به گزارش خبرگزاری شبستان؛ در روزگاری که سرعت زندگی مجالی برای مکث باقی نگذاشته و اخبار، شبکههای اجتماعی و دغدغههای اقتصادی از نخستین دقایق روز ذهن افراد را درگیر میکنند، ساختن یک برنامه صبحگاهی که بتواند هم شنونده را سرگرم کند، هم به او انرژی بدهد و هم از ارزشهای اخلاقی سخن بگوید، کار سادهای نیست. با این حال، برخی برنامههای رادیویی در سالهای اخیر نشان دادهاند که هنوز میتوان میان سرگرمی، آگاهی و مسئولیت اجتماعی تعادل برقرار کرد؛ تعادلی که شاید بیش از هر زمان دیگری مورد نیاز جامعه امروز باشد. برنامه «مهربان باشیم» رادیو معارف را میتوان نمونهای از همین تلاش دانست؛ برنامهای که بیش از یک دهه است در کنداکتور صبحگاهی رادیو معارف حضور دارد و کوشیده است مفاهیم اخلاقی و اجتماعی را در قالبی متفاوت با مخاطب در میان بگذارد. آنچه این برنامه را از بسیاری از تولیدات مشابه متمایز میکند، انتخاب مسیری است که نه بر نصیحت مستقیم استوار است و نه بر سرگرمی صرف. برنامه تلاش میکند از طریق گفتوگو، پرسش، طنز و تعامل، مخاطب را به مشارکت دعوت کند و او را در شکلگیری محتوای برنامه سهیم سازد.
در واقع، نقطه مرکزی «مهربان باشیم» نه یک آیتم خاص و نه یک مجری مشخص، بلکه مخاطب است. پرسشهایی که هر روز مطرح میشوند، صرفاً ابزاری برای دریافت پیامک یا تماس نیستند؛ بلکه بستری برای تأمل درباره موضوعات مختلف اجتماعی، فرهنگی و اخلاقی به شمار میآیند. از سبک زندگی و روابط انسانی گرفته تا مناسبتهای مذهبی، ملی و حتی رخدادهای روز جامعه، همه میتوانند بهانهای برای شکلگیری گفتوگویی جمعی میان برنامه و شنوندگان باشند.
در سالهای اخیر یکی از مهمترین چالشهای رسانهها، حفظ ارتباط با مخاطبانی بوده که هر روز با حجم انبوهی از محتوا مواجه هستند. در چنین شرایطی، تکرار بزرگترین دشمن یک برنامه رسانهای محسوب میشود. شاید به همین دلیل است که عوامل «مهربان باشیم» بر تغییر مداوم ساختار، آیتمها و شیوه روایت تأکید دارند. برنامهای که امروز روی آنتن میرود، الزاماً همان برنامهای نیست که چند ماه قبل پخش میشد. این انعطافپذیری نشان میدهد سازندگان به خوبی دریافتهاند که برای ماندن در ذهن مخاطب باید دائماً خود را بازآفرینی کرد؛ اما آنچه بیش از همه در فلسفه این برنامه جلب توجه میکند، نگاه آن به مفهوم نشاط است. در بسیاری از تولیدات رسانهای، نشاط با شوخیهای سطحی یا هیجانهای زودگذر تعریف میشود، اما در اینجا نشاط بیشتر به معنای ایجاد حال خوب و امید اجتماعی است. نوعی از سرزندگی که از دل گفتوگو درباره مسائل واقعی زندگی بیرون میآید و میتواند مخاطب را برای آغاز یک روز کاری آمادهتر کند.
این رویکرد در شرایط امروز اهمیت بیشتری پیدا میکند. جامعهای که با فشارهای اقتصادی، تحولات سیاسی و نگرانیهای روزمره مواجه است، بیش از هر چیز به رسانههایی نیاز دارد که بتوانند ضمن حفظ واقعبینی، امید و همدلی را نیز تقویت کنند. به همین دلیل، پرداختن به موضوعاتی چون مهربانی، اخلاق اجتماعی، مسئولیتپذیری و احترام متقابل در قالبی رسانهای، صرفاً یک انتخاب محتوایی نیست؛ بلکه نوعی پاسخ به نیازهای فرهنگی جامعه محسوب میشود.
از سوی دیگر، «مهربان باشیم» نمونهای جالب از خلاقیت در شرایط محدودیت است. تولیدکنندگان برنامه بارها به این نکته اشاره کردهاند که امکانات آنها با بسیاری از برنامههای سرگرمیمحور قابل مقایسه نیست. با این وجود، همین محدودیتها به فرصتی برای نوآوری تبدیل شده است. استفاده از آیتمهای متنوع، طراحی سؤالات تعاملی، بهرهگیری از طنز و حتی استفاده از فناوریهای جدید در تولید برخی بخشهای صوتی، نشان میدهد که خلاقیت بیش از امکانات مالی میتواند در موفقیت یک برنامه نقش داشته باشد.
نکته قابل توجه دیگر، توجه برنامه به تحولات روز جامعه است. برنامه در خلأ تولید نمیشود و نسبت خود را با واقعیتهای پیرامون حفظ کرده است. از مناسبتهای مذهبی گرفته تا رویدادهای ملی و اجتماعی، همگی در انتخاب موضوعات و جهتگیری محتوایی برنامه اثرگذار هستند. این مسئله باعث شده است که برنامه صرفاً یک مجله صبحگاهی نباشد، بلکه نوعی همراه روزانه برای مخاطبانی باشد که میخواهند ضمن آگاهی از فضای جامعه، روز خود را با حسی مثبت آغاز کنند.
شاید راز ماندگاری برنامهای که بیش از ده سال روی آنتن بوده نیز در همین نکته نهفته باشد؛ درک این حقیقت که رسانه تنها وظیفه اطلاعرسانی یا سرگرم کردن ندارد. گاهی یک برنامه رادیویی میتواند نقش یک دوست صبحگاهی را ایفا کند؛ دوستی که پیش از آغاز شلوغیهای روز، چند دقیقهای کنار مخاطب مینشیند، لبخندی بر لب او میآورد و یادآوری میکند که در میان همه دغدغهها، هنوز میتوان مهربان بود.
در نهایت، ارزش واقعی چنین برنامههایی را نه در تعداد آیتمها و نه در میزان پیامکهای دریافتی باید جستوجو کرد؛ بلکه در تأثیری که بر کیفیت زیست روزمره مخاطبان میگذارند. اگر شنونده پس از پایان برنامه با روحیهای بهتر، امیدی بیشتر و نگاهی مهربانتر به اطراف خود روزش را آغاز کند، شاید مهمترین مأموریت یک رسانه عمومی محقق شده باشد؛ مأموریتی که «مهربان باشیم» در طول سالهای حضور خود، تلاش کرده به آن وفادار بماند.
نظر شما