خبرگزاری شبستان_خراسانجنوبی ؛ فاطمه رحیمزاده- کشاورزی در خراسان جنوبی سالهاست که با اقلیم خشک، کاهش بارندگی و افت منابع آب زیرزمینی گره خورده و همین شرایط، بهرهگیری از روشهای نوین تولید را از یک انتخاب به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل کرده است. در استانی که اقتصاد بخش قابل توجهی از خانوارها بر پایه کشاورزی و باغداری استوار است، توسعه کشتهای گلخانهای به عنوان راهکاری برای افزایش بهرهوری، کاهش مصرف آب و حفظ تولید در شرایط خشکسالی مورد توجه قرار گرفته و توانسته سهم مهمی در اشتغال و تولید محصولات کشاورزی ایفا کند.
امروزه گلخانههای خراسان جنوبی علاوه بر تولید محصولاتی همچون خیارسبز، گوجهفرنگی و انواع فلفل، به نمادی از تلفیق دانش، فناوری و مدیریت منابع محدود آبی تبدیل شدهاند، مسیری که میتواند آینده کشاورزی استان را از وابستگی به روشهای سنتی به سمت کشاورزی هوشمند و پایدار هدایت کند. توسعه مجتمعهای گلخانهای و حمایت از سرمایهگذاری در این بخش، از مهمترین راهبردهای استان برای افزایش تولید، ایجاد اشتغال و مقابله با بحران آب به شمار میرود.
مهدی بهاری، فعال بخش گلخانهای و کشاورزی آرین شهر خراسان جنوبی، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسانجنوبی با اشاره به آغاز فعالیت خود در این حوزه از حدود ۲۰ سال قبل اظهار کرد: زمانی که کار را شروع کردیم، هنوز کشت گلخانهای در بسیاری از نقاط خراسان جنوبی شناخته شده نبود، اما بررسیها و مطالعات ما نشان میداد که گلخانه با وجود مصرف آب کمتر، راندمان تولید بسیار بالاتری نسبت به کشت سنتی دارد.
وی افزود: فعالیت خود را با یک واحد هزار متری و با استفاده از تسهیلات بانک کشاورزی آغاز کردیم و در کنار آن خانواده نیز سرمایه شخصی خود را وارد این حوزه کرد در آن زمان با فروش داراییهای خانوادگی، زمین و حقآبه خریداری شد و همین موضوع زمینه توسعه تدریجی مجموعه را فراهم کرد.
این فعال گلخانهای با بیان اینکه امروز مجموعه، دارای چهار واحد مجزای گلخانهای با مجموع زیربنای حدود هفت هزار متر مربع است، گفت: عمده تولید ما خیار سبز است و در حال حاضر برای شش نفر به صورت مستقیم اشتغال ایجاد شده که سه نفر از آنان نیروی دائمی و بیمه شده هستند و تعدادی نیز به صورت فصلی و روزمزد فعالیت میکنند.
بهاری ادامه داد: پس از فوت پدر خانواده تصمیم گرفته شد مجموعه را تقسیم نکنیم، چرا که خرد شدن واحدهای تولیدی موجب کاهش بهرهوری و در بسیاری موارد تعطیلی کامل فعالیت میشود و حفظ انسجام خانوادگی و مدیریت واحد باعث شده بتوانیم روند توسعه را ادامه دهیم.
مصرف پایین سم؛ نتیجه شناخت رفتار گیاه
وی با اشاره به تجربه دو دهه فعالیت در حوزه گلخانه اظهار کرد: هر محصول رفتار و نیازهای خاص خود را دارد، خیار سبز، گوجهفرنگی، بادمجان و توتفرنگی مانند چهار انسان با اخلاق متفاوت هستند و تولیدکننده باید ویژگیهای هر کدام را به خوبی بشناسد.
این تولیدکننده افزود: یکی از مزیتهای مجموعه ما مصرف بسیار پایین سموم است و تلاش میکنیم پیش از بروز بیماری، با مدیریت صحیح و شناخت شرایط گیاه، از وقوع آن جلوگیری کنیم.
تولید کاملاً ارگانیک در شرایط اقلیمی فعلی بسیار دشوار است و مدیریت علمی و تخصصی بسیار بالایی نیاز داردبهاری در خصوص تولید محصولات ارگانیک گفت: تولید کاملاً ارگانیک در شرایط اقلیمی فعلی بسیار دشوار است و مدیریت علمی و تخصصی بسیار بالایی نیاز دارد، کنترل بسیاری از آفات و بیماریها بدون استفاده از سم امکانپذیر است، اما این موضوع مستلزم دانش و مدیریت دقیق است.
وی افزود: متأسفانه بسیاری از واحدهای گلخانهای به دلیل تغییر مداوم نوع کشت و نبود تجربه کافی، ناچار به استفاده از سموم هستند و مدیریت پیشگیرانه در این واحدها کمتر دیده میشود.
در شرایط اقلیمی خراسان جنوبی، کشت خاکی برای بسیاری از محصولات مناسبتر است، چرا که نیاز به مصرف آب کمتری دارداین فعال بخش کشاورزی با انتقاد از ترویج کشت هیدروپونیک در استان گفت: در شرایط اقلیمی خراسان جنوبی، کشت خاکی برای بسیاری از محصولات مناسبتر است، چرا که نیاز به مصرف آب کمتری دارد و کیفیت محصول نیز بالاتر است.
بهاری ادامه داد: در کشت هیدروپونیک تمام نیاز غذایی گیاه از طریق محلولهای غذایی و آب تأمین میشود و همین موضوع مصرف آب را به شکل قابل توجهی افزایش میدهد.
وی خاطرنشان کرد: بخش زیادی از گلخانههای استان به دلیل محدودیت منابع آبی و شوری آب، مجبور به استفاده از آبشیرینکن هستند و این موضوع نیز خود چالشهای جدیدی ایجاد کرده است.
فعال گلخانهای با اشاره به تجربه استفاده مجدد از پساب آبشیرینکنها اظهار کرد: آب شیرین مورد نیاز گلخانه وارد چرخه تولید میشود اما پساب آن را دور نمیریزیم و از آن برای آبیاری باغهای مکانیزه زرشک استفاده میکنیم.
بهاری افزود: بخش عمده باغهای زرشک مجموعه با استفاده از همین پساب ایجاد شده و امروز سالانه چند میلیارد تومان درآمد از این بخش حاصل میشود.
در بسیاری از گلخانههای استان، پساب آبشیرینکن بدون استفاده رها میشود، در حالی که میتوان با برنامهریزی و سرمایهگذاری مناسب از این ظرفیت برای توسعه کشاورزی بهره بردوی ادامه داد: در بسیاری از گلخانههای استان، پساب آبشیرینکن بدون استفاده رها میشود، در حالی که میتوان با برنامهریزی و سرمایهگذاری مناسب از این ظرفیت برای توسعه کشاورزی بهره برد.
این فعال حوزه کشاورزی گفت: در خوشبینانهترین حالت، آبشیرینکنها حدود ۵۰ درصد آب ورودی را به پساب تبدیل میکنند و مدیریت این حجم از آب میتواند نقش مهمی در کاهش بحران آب داشته باشد.
دلالان؛ چالش اصلی پیش روی تولیدکنندگان
این تولیدکننده خراسان جنوبی حضور واسطهها و دلالان را مهمترین چالش پیش رو عنوان کرد و با اشاره به اختلاف قابل توجه قیمت محصول از مزرعه تا بازار گفت: در شرایطی که خیار در بازار با قیمت حدود ۹۰ تا ۹۵ هزار تومان به دست مصرفکننده میرسد، سهم تولیدکننده گاهی تنها حدود ۴۰ تا ۴۵ هزار تومان است.
بهاری افزود: بخش قابل توجهی از سود زنجیره توزیع نصیب واسطهها و دلالان میشود، در حالی که تولیدکننده با هزینههای سنگین شامل کارگر، تجهیزات، پلاستیک گلخانه، سیستمهای سرمایشی و گرمایشی و نگهداری مجموعه روبهرو است.
وی اظهار کرد: حذف واسطههای غیرضروری به نفع هم تولیدکننده و هم مصرفکننده است چرا که مصرف کننده محصول را با قیمت مناسبتری دریافت خواهد کرد.
فناوری؛ تنها راه عبور از بحران آب
این فعال بخش گلخانهای با تأکید بر ضرورت استفاده از فناوریهای نوین در کشاورزی گفت: هر فناوری جدیدی که وارد کشور شود تلاش میکنیم آن را بررسی و در صورت امکان در مجموعه به کار بگیریم تا مصرف آب و هزینههای تولید کاهش یابد.
آینده کشاورزی خراسان جنوبی وابسته به استفاده از فناوری و افزایش بهرهوری خواهد بودبهاری افزود: بسیاری از مشکلات حوزه آب با مدیریت صحیح و بهرهگیری از دانش روز قابل حل است و آینده کشاورزی خراسان جنوبی وابسته به استفاده از فناوری و افزایش بهرهوری خواهد بود.
وی تأکید کرد: اگر نگاه مدیریتی و برنامهریزی بلندمدت بر بخش کشاورزی حاکم شود، میتوان از محدودیتهای آبی عبور کرد و کشاورزی استان را به سمت تولید پایدار و اقتصادی هدایت کرد.
طراحی فناوری جدید برای کاهش پساب آبشیرینکنها
فعال بخش گلخانه و کشاورزی آرین شهر از اجرای طرحی برای کاهش پساب دستگاههای آبشیرینکن خانگی خبر داد و اظهار کرد: هدف ما کاهش میزان پساب به حدود یکسوم وضعیت فعلی است و در این زمینه طراحی قطعات و تغییراتی در ساختار دستگاهها در حال انجام است.
بهاری افزود: در حال حاضر چند نمونه به صورت آزمایشی خریداری شده و در شرایط واقعی مورد آزمایش قرار گرفتهاند تا در صورت موفقیت، فناوری جدید وارد بازار شود.
نظر شما