خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: با ادامه پیامدهای جنگ و تعدد جبهههای باز یا نیمهفعال، به نظر میرسد رژیم صهیونیستی عملاً وارد مرحله تحرکات انتخاباتی شده است. اگرچه فضای داخلی همچنان به شدت تحت تأثیر جنگ قرار دارد، اما دیگر با منطق جنگ اداره نمیشود و به تدریج به سمت پرسشهای داخلی حرکت کرده است؛ پرسشهایی درباره رهبری، سرنوشت بنیامین نتانیاهو و ترکیب آینده قدرت سیاسی.
با وجود آنکه نتانیاهو همچنان بازیگر اصلی صحنه سیاسی اسرائیل به شمار میرود، اما جایگاه او دیگر مانند گذشته مستحکم نیست؛ دستکم نظرسنجیها چنین نشان میدهند. جنگ نه به یک پشتوانه مردمی قاطع برای او تبدیل شده و نه حتی پیروزی نسبی یا کامل در هیچیک از جبههها، از غزه و لبنان گرفته تا ایران و یمن ، برایش به ارمغان آورده است.
در همین حال، حزب لیکود نیز با تنشهای داخلی و خطر بروز انشعابی تازه روبهروست.
نتانیاهو؛ محور شکاف سیاسی در اسرائیل
با وجود ادامه فضای جنگی و باز بودن چندین جبهه، تحرکات داخلی در اسرائیل نشان میدهد که احزاب مختلف عملاً وارد فضای رقابتهای انتخاباتی شدهاند. جنگ که طی ماههای گذشته محور اصلی گفتمان عمومی بود، اکنون دیگر تنها عامل تعیینکننده فضای سیاسی نیست و بحثها به سمت انتخابات آینده، سرنوشت نتانیاهو و نقشه سیاسی پس از انتخابات سوق یافته است.
در مرکز این تحولات، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر و رهبر حزب لیکود، همچنان مهمترین محور اختلافات داخلی محسوب میشود؛ معادلهای که ظاهراً ساده به نظر میرسد؛ «با نتانیاهو یا علیه او».
با این حال، این دوگانه لایههای پیچیدهتری دارد. از یک سو، حتی برخی مخالفانش نیز برای او دستاوردهای نظامی پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳ قائلاند، اما این دستاوردها هنوز به سود انتخاباتی ملموسی تبدیل نشده است. از سوی دیگر، پرونده قضایی او همچنان باز است، حزب حاکم با تنشهای داخلی دستوپنجه نرم میکند و مخالفان نیز در حال بازآرایی صفوف خود هستند.
گزارشهای رسانهای حاکی از آن است که اسرائیل، چند ماه مانده به انتخابات بیستوششم کنست که قرار است اواخر اکتبر آینده برگزار شود، مگر آنکه انتخابات زودهنگام رقم بخورد ریال عملاً وارد فضای یک کارزار انتخاباتی زودرس شده است؛ کارزاری که در آن محاسبات جنگ، بحران رهبری و رقابتهای حزبی در هم تنیدهاند.
لیکود؛ تنشهای داخلی و خطر انشعاب
با وجود نبود رقیبی جدی برای نتانیاهو در داخل لیکود، این حزب در وضعیت باثباتی قرار ندارد. تصمیم احتمالی نتانیاهو برای اختصاص شمار زیادی از کرسیهای فهرست انتخاباتی آینده به افراد نزدیک به خود، نگرانیهایی جدی ایجاد کرده است.
بر اساس برخی گزارشها، او قصد دارد حدود ۱۰ نامزد را شخصاً انتخاب کند؛ آن هم در شرایطی که نظرسنجیها برای لیکود تنها ۲۵ تا ۲۷ کرسی پیشبینی میکنند. این مسئله عملاً شانس بسیاری از وزرا و نمایندگان فعلی را برای حضور در جایگاههای تضمینشده کاهش میدهد.
این اقدام بخشی از تلاش گستردهتر نتانیاهو برای بازسازی لیکود بر پایه وفاداری شخصی ارزیابی میشود؛ فهرستی متشکل از چهرههایی که بیش از آنکه به ساختار حزبی متکی باشند، به شخص نتانیاهو وابستهاند. اختلافات بر سر انتخابات درونحزبی نیز نشاندهنده نگرانی از آشکار شدن حجم نارضایتیها و بروز شکافهای داخلی در زمانی حساس است.
در همین حال، زمزمههایی درباره تشکیل حزبی راستگرا با عنوان غیررسمی «لیکود ب» مطرح شده است؛ حزبی که قرار است با روحیه «لیکود قدیمی» فعالیت کند. اهمیت این سناریو در آن است که نه رأیدهندگان چپ و میانه، بلکه مستقیماً پایگاه سنتی لیکود را هدف قرار میدهد. نامهایی چون گلعاد اردان، موشه کحلون و یولی ادلشتاین در این چارچوب مطرح شدهاند؛ هرچند هنوز ساختار نهایی این جریان اعلام نشده است.
چنین گزینهای میتواند بخشی از رأیدهندگان راستگرا را که از شخص نتانیاهو ناراضیاند، جذب کند؛ بهویژه کسانی که نه به اپوزیسیون پراکنده اعتماد دارند و نه به جریان راست افراطی به رهبری بتسلئیل اسموتریچ و ایتمار بنگویر گرایش دارند. به نظر میرسد خود لیکود نیز نسبت به خطر این سناریو آگاه است؛ تا جایی که در نظرسنجیهای داخلی، احتمال تشکیل حزبی جدید به رهبری کحلون و اردان مورد بررسی قرار گرفته است.
جنگی بدون پیروزی قاطع
در حوزه جنگ نیز، نتانیاهو با ناامیدی مواجه است؛ چراکه عملیات موسوم به «غرش شیر» نتوانسته به افزایش محسوس محبوبیت لیکود منجر شود.
غزه همچنان، به تعبیر تحلیلگران اسرائیلی، صحنهای باز و حلنشده باقی مانده و حماس در حال بازسازی توان خود است، بیآنکه نشانهای از کنار گذاشتن سلاح نشان دهد.
لبنان نیز به عنوان میدان پرهزینه و ناآرامی توصیف میشود که حزبالله در آن به تدریج در حال بازیابی توان و بازگشت به فعالیت است. در چنین شرایطی، نتانیاهو قادر نیست تصویری از «پیروزی قاطع» یا حل نهایی هیچیک از جبههها به افکار عمومی اسرائیل ارائه دهد.
نبرد شخصی و سیاسی نتانیاهو
فارغ از سرنوشت قضایی، محاکمه نتانیاهو به یکی از مهمترین محورهای شکاف داخلی در اسرائیل تبدیل شده است؛ پروندهای که همچنان ابعاد سیاسی و حقوقی متعددی دارد. این مسئله با ورود مستقیم دونالد ترامپ و فشار او برای صدور عفو ریاست رژیم صهیونیستی برای نتانیاهو، پیچیدهتر نیز شده است؛ در حالی که اسحاق هرتزوگ، رئیس رژیم صهیونیستی، اعطای عفو بدون اجماع را رد کرده است.
سرنوشت این پرونده به نتایج انتخابات آینده نیز گره خورده است؛ چراکه شکست احتمالی نتانیاهو میتواند او را بدون مصونیت سیاسی و حمایت مردمی، در جایگاه یک «شهروند عادی» در برابر دادگاه قرار دهد.
از این رو، انتخابات پیشرو برای او تنهایک رقابت سیاسی نیست، بلکه نبردی شخصی برای بقا نیز محسوب میشود؛ یا باید آنچه را «دستاوردهای جنگ» میخواند به سرمایه انتخاباتی تبدیل کند، یا با خطرناکترین مقطع سیاسی دوران حیات خود روبهرو شود.
در داخل اسرائیل نیز نگاهها به محاکمه او دوگانه است. حامیانش معتقدند کشاندن نخستوزیری که «در حال بازطراحی خاورمیانه» و «نجات یهودیان از خطر نابودی» است، به دادگاه آن هم سه بار در هفته، اقدامی غیرمنطقی است. در مقابل، مخالفان بر این باورند که نتانیاهو دیگر صلاحیت اداره «دولت» و اتخاذ تصمیمات سرنوشتساز را ندارد؛ بهویژه در شرایطی که از فرسودگی، بیماری و فشار بازجوییهای مداوم رنج میبرد. این نگاه، تردیدهای گستردهتری را درباره ادامه حضور طولانی او در رأس قدرت تقویت کرده است.
نظر شما