به گزارش خبرگزاری شبستان، حجتالاسلام سیدمحمدمهدی میرجلیلی، کارشناس مذهبی در سلسله جلسات تفسیر قرآن در حسینیه یزدیهای قلهک به تفسیر آموزههای آیه ۶۵ سوره مبارکه انفال پرداخت.
خداوند در آیه ۶۵ سوره انفال میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ حَرِّضِ الْمُؤْمِنِینَ عَلَی الْقِتَالِ ۚ إِن یَکُنْ مِنکُمْ عِشْرُونَ صَابِرُونَ یَغْلِبُوا مِائَتَیْنِ ۚ وَإِن یَکُنْ مِنکُمْ مِّائَةٌ یَغْلِبُوا أَلْفًا مِّنَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِأَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا یَفْقَهُونَ».
این آیه در فضایی نازل شد که جامعه نوپای مسلمانان با تهدیدهای جدی نظامی روبهرو بود و از نظر تعداد و تجهیزات با دشمنان خود قابل مقایسه نبود. در چنین شرایطی قرآن به پیامبر دستور میدهد مؤمنان را به پایداری و استقامت فراخواند و روحیه آنان را تقویت کند. پیام اصلی آیه این است که قدرت واقعی تنها در شمار نیروها و تجهیزات نظامی خلاصه نمیشود، بلکه در ایمان، صبر و اراده انسانها نیز ریشه دارد.
در متن آیه، «صبر» شرط اصلی پیروزی معرفی شده است. صبر در ادبیات قرآنی صرفاً به معنای تحمل منفعلانه سختیها نیست، بلکه نوعی استقامت آگاهانه و پایداری فعال است. انسانی که صبر دارد، در شرایط دشوار دچار فروپاشی روحی نمیشود و توان ادامه دادن مسیر را حفظ میکند. هنگامی که چنین روحیهای در میان یک جامعه شکل بگیرد، قدرتی درونی پدید میآورد که میتواند کمبودهای ظاهری را تا حد زیادی جبران کند.
در پایان آیه نیز نکته مهمی بیان شده است: دشمنان «لا یفقهون» هستند؛ یعنی از فهم عمیق و درک حقیقت محروماند. این تعبیر نشان میدهد که قرآن میان دو نوع قدرت تفاوت میگذارد: قدرتی که صرفاً بر ابزار و ظاهر تکیه دارد و قدرتی که بر فهم، ایمان و هدفمندی استوار است. قدرت دوم ریشهدارتر و پایدارتر است، زیرا از درون انسانها سرچشمه میگیرد.
اگر این آیه را با نگاه امروز بخوانیم، میتوان دریافت که پیام آن همچنان زنده و الهامبخش است. در بسیاری از موقعیتهای تاریخی، ملتهایی که از نظر نظامی یا اقتصادی ضعیفتر بودهاند، به واسطه ایمان به هدف، همبستگی اجتماعی و روحیه مقاومت توانستهاند در برابر فشارهای بزرگ ایستادگی کنند. این تجربهها نشان میدهد که معادلات قدرت تنها با معیارهای مادی قابل توضیح نیست.
در شرایطی که امروز ایران نیز با چالشها و تنشهای جدی در عرصههای مختلف مواجه است، نقش مردم در حفظ روحیه ملی و پایداری اجتماعی بسیار تعیینکننده است. تجربه تاریخی ایران، بهویژه در دورههای دشوار، نشان داده است که حضور و همبستگی مردم میتواند به مهمترین سرمایه یک کشور تبدیل شود. هنگامی که جامعهای از امید، ایمان به آینده و احساس مسئولیت جمعی برخوردار باشد، قدرتی فراتر از ابزارهای مادی شکل میگیرد.
از این منظر، آیه ۶۵ سوره انفال تنها یک آیه درباره میدان نبرد در گذشته نیست، بلکه یادآور یک اصل مهم در زندگی فردی و اجتماعی است: آنچه سرنوشت ملتها را رقم میزند صرفاً قدرت ظاهری نیست، بلکه کیفیت ارادهها، عمق باورها و میزان استقامت انسانهاست. جامعهای که دلهای استوار و هدف روشن داشته باشد، حتی در سختترین شرایط نیز میتواند ایستادگی کند و مسیر خود را ادامه دهد.
به همین دلیل این آیه همچنان میتواند برای انسان معاصر الهامبخش باشد؛ زیرا به ما یادآوری میکند که بسیاری از پیروزیهای بزرگ پیش از آنکه در میدانهای بیرونی رقم بخورند، در درون انسانها و در قدرت ایمان و اراده آنان شکل میگیرند.
نظر شما