درگذشت نبیل رجب، فعال سرشناس حقوق بشر بحرین در ترکیه؛ او کیست؟

نبیل رجب، فعال حقوق بشر بحرین و از چهره‌های شناخته‌شده اعتراضات سال ۲۰۱۱ این کشور، امروز سه‌شنبه در ترکیه درگذشت. او که از بنیان‌گذاران مرکز حقوق بشر بحرین بود، سال‌ها به دلیل فعالیت‌های حقوقی و انتقاد از سیاست‌های دولت بحرین با بازداشت، محاکمه و محدودیت‌های قضایی روبه‌رو شد.

به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از المیادین، نبیل رجب، فعال حقوق بشر بحرین، امروز سه‌شنبه در ترکیه درگذشت. او طی سال‌ها فعالیت در حوزه حقوق بشر به یکی از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های جنبش حقوقی بحرین به‌ خصوص در جریان اعتراضات سال ۲۰۱۱، تبدیل شده بود.

رجب از بنیان‌گذاران مرکز حقوق بشر بحرین و رئیس پیشین این مرکز بود. او همچنین مرکز حقوق بشر خلیج فارس را بنیان‌گذاری کرد و بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۶ معاون دبیرکل فدراسیون بین‌المللی حقوق بشر بود. عضویت در کمیته مشورتی خاورمیانه سازمان دیده‌بان حقوق بشر نیز از دیگر مسئولیت‌های او به شمار می‌رفت.

نام رجب با پیگیری موضوع آزادی‌های عمومی و حقوق زندانیان گره خورده بود. فعالیت‌های او در این زمینه طی سال‌های گذشته بارها به بازداشت، پیگرد قضایی و ممنوعیت سفر انجامید و شرایط نگهداری‌اش در زندان نیز با انتقاد مکرر سازمان‌های بین‌المللی حقوق بشری روبه‌رو شد.

آزادی در سال ۲۰۲۰ پس از چهار سال زندان

یکی از مهم‌ترین تحولات در زندگی حقوقی رجب، آزادی او در ۹ ژوئن ۲۰۲۰، پس از حدود چهار سال حبس بود. او در ژوئن ۲۰۱۶ بازداشت شده بود و آزادی‌اش بر اساس قانون مجازات‌های جایگزین در بحرین صورت گرفت.

بر اساس شرایط آزادی، رجب باید باقی‌مانده دوران محکومیت خود را به مدت سه سال از طریق انجام خدمات اجتماعی سپری می‌کرد. احکام صادرشده علیه او به دلیل انتشار توییت‌ها و انجام مصاحبه‌های رسانه‌ای در انتقاد از سیاست‌های دولت بحرین و جنگ علیه یمن بود.

دادگاه بحرین در ۲۱ فوریه ۲۰۱۸ او را به پنج سال زندان محکوم کرد. اتهامات مطرح‌شده علیه وی شامل «انتشار شایعات دروغ در زمان جنگ»، «توهین به مقامات عمومی» و «توهین به یک کشور خارجی» بود.

این پرونده به توییت‌های رجب در شبکه اجتماعی توییتر (ایکس کنونی) درباره مشارکت بحرین در تجاوز نظامی عربستان به یمن و همچنین انتقادهای او از وضعیت زندانیان مربوط می‌شد.

دادگاه تجدیدنظر بحرین در ۵ ژوئن ۲۰۱۸ حکم صادرشده علیه او را تأیید کرد. این محاکمه با انتقاد سازمان‌های حقوق بشری مواجه شد که آن را مرتبط با استفاده رجب از حق آزادی بیان می‌دانستند.

پیش از آن نیز دادگاه عالی تجدیدنظر بحرین در ۱۵ ژانویه ۲۰۱۸، حکم دو سال زندان دیگری را که به دلیل مصاحبه‌های تلویزیونی او در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ صادر شده بود، تأیید کرده بود.

سال‌های بازداشت و شرایط زندان

در دوران حبس رجب، وضعیت جسمانی و شرایط نگهداری او نگرانی سازمان‌های حقوق بشری، از جمله سازمان «فرانت‌لاین دیفندرز» را برانگیخت. این سازمان از نگهداری او در سلول انفرادی، بدرفتاری و محرومیت از مراقبت‌های پزشکی کافی خبر داده بود.

فرانت‌لاین دیفندرز در اکتبر ۲۰۱۷ اعلام کرد که رجب پس از انتقال از درمانگاهی وابسته به وزارت کشور بحرین به زندان جو، بازرسی بدنی اجباری و تحقیرآمیزی را تجربه کرده و موهای سرش نیز به اجبار تراشیده شده است. او پیش از انتقال به زندان، به دلیل عوارض جسمانی تحت درمان قرار داشت.

بر اساس گزارش این سازمان، مأموران زندان شبانه به سلول او یورش بردند و بار دیگر وی را مورد بازرسی قرار دادند. این سازمان همچنین از مشکلات جسمانی رجب در دوران حبس، از جمله اختلالات قلبی و عوارض ناشی از شرایط زندان، خبر داده بود.

رجب در آوریل ۲۰۱۷ تحت عمل جراحی قرار گرفت. با این حال، در ۱۰ ژوئیه همان سال، به اتهام «انتشار اخبار، اطلاعات و شایعات دروغ درباره وضعیت داخلی که می‌تواند جایگاه و اعتبار بحرین را تضعیف کند»، به دو سال زندان محکوم شد.

این حکم بر اساس مصاحبه‌های رسانه‌ای او درباره وضعیت داخلی بحرین صادر شد؛ در حالی که سازمان‌های حقوق بشری محکومیت وی را نقض آزادی بیان ارزیابی کردند.

دامنه پیگردهای قضایی علیه رجب به مقالات و نامه‌هایی نیز کشیده شد که به نام او در روزنامه‌های بین‌المللی، از جمله نیویورک‌تایمز آمریکا و لوموند فرانسه، منتشر شده بود. او در این نوشته‌ها درباره شرایط بازداشت خود سخن گفته و از سیاست‌های دولت‌های حوزه خلیج فارس در زمینه حقوق بشر انتقاد کرده بود.

از اعتراضات ۲۰۱۱ تا تأسیس مرکز حقوق بشر بحرین

پیش از بازداشت سال ۲۰۱۶ نیز رجب بارها به دلیل فعالیت‌های حقوق بشری خود با پیگرد قضایی مواجه شده بود.

او در آوریل ۲۰۱۵ به دلیل انتشار توییت‌هایی در انتقاد از حملات هوایی به یمن بازداشت شد، اما در ژوئیه همان سال به دلایل پزشکی و در چارچوب عفو پادشاهی آزاد شد. در آن دوره، ممنوعیت سفر نیز علیه او اعمال شده بود.

رجب در می۲۰۱۲ نیز در ارتباط با فعالیت‌هایش در جریان اعتراضات بحرین بازداشت و به اتهام «دعوت به تجمع غیرقانونی» محکوم شد.

او در جریان اعتراضات سال ۲۰۱۱ به چهره‌ای شناخته‌شده تبدیل شد. رجب در آن دوره به مستندسازی موارد نقض حقوق بشر و انتقاد از نحوه برخورد مقام‌های بحرینی با معترضان پرداخت و به یکی از صداهای شناخته‌شده حقوق بشری بحرین در سطح بین‌المللی تبدیل شد.

او در همان سال جایزه دموکراسی «آیون راتیو» و در سال ۲۰۱۲ جایزه آزادی بیان سازمان «ایندکس» را دریافت کرد.

آغاز فعالیت‌های حقوق بشری رجب به دهه ۱۹۹۰ بازمی‌گشت. او در سال ۲۰۰۲ به همراه عبدالهادی الخواجه، فعال حقوق بشر بحرینی، و شماری دیگر از فعالان، مرکز حقوق بشر بحرین را تأسیس کرد. این مرکز بعدها به یکی از نهادهای شناخته‌شده در زمینه مستندسازی وضعیت آزادی‌ها و حقوق بشر در بحرین تبدیل شد.

رجب از طریق فعالیت در این مرکز و سپس حضور در سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی، پیگیری حقوق زندانیان و دفاع از آزادی‌های عمومی را ادامه داد. فعالیت‌های او از سطح داخلی بحرین فراتر رفت و به عرصه بین‌المللی کشیده شد. مسیری که در سال‌های بعد پرونده‌های قضایی و شرایط زندانش را به موضوع پیگیری سازمان‌های حقوق بشری در سراسر جهان تبدیل کرد.

کد خبر 1915155

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha