به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از الجزیره، شهر فوجیساوا در جنوب توکیو این روزها شاهد جنجالی فزاینده بر سر پروژه ساخت یک مسجد است؛ موضوعی که بازتابی از تنش رو به رشد در ژاپن میان ضرورت جذب نیروی کار خارجی و افزایش گفتمانهای ملیگرایانه مخالف مهاجرت به شمار میرود.
این جدل در حالی شکل گرفته که ژاپن با کاهش چشمگیر جمعیت روبهروست؛ بحرانی که این کشور را به سمت پذیرش شمار بیشتری از کارگران خارجی، بهویژه از کشورهای آسیایی سوق داده است.
برآوردها نشان میدهد جمعیت مسلمانان ژاپن به حدود ۳۶۰ هزار نفر رسیده؛ در حالی که این آمار در دهه ۱۹۸۰ تنها چند هزار نفر بود. همچنین شمار کل خارجیها در سال ۲۰۲۵ از چهار میلیون نفر فراتر رفته است.
ماجرای این پروژه به سال ۲۰۲۱ بازمیگردد؛ زمانی که گروهی از مسلمانان محلی برای خرید زمینی حدود هزار مترمربع با هدف ساخت مسجدی تا سال ۲۰۲۷ اقدام کردند تا پاسخگوی نیازهای جامعه رو به رشد مسلمانان منطقه باشد.
اما این طرح همزمان با اوجگیری جریانهای راستگرای افراطی در ژاپن، بهویژه حزب «سانسیتو» با شعار «ژاپنیها اول»، به کانون مناقشه بدل شد. این حزب در سال ۲۰۲۵ موفقیتهای انتخاباتی قابل توجهی کسب کرده و روی کار آمدن چهرههایی با گرایشهای ملیگرایانه، نگرانیها درباره افزایش گفتمانهای ضدخارجی را تشدید کرده است.
در این میان، یک یوتیوبر راستگرا کارزاری علیه پروژه به راه انداخت و با طرح ادعاهای اثباتنشده از جمله نسبت دادن جرایم به اعضای پروژه و هشدار درباره پیامدهای زیستمحیطی ساخت قبرستان اسلامی، فضای نگرانی را در میان ساکنان محلی تشدید کرد. هرچند این ادعاها تکذیب شده، اما به افزایش تردیدها دامن زده است.
گزارشهای رسانهای حاکی است شهرداری فوجیساوا که مجوز پروژه را صادر کرده، با هزاران تماس و پیام اعتراضی مواجه شده؛ فشاری که روند اداری این طرح را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در تلاش برای کاهش تنشها، مسئولان پروژه نشستهایی برای آشنایی ساکنان با جزئیات طرح برگزار کردند، اما این اقدامات نتوانسته بهطور کامل نگرانیها را برطرف کند. برخی ساکنان همچنان نسبت به ماهیت فعالیتهای مسجد ابراز تردید کرده و این جلسات را ناکافی میدانند.
در مقابل، مسئولان پروژه بر پایبندی خود به قوانین محلی و تمایل به همزیستی مسالمتآمیز تأکید دارند. یکی از مسلمانان با اصالت سریلانکایی میگوید: همه ما ژاپن را دوست داریم و هرگز قصد ایجاد مشکل برای جامعه محلی را نداریم. برای احترام به قوانین آنها هر کاری لازم باشد انجام میدهیم.
کارشناسان معتقدند راهحل این بحران، پرهیز از دامنزدن به اطلاعات نادرست و تمرکز بر ارزشهای مشترک انسانی است.
در همین راستا، یکی از اساتید دانشگاه تأکید میکند: احساس ناآشنایی شهروندان با فرهنگی متفاوت قابل درک است، اما تشدید این احساس با اطلاعات بیاساس، اقدامی مشکلزا خواهد بود.
او همچنین به وجود اشتراکات اخلاقی میان فرهنگ ژاپنی و اسلامی مانند وقتشناسی و احترام به والدین اشاره کرده و بر لزوم نگاه انسانیتر به مهاجران تأکید میکند.
این پرونده، در واقع بازتابی از چالشهای گستردهتر ژاپن در مدیریت تنوع فرهنگی و دینی است؛ جایی که این کشور باید میان الزامات اقتصادی و دغدغههای هویتی توازن برقرار کند، آن هم در شرایطی که گفتمانهای پوپولیستی بیش از پیش بر فضای عمومی سایه انداختهاند.
در همین حال، گزارشها از تشدید سیاستها و قوانین محدودکننده برای خارجیها در ژاپن حکایت دارد؛ از جمله طرحهایی مانند پرداخت پاداش به گزارشدهندگان کارگران غیرقانونی در منطقه ایباراکی و افزایش چشمگیر هزینههای صدور ویزا.
منتقدان هشدار میدهند چنین سیاستهایی میتواند مهاجران را به فعالیتهای پنهانی سوق دهد یا حتی موجب افزایش تخلفات شود.
برخی کارشناسان نیز این رویکرد را نوعی «بیگانههراسی ساختاری» توصیف کرده و معتقدند که میتواند شکاف میان شهروندان ژاپنی و خارجیها را عمیقتر کند.
با این حال، در برابر این رویکرد، صداهایی نیز در دفاع از حقوق مهاجران شنیده میشود. نمایندگان برخی جوامع مهاجر تأکید دارند که همانگونه که ژاپنیها مالیات میپردازند، مهاجران نیز در اقتصاد کشور سهیماند و نباید با سیاستهایی مواجه شوند که آنها را به ترک کشور وادار کند.
نظر شما