به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از المیادین، شبکه المیادین سندی را منتشر کرده که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی طی ساعات گذشته در اختیار کشورهای عضو قرار داده است. این سند شامل مجموعه‌ای از پیام‌ها و پاسخ‌های ردوبدل‌شده میان ایران و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، در فاصله ۳ تا ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ است.
این مکاتبات موضع اولیه ایران درباره ورود بازرسان آژانس به تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده در حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی را روشن می‌کند.
تهران امکان انجام بازرسی‌ها را به وضعیت امنیتی این تأسیسات پیوند داده و تهدیدهای مستمر رئیس‌جمهور آمریکا برای انجام حملات بیشتر علیه ایران و تأسیسات هسته‌ای آن را از موانع اصلی اجرای عادی اقدامات پادمانی دانسته است.
در مقابل، پاسخ‌های گروسی نشان می‌دهد که وی از موضع ایران درباره ادامه اجرای توافق پادمان استقبال کرده و اعلام تهران مبنی بر تعلیق نکردن این توافق را «مهم و تشویق‌کننده» دانسته است.
جزئیات مکاتبات ایران و آژانس
نامه ایران در ۳ نوامبر ۲۰۲۶
ایران در این نامه توجه آژانس را به مجموعه‌ای از تهدیدهای مستمر، صریح و علنی رئیس‌جمهوری آمریکا برای انجام اقدامات تجاوزکارانه مسلحانه بیشتر علیه ایران، به‌ویژه با هدف قرار دادن تأسیسات هسته‌ای کشور، جلب کرد.
در این نامه تأکید شده است که این تهدیدها، از جمله، شرایط حقوقی، فنی، عملیاتی و امنیتی ضروری برای اجرای ایمن، مؤثر و کامل اقدامات پادمانی را به‌شدت تضعیف کرده‌اند.
ایران تصریح کرد که در نتیجه این وضعیت، دیگر الزامات عینی لازم برای اجرای معمول اقدامات پادمانی فراهم نیست و انجام این اقدامات در شرایط کنونی از نظر عملی امکان‌پذیر نخواهد بود.
پاسخ مدیرکل آژانس در ۴ نوامبر ۲۰۲۶
رافائل گروسی در پاسخ خود اعلام کرد که پیش‌تر در بیانیه‌ها و گزارش‌های ارائه‌شده به شورای حکام و همچنین اظهاراتش در شورای امنیت سازمان ملل تأکید کرده است که هرگونه حمله مسلحانه یا تهدید به حمله علیه تأسیسات هسته‌ای اختصاص‌یافته به اهداف صلح‌آمیز، نقض اصول منشور سازمان ملل، حقوق بین‌الملل و اساسنامه آژانس محسوب می‌شود.
وی بار دیگر بر ضرورت مصون ماندن تأسیسات هسته‌ای از هرگونه حمله، صرف‌نظر از شرایط و زمینه وقوع آن، تأکید کرد و گفت چنین حملاتی پیامدهای جدی برای ایمنی و امنیت هسته‌ای، نظام پادمان و همچنین صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی دارند.
درهمین حال، گروسی تأکید کرد توافق پادمان ایران در چارچوب معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای همچنان معتبر است و هیچ‌یک از طرفین نمی‌توانند اجرای آن را به حالت تعلیق درآورند.
وی توضیح داد که سازوکارهای نظارتی باید در درجه نخست بر ارائه گزارش‌ها و فراهم کردن دسترسی به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان و مواد هسته‌ای مرتبط با آنها متمرکز باشند.
مدیرکل آژانس همچنین هشدار داد در صورت دریافت نکردن گزارش‌های موردنیاز و فراهم نشدن دسترسی به سایت‌های مربوطه، آژانس قادر نخواهد بود درباره اجرای تعهدات پادمانی در برنامه هسته‌ای ایران به جمع‌بندی برسد.
پاسخ ایران در ۶ نوامبر ۲۰۲۶
ایران در پاسخ خود تأکید کرد که با وجود اختلاف‌نظرهای مطرح‌شده، جمهوری اسلامی همچنان به ازسرگیری کامل تعهدات پادمانی خود پایبند است و به محض فراهم شدن شرایط حقوقی و واقعی مرتبط، اجرای کامل این تعهدات را از سر خواهد گرفت.
تهران همچنین حفاظت از اطلاعات محرمانه مربوط به پادمان، از جمله اطلاعات تأسیسات و مواد هسته‌ای و افراد مرتبط با آنها را موضوعی حیاتی برای امنیت ملی دانست.
در این نامه آمده است که هرگونه افشای غیرمجاز یا اظهارنظر علنی درباره چنین اطلاعات حساسی می‌تواند پیامدهای امنیتی سنگین و جبران‌ناپذیری برای ایران به دنبال داشته باشد.
پاسخ گروسی در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶
مدیرکل آژانس در پاسخ بعدی خود از اظهارات ایران، به‌ویژه تأکید تهران بر ادامه اجرای توافق پادمان معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای، با وجود شرایط فوق‌العاده ناشی از حملات مسلحانه به تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان، استقبال کرد.
گروسی تأکید ایران بر تعلیق نکردن این توافق را «مهم و تشویق‌کننده» دانست و ابراز امیدواری کرد این تعهدات زمینه را برای گفت‌وگوهای بیشتر میان آژانس و ایران درباره اقدامات عملی و مشخص با هدف اجرای کامل و مؤثر توافق پادمان فراهم کند.
وی همچنین از تهران خواست سازوکارهای فنی‌ای را بررسی کند که بتوانند شرایط لازم برای بازگشت به اجرای عادی اقدامات پادمانی را فراهم آورند و با ایجاد فضای اعتمادسازی، مسیر دستیابی به توافقی دیپلماتیک با دامنه گسترده‌تر را هموار کنند.
گروسی در ادامه اعلام کرد ایران باید در راستای نشان دادن پایبندی خود به تعهدات اعلام‌شده و رعایت الزامات حقوقی ناشی از توافق پادمان، گزارش‌هایی درباره وضعیت کنونی مواد و تأسیسات هسته‌ای که از حملات نظامی آسیب ندیده‌اند، به آژانس ارائه کند.
وی همچنین خواستار تسهیل بازرسی از این تأسیسات برای راستی آزمایی گزارش‌های ارائه‌شده شد و آمادگی خود را برای آغاز فوری گفت‌وگو درباره سازوکارهای فنی دستیابی به ترتیبات دیپلماتیک کاملاً قابل راستی آزمایی اعلام کرد.
اعتراض ایران به پیشنهاد پاداش ۲۰ میلیون دلاری آمریکا
ایران در نامه‌ای دیگر در ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶، توجه مدیرکل آژانس را به پیشنهاد اخیر دولت آمریکا برای پرداخت پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار در ازای دریافت اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران، از جمله اطلاعات مربوط به افراد مرتبط با این برنامه، جلب کرد.
تهران از گروسی خواست بر اهمیت حفظ محرمانگی فعالیت‌های پادمانی آژانس، بی‌طرفی و استقلال نهادی آن تأکید مجدد کند و مانع افشا، سوءاستفاده یا بهره‌برداری از اطلاعات مربوط به پادمان شود.
ایران همچنین خواستار توجه ویژه به حفاظت از سلامت و امنیت دانشمندان و کارکنان صنعت هسته‌ای شد و از مدیرکل آژانس خواست این موضوع را در شورای حکام مطرح کند.
گروسی در پاسخ مورخ ۱۲ نوامبر اعلام کرد آژانس همچنان به تعهدات خود در زمینه محرمانگی پایبند خواهد بود و از تمامی اطلاعات محرمانه پادمانی که در جریان اجرای توافق به دست می‌آورد، حفاظت خواهد کرد.
وی تأکید کرد گزارش‌های خود به شورای حکام را بر اساس واقعیت‌ها و به صورت بی‌طرفانه ارائه خواهد کرد و مطابق با قطعنامه‌های مرتبط شورای حکام و شورای امنیت، به مأموریت مستقل آژانس در زمینه راستی آزمایی، با بی‌طرفی و ثبات، ادامه خواهد داد.
تأکید دوباره ایران بر ملاحظات امنیتی در نامه ۱۱ نوامبر
ایران در نامه‌ای به تاریخ ۱۱ نوامبر ۲۰۲۶ به مدیرکل آژانس اعلام کرد تا زمانی که ریشه‌های اصلی وضعیت کنونی برطرف نشود و الزامات اساسی برای اجرای عادی فعالیت‌های پادمانی دوباره فراهم نیاید، امکان پیشبرد گفت‌وگوها درباره سازوکارهای فنی و راستی‌آزمایی وجود نخواهد داشت.
تهران تأکید کرد محدودیت‌های عینی ناشی از شرایط امنیتی حاکم باید هنگام ارزیابی امکان‌پذیری و زمان‌بندی هرگونه گفت‌وگوی فنی مورد توجه قرار گیرد.
ایران همچنین تصریح کرد که این موضع نباید به منزله رد همکاری با آژانس یا خودداری از تعاملات احتمالی در آینده تفسیر شود.
گروسی در پاسخ به این نامه، به همین بخش از اظهارات ایران اشاره کرد و گفت بررسی ریشه‌های وضعیت کنونی و اجرای اقدامات پادمانی در ایران نباید دو موضوع متعارض یا متوالی تلقی شوند، بلکه می‌توان در هر دو مسیر به‌طور هم‌زمان پیشرفت کرد.
مدیرکل آژانس بار دیگر آمادگی خود را برای آغاز فوری گفت‌وگو با ایران درباره اقدامات عملی و مشخص با هدف حرکت به‌سوی اجرای کامل و مؤثر توافق پادمان اعلام کرد و گفت این گفت‌وگوها می‌تواند با در نظر گرفتن شرایط کنونی، از جمله نگرانی‌های ایران درباره ایمنی و امنیت، انجام شود.
گروسی در پایان به مذاکرات پیشین منتهی به «توافق قاهره» اشاره کرد و آن را نشانه‌ای دانست که دستیابی به چنین تفاهمی امکان‌پذیر و عملی است.
نظر شما