حجت الاسلام محمد مهدی باباجان نژاد، مدیر حوزه علمیه امام رضا(ع) و استاد دانشگاه در گفتگو با خبرنگار فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان با اشاره به جایگاه و ضرورت صله رحم در جامعه به ویژه در عید نوروز اظهار کرد: قرآن کریم بهروشنی به این موضوع پرداخته است. خداوند میفرماید: کسانی که آنچه را خداوند به پیوند آن امر کرده قطع میکنند، در مسیر انحراف قرار میگیرند. در روایتی از امام باقر(ع) نیز آمده است که مراد از این «قطع»، همان گسستن صله رحم است. این پیوند، تنها یک رابطه خانوادگی ساده نیست، بلکه ارتباطی الهی است که ریشه در ولایت خدا و اهلبیت(ع) دارد.
مدیر حوزه علمیه امام رضا(ع) با اشاره به پیامدهای قطع صلحه رحم در جامعه بیان کرد: وقتی انسان ارتباط خود را با خدا و اهلبیت(ع) تضعیف کند، بهتدریج زمینه برای تقویت ارتباط با شیطان فراهم میشود. قرآن هشدار میدهد که شیطان انسان را به فقر، بدی و فحشا وعده میدهد. این فرآیند از جایی آغاز میشود که فرد، پیوندهای الهی و انسانی خود را نادیده میگیرد. در چنین شرایطی، آثار این گسست در سطح جامعه نیز بهوضوح قابل مشاهده خواهد بود.
ترس از فقر؛ القای شیطان برای ترک ارتباطات
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سوال که برخی افراد بهدلیل مسائل اقتصادی از رفتوآمدهای خانوادگی پرهیز میکنند؛ این نگاه را چگونه ارزیابی میکنید؟ افزود: این نگرانیها در بسیاری از موارد القائات شیطانی است. اینکه فرد تصور کند با رفتوآمد، دچار فشار اقتصادی میشود، نوعی وسوسه است. در حالیکه اگر خداوند ولی انسان باشد، او را بهسوی نورانیت و گشایش هدایت میکند. اما وقتی طاغوت و شیطان ولی انسان شوند، نتیجه آن ترس، فقر و انقطاع روابط خواهد بود.
حجت الاسلام بابا جانژاد تصریح کرد: خداوند در قرآن به «ایامالله» اشاره میکند؛ زمانهایی که ظرفیت بیداری انسان در آنها بیشتر است. ماه مبارک رمضان و ایام آغاز سال نو از جمله این فرصتها هستند. همانطور که طبیعت از خواب زمستانی بیدار میشود، انسان نیز باید از غفلت بیدار شده و روابط خود را اصلاح کند.
صله رحم فقط دیدار حضوری نیست
وی در پاسخ به این سوال که آیا صله رحم صرفاً به دیدار حضوری محدود میشود؟ اظهار کرد: خیر، هر نوع ارتباطی که موجب نزدیکی دلها شود، مصداق صله رحم است؛ از تماس تلفنی گرفته تا پیام، نامه یا ارتباط تصویری. مهم، حفظ پیوند و ابراز محبت است. در روایات نیز تأکید شده که حتی مصافحه و دست دادن، موجب آمرزش گناهان میشود، چراکه نشانهای از محبت و پیوند میان دلهاست.
احیای روابط؛ راهی بهسوی سلامت فردی و اجتماعی
در نگاه این استاد حوزه، صله رحم تنها یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه راهبردی الهی برای حفظ سلامت معنوی و اجتماعی جامعه است؛ راهبردی که با تقویت آن، میتوان از بسیاری آسیبهای فردی و جمعی پیشگیری کرد و بهسوی نوری که خداوند وعده داده، گام برداشت.
تأثیر اجتماعی صله رحم؛ سرمایهای برای انسجام جامعه
وی اظهار کرد:صله رحم در سطح اجتماعی، نقش یک شبکه حمایتی طبیعی و مؤثر را ایفا میکند. خانوادهها و خویشاوندان با حفظ ارتباط مستمر، به یکدیگر در مواجهه با مشکلات اقتصادی، عاطفی و حتی تربیتی کمک میکنند. این پیوندها موجب کاهش احساس تنهایی، افزایش همبستگی و شکلگیری نوعی سرمایه اجتماعی میشود که در مواقع بحران، کارآمدی خود را نشان میدهد.
حجت الاسلام باباجان نژاد ادامه داد: از سوی دیگر، گسترش صله رحم به کاهش آسیبهای اجتماعی نیز کمک میکند. بسیاری از ناهنجاریها ریشه در گسست روابط انسانی دارند؛ زمانی که افراد از خانواده و نزدیکان خود فاصله میگیرند، زمینه برای انزوا، افسردگی و حتی گرایش به رفتارهای پرخطر فراهم میشود. در مقابل، ارتباط مستمر با اقوام، نوعی نظارت غیررسمی و دلسوزانه ایجاد میکند که میتواند مانع از بروز بسیاری از این آسیبها شود.
این استاد دانشگاه گفت: در نهایت، صله رحم به تقویت فرهنگ همدلی، گذشت و مسئولیتپذیری در جامعه میانجامد. دیدارها و ارتباطات خانوادگی فرصتی برای تمرین مهارتهای اخلاقی همچون احترام، صبر و همکاری فراهم میکند. این ارزشها بهتدریج از سطح خانواده به کل جامعه تسری یافته و زمینهساز شکلگیری جامعهای سالمتر، منسجمتر و با روحیهای انسانیتر خواهد شد.
نظر شما