خبرگزاری شبستان-خراسان جنوبی؛ زینب روحانی مقدم-شب نوزدهم ماه مبارک رمضان، نخستین پله از نردبان تقرب و سرآغاز تقدیر مقدراتی است که در ضیافت الهی رقم میخورد.
این شب، نه تنها زمان نزول قرآن صامت، بلکه سالروز ضربت خوردن قرآن ناطق، حضرت علی (ع) است؛ تلاقی شگرفی که نشان میدهد معنویت حقیقی جز با عدالت و حقطلبی معنا نمییابد.
در این نخستین ایستگاهِ سرنوشت، مؤمنان با صیقل دادن نیت و استغفار، آماده میشوند تا در سایهسار "لیلةالقدر"، مسیر یکساله خود را با تکیه بر رحمت واسعه الهی ترسیم کنند.
شب نوزدهم رمضان؛ آغاز تقدیر مقدرات و تجلی پیوند معنویت با عدالت
حجتالاسلام محمدحسین تابعی، کارشناس مذهبی و دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی استان خراسان جنوبی، در گفتوگو با خبرنگار شبستان به تبیین فضایل و اهمیت شب نوزدهم ماه مبارک رمضان پرداخت و این شب را سرآغاز ورود به ایستگاههای سرنوشتساز قدر دانست.
حتالاسلام تابعی با استناد به آیات سوره مبارکه قدر، اظهار داشت: شب نوزدهم در نگاه دینی، آغازی برای ورود به شبهای قدر است شب نوزدهم در نگاه دینی، آغازی برای ورود به شبهای قدر است؛ شبهایی که خداوند عظمت آنها را برتر از هزار ماه عبادت توصیف کرده و آن را زمان نزول قرآن کریم قرار داده است.
وی با اشاره به روایات معصومین (ع) در خصوص مراحل تعیین تقدیر انسان در این ایام، افزود: طبق فرموده امام صادق (ع)، شب نوزدهم شبِ "تقدیر" و اندازهگیری امور، شب بیستویکم زمان "تثبیت" و شب بیستوسوم موعد "امضا" و نهایی شدن مقدرات یکساله انسان است.
دبیر شبکه هیأت خراسان جنوبی به تقارن این شب با سالروز ضربت خوردن حضرت علی (ع) اشاره کرد و گفت: شخصیت امیرالمؤمنین (ع) در قرآن و سنت پیامبر (ص)، عالیترین نماد عدالت و حقطلبی است. همانطور که پیامبر اکرم (ص) فرمودند: "علیٌّ مع الحقّ والحقّ مع علی"؛ یعنی علی با حق است و حق با علی است.
حجتالاسلام تابعی در ادامه خاطرنشان کرد: یاد حادثه جانسوز محراب کوفه در کنار اعمال شب قدر، پیامی عمیق برای جامعه اسلامی دارد؛ و آن این است که معنویت واقعی هرگز از عدالت، دفاع از حق و همدلی با مظلومان جدا نیست.
آمادگی دل و نیت؛ نخستین گام برای ورود به حریم شب قدر
کارشناس امور مذهبی با اشاره به اهمیت بهرهمندی از فیوضات نخستین شب از این ایام سرنوشتساز، اظهار کرد: بهترین و شایستهترین اقدام در آغازین لحظات شب قدر، آمادهسازی فضای دل و صیقل دادن نیتهاست.
بهترین و شایستهترین اقدام در آغازین لحظات شب قدر، آمادهسازی فضای دل و صیقل دادن نیتهاست.
وی با استناد به آیه شریفه «أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» (رعد: ۲۸)، آرامش حقیقی انسان را در گرو یاد پروردگار دانست و افزود: برای ورود به محضر این شب عظیم، شایسته است مؤمنان پیش از آغاز مراسمات عمومی، لحظاتی را به خلوت و بازخوانی رفتارها و مسیر زندگی خود اختصاص دهند تا با نیتی صادقانه در پیشگاه الهی حاضر شوند.
حجتالاسلام تابعی با یادآوری حدیث نبوی «إنما الأعمال بالنیات»، بر نقش محوری نیت در ارزشگذاری اعمال تأکید کرد و گفت: در فرهنگ دینی و سیره بزرگان، توصیه شده است که انسان با طهارت ظاهر و باطن، استغفار و مهمتر از همه، آشتی و حلالیتطلبی از دیگران وارد این میهمانی شود؛ چرا که دلی که از کینه و کدورت خالی باشد، آمادگی بیشتری برای پذیرش انوار الهی و اثرگذاری دعا خواهد داشت.
دبیر شبکه هیئت و تشکلهای دینی خراسان جنوبی عنوان کرد: در شرایطی که اخبار نگرانکننده و بحرانهای مختلف جهانی، ذهن و روان انسان معاصر را درگیر کرده است، این آمادگی روحی و معنوی در شب قدر، فرصتی بیبدیل است تا برای لحظاتی از اضطرابهای دنیوی فاصله گرفته و با تکیه بر ریسمان الهی، با امید و نگاهی روشن به آینده نگریست.
قرآن صامت و ناطق؛ محور اعمال شب قدر
حجتالاسلام تابعی با اشاره به جایگاه رفیع این شبها در سرنوشت انسان، بر ضرورت بهرهمندی معنوی از این فرصت طلایی تاکید کرد و گفت: در منابع دینی و سیره اهلبیت (ع)، اعمال متعددی برای درک بهتر فضیلت این شب بزرگ ذکر شده است که هر یک مسیر ویژهای برای تقرب به درگاه الهی میگشاید.
حجتالاسلام تابعی اولین و کلیدیترین عمل این شب را تلاوت قرآن و تدبر در آیات آن دانست و افزود: از آنجا که شب قدر، زمان نزول کلام وحی است، انس با قرآن و تفکر در مفاهیم آن در صدر اعمال قرار دارد. از آنجا که شب قدر، زمان نزول کلام وحی است، انس با قرآن و تفکر در مفاهیم آن در صدر اعمال قرار دارد.
وی همچنین به آیین معنوی «قرآن به سر گرفتن» اشاره کرد و آن را نمادی از پناه بردن به قدرت الهی و توسل به ذوات مقدسه معصومین (ع) برای واسطه قرار دادن اولیای الهی در پیشگاه پروردگار برشمرد.
نجوای جوشن کبیر و طلب مغفرت
دبیر شبکه هیأت استان خراسان جنوبی، قرائت دعای شریف «جوشن کبیر» را از دیگر برنامههای محوری این شب دانست و خاطرنشان کرد: این دعا با فرازهای نورانی و ذکر صد نام و صفت الهی، شناخت انسان از عظمت و رحمت خدا را عمق میبخشد.
وی همچنین با استناد به آیه ۲۰ سوره مبارکه مزمل «وَاسْتَغْفِرُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ»، بر اهمیت استغفار و طلب بخشش در این ساعات سرنوشتساز تاکید کرد.
این کارشناس مذهبی با نقل روایتی از پیامبر اکرم (ص) که فرمودند: «هر کس شب قدر را زنده بدارد، گناهان گذشته او آمرزیده میشود»، یادآور شد: شبزندهداری و اقامه نمازهای مستحبی از سنن موکد معصومین (ع) است که مایه صفای باطن و آمرزش گناهان میگردد. شبزندهداری و اقامه نمازهای مستحبی از سنن موکد معصومین (ع) است که مایه صفای باطن و آمرزش گناهان میگردد.
حجتالاسلام تابعی به فرهنگ ایثار در دعا اشاره کرد و گفت: در کنار تمام اعمال فردی، دعا برای برادران و خواهران دینی و رفع گرفتاری از مسلمین بسیار سفارش شده است؛ چرا که بر اساس روایات، دعای انسان در حق دیگران، بیش از هر دعایی به اجابت نزدیک است.
استغفار؛ زیباترین تمنای بنده در پیشگاه خدا
وی با اشاره به اینکه در شب قدر مسیر برای عرض تمامی حاجتها به درگاه الهی باز است، اظهار داشت: هر فرد میتواند مطالبات و نیازهای خود را با پروردگار در میان بگذارد، اما در سنت معصومین (علیهمالسلام) و روایات دینی، بر برخی دعاها تأکید ویژهای شده است.
دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی خراسان جنوبی، «عفو و بخشش» را از کلیدیترین خواستههای این شب برشمرد و تصریح کرد: یکی از مشهورترین توصیهها در این زمینه، دعایی است که پیامبر اکرم (ص) به حضرت عایشه آموزش دادند که در آن آمده است: «اللهم إنک عفوّ تحبّ العفو فاعفُ عنی»؛ یعنی خدایا تو بخشندهای و بخشش را دوست داری، پس از خطای من درگذر.
حجتالاسلام تابعی با تاکید بر لزوم طلب هدایت و عاقبتبهخیری در شبهای قدر، به آموزههای قرآنی در این باره اشاره کرد و افزود: قرآن کریم به مؤمنان میآموزد که همواره ثبات قلب را از خدا بخواهند؛ چنانکه در آیه ۸ سوره مبارکه آلعمران میخوانیم: «رَبَّنَا لَا تُزِغْ قُلُوبَنَا بَعْدَ إِذْ هَدَیْتَنَا»؛ پروردگارا! پس از آنکه ما را هدایت کردی، دلهایمان را منحرف مگردان.
این کارشناس مذهبی در ادامه، روح شب قدر را روح همدلی و پیوند با سرنوشت کل بشریت دانست و خاطرنشان کرد: نباید در این شبها تنها به مطالبات فردی بسنده کرد. دعا برای تعالی جامعه، استقرار صلح جهانی و پایان یافتن رنجهای بشری، از ضرورتهایی است که با حقیقت شب قدر و توجه به سرنوشت دیگران گره خورده است. دعا برای تعالی جامعه، استقرار صلح جهانی و پایان یافتن رنجهای بشری، از ضرورتهایی است که با حقیقت شب قدر و توجه به سرنوشت دیگران گره خورده است.
تحول درونی؛ بزرگترین دستاورد شبهای قدر/ ۵ تغییر اساسی که باید در خود جستجو کنیم
حجت الاسلام تابعی با بیان اینکه هدف اصلی لیالی قدر ایجاد تحول درونی در انسان است، گفت: اگر شب قدر باعث اصلاح اشتباهات و تغییر در نگرش انسان به زندگی شود، هدف این شبهای نورانی محقق شده است.
دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی استان خراسان جنوبی، در خصوص فلسفه و برکات شبهای قدر اظهار کرد: غایت و هدف نهایی از احیای این شبها و تمسک به قرآن و عترت، رسیدن به یک تحول عمیق و درونی در وجود انسان است. غایت و هدف نهایی از احیای این شبها و تمسک به قرآن و عترت، رسیدن به یک تحول عمیق و درونی در وجود انسان است.
وی با استناد به آیه ۱۱ سوره مبارکه رعد «إِنَّ اللَّهَ لَا یُغَیِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّی یُغَیِّرُوا مَا بِأَنْفُسِهِمْ»، تصریح کرد: طبق صریح آیه قرآن، خداوند سرنوشت هیچ قوم و ملتی را تغییر نمیدهد مگر آنکه آنها آنچه را در درونشان است، تغییر دهند؛ لذا شب قدر فرصتی طلایی برای این تغییر سرنوشت از مسیر تغییر درونی است.
دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی خراسان جنوبی با طرح این پرسش که مهمترین تغییرات مورد انتظار از شبهای قدر چیست، افزود: اگر احیای این شبها منجر به این شود که انسان نگاه تازهای به فلسفه زندگی پیدا کند، در مسیر اصلاح اشتباهات گذشته گام بردارد و تصمیمی قاطع برای بهبود اخلاق و رفتار خود بگیرد، میتوان گفت که حقیقت شب قدر را درک کرده است.
حجتالاسلام تابعی خاطرنشان کرد: تحول درونی، اصلاح رفتار با خلق خدا و بازنگری در مسیر بندگی، از جمله مهمترین تغییراتی است که انتظار میرود پس از این شبهای با عظمت در زندگی فردی و اجتماعی مومنان متجلی شود.
ترویج مهربانی و امیدبخشی؛ مهم ترین پیام شب قدر
حجتالاسلام تابعی با بیان اینکه شبهای قدر نباید تنها به انجام ظاهری فرایض محدود شود، اظهار کرد: پیام اصلی این شبها برای مشتاقان و شبزندهداران این است که حضور قلب و توجه واقعی را سرلوحه قرار دهند پیام اصلی این شبها برای مشتاقان و شبزندهداران این است که حضور قلب و توجه واقعی را سرلوحه قرار دهند؛ چراکه بر اساس فرموده گهربار امیرالمؤمنین علی (ع) که میفرمایند «لا خیر فی عبادةٍ لا فقه فیها»، عبادتی که همراه با درک عمیق و توجه نباشد، خیر و برکت چندانی نخواهد داشت.
دبیر شبکه هیأت و تشکلهای دینی خراسان جنوبی با تأکید بر لزوم تحول درونی در این شبهای سرنوشتساز، افزود: اگر در این فرصت طلایی، حتی برای دقایقی کوتاه اما صادقانه با معبود خویش سخن بگوییم، از او طلب یاری کنیم و تصمیمی قاطع برای بهتر شدن برداریم، اثرات واقعی این شبها در تمام ابعاد زندگی ما جاری خواهد شد.
این کارشناس مذهبی در ادامه، زنده نگه داشتن روحیه امید و مهربانی را نیاز مبرم جامعه امروز دانست و خاطرنشان کرد: در دنیای امروز که با خشونتها و درگیریهای متعددی روبروست، ترویج مهربانی و امیدبخشی یکی از مهمترین پیامهای والای شب قدر است که باید در رفتار و منش ما تجلی یابد. در دنیای امروز که با خشونتها و درگیریهای متعددی روبروست، ترویج مهربانی و امیدبخشی یکی از مهمترین پیامهای والای شب قدر است که باید در رفتار و منش ما تجلی یابد.
لیالی قدر: بهترین فرصت برای آرامش بخشیدن به دل
دبیر شبکه هیئتها و تشکلهای دینی خراسان جنوبی، با اشاره به راههای نیل به آرامش معنوی در شبهای قدر اظهار کرد: بر اساس آموزههای قرآن کریم، تنها راه دستیابی به آرامش حقیقی یاد و ذکر پروردگار است؛ چنان که خداوند متعال میفرماید: «أَلا بِذِکْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ».
وی افزود: انس با قرآن، قرائت ادعیه و صحبت با معبود در دقایق نورانی این شبها، این احساس را در انسان تقویت میکند که در برابر تلاطمهای زندگی تنها نیست و تکیهگاهی مستحکم و ابدی دارد. انس با قرآن، قرائت ادعیه و صحبت با معبود در دقایق نورانی این شبها، این احساس را در انسان تقویت میکند که در برابر تلاطمهای زندگی تنها نیست و تکیهگاهی مستحکم و ابدی دارد.
دبیر شبکه هیئتهای مذهبی خراسان جنوبی با استناد به روایات اسلامی، گرهگشایی از کار خلق را از عوامل آرامشبخش برشمرد و تصریح کرد: در نصوص دینی تأکید شده است که خدمت به دیگران و دعا برای همنوعان، آرامش قلبی انسان را دوچندان میکند. زمانی که فرد از حصار دغدغههای شخصی خارج شده و برای امنیت، رفع مشکلات و پایان رنجهای مردم دست به دعا برمیدارد، به نگاهی فراتر و آرامشی عمیقتر دست مییابد.
حجتالاسلام تابعی در پایان خاطرنشان کرد: لیالی قدر بهترین فرصت است تا انسان در کنار تلطیف روح و آرامش بخشیدن به دل خویش، برای صلح و آرامش جهان و تمامی ابناء بشر دعا کند.
نظر شما