره بر شکلگیری منظومهای جامع از مقاومت تأکید داشت که در آن استقلال سیاسی، اقتدار اقتصادی، پیشرفت علمی و حفظ هویت فرهنگی، مکمل یکدیگر هستند.
یکی از مفاهیم کلیدی در این منظومه، «صبر راهبردی» است؛ مفهومی که در ادبیات سیاسی رهبر شهید به معنای انفعال یا عقبنشینی نبود، بلکه بهرهگیری هوشمندانه از زمان برای افزایش توان داخلی، فرسایش قدرت دشمن و فراهمسازی شرایط مناسب برای تصمیمگیری مؤثر تلقی میشد. این رویکرد در بسیاری از تحولات منطقهای و نحوه مواجهه جمهوری اسلامی با بحرانها قابل مشاهده است.
در عرصه اقتصادی نیز این نگرش در قالب سیاست «اقتصاد مقاومتی» نمود یافت؛ راهبردی که استقلال سیاسی را بدون استقلال اقتصادی امکانپذیر نمیدانست. تأکید بر تولید ملی، توسعه دانشبنیان، تقویت فناوریهای راهبردی، کاهش وابستگی به خارج و حمایت از اقشار آسیبپذیر، از مهمترین مؤلفههای این سیاست برای مقابله با فشارهای خارجی به شمار میرفت.
در حوزه فرهنگ نیز رهبر شهید بارها نسبت به جنگ نرم و تهاجم فرهنگی هشدار داد و بر ضرورت تقویت هویت اسلامی، افزایش بصیرت عمومی و آگاهی نسل جوان نسبت به مسائل اساسی جهان اسلام تأکید کرد
. در این چارچوب، فلسطین صرفاً یک مسئله سیاسی نبود، بلکه بخشی از حافظه تاریخی امت اسلامی و یکی از عناصر هویتبخش آن محسوب میشد؛ موضوعی که به باور او نباید زیر سایه تحولات روزمره یا معادلات قدرت به فراموشی سپرده شود.
اگر رهبران در بزنگاههای تاریخی شناخته میشوند، یکی از شاخصترین ویژگیهای رهبر شهید جمهوری اسلامی ایران، پافشاری بر آرمان فلسطین در تمامی شرایط بود. از نگاه رهبر شهید، فلسطین نه ابزار چانهزنی سیاسی، بلکه معیار سنجش پایبندی به عدالت و حقوق ملتها محسوب میشد و هرگونه توافق یا سازشی که حقوق مردم فلسطین را نادیده بگیرد، نمیتواند صلحی پایدار به همراه داشته باشد.
در مجموع، حضور پررنگ مسئله فلسطین در اندیشه و عملکرد شهید آیتالله سید علی خامنهای، تنها بیانگر یک موضع سیاسی نبود، بلکه بازتاب منظومهای فکری است که مقاومت، عدالت، استقلال و حمایت از مستضعفان را به یکدیگر پیوند میزند.
از این منظر، ایشان تلاش کرد با اداره جمهوری اسلامی ایران، بر روندهای منطقهای نیز اثرگذار باشد و فلسطین را در مرکز معادلات جهان اسلام نگه دارد.
شاید بتوان زندگی سیاسی رهبر شهید را در یک گزاره خلاصه کرد: «زیست انقلابی با محوریت عدالت، استقلال و دفاع از مستضعفان.» در این مکتب، فلسطین نه یک مسئله حاشیهای، بلکه قلب راهبرد مقاومت است؛ راهبردی که در آن اصول بر مصلحتهای زودگذر تقدم دارد و وفاداری به آرمانها، حتی با پرداخت سنگینترین هزینهها، معنای حقیقی خود را پیدا میکند.
نظر شما