به گزارش خبرنگار گروه دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، هشتمین نشست هم اندیشی رابطان اقامه نماز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عصر امروز (یکشنبه، ۵ بهمن ماه) در مرکز عالی قرآن و عترت برگزار شد.
محسن جوادی، معاون فرهنگی وزیر ارشاد در این نشست با بیان اینکه نماز پرچم و نمادی برای نوعی از زندگی است که در قرآن کریم به آن به عنوان حیات طیبه نام برده می شود، گفت: حیات طیبه زندگی دینی و با محوریت خداوند است که با نماز مشخص می شود. در واقع پرچم آن نماز است و اگر این پرچم نباشد، نمی توان گفت آن حیات است. برخی عنوان می کنند نیازی به نماز نیست و باید قلب پاک باشد. درست است که قلب باید پاک باشد اما اگر این نماد و پرچم نباشد، زندگی را نمی توان طیب و پاک نامید.
نمی شود که من خدا را سپاس بگویم که رحمان و رحیم است اما خود من هیچ نشانی از رحمت و رحمانیت نداشته باشم و اهل خشم و خشونت و کینه و نفرت باشم
وی ادامه داد: نماز فقط این پرچم نیست و نمی توان گفت هر کس این پرچم را به همراه دارد، حیات طیبه دارد. نماز عمقی دارد که اگر آن عمق نباشد، اشکالی در کار است. نماز سپاسگزاری از خداوند است و سپاسگزاری نیز تنها با کلمه نیست و باید در زندگی انسان مشاهده شود. اگر کسی از خدا شاکر باشد، این ویژگی های شاکر بودن در زندگی او دیده می شود؛ بنابراین سپاسگزاری خداوند ادامه می یابد تا رحمان و رحیم و رحمت که باید در زندگی خود انسان نیز دیده شود. نمی شود که من خدا را سپاس بگویم که رحمان و رحیم است اما خود من هیچ نشانی از رحمت و رحمانیت نداشته باشم و اهل خشم و خشونت و کینه و نفرت باشم.
معاون فرهنگی وزیر ارشاد ادامه داد: همچنین، ما در نماز از صراط مستقیم سخن می گوییم. ملاصدرا در جلد چهار «اسفار» درباره صراط مستقیم می گوید به زبان ساده یعنی اخلاق حمیده، اعتدال شخصیت، عفت و پاکدامنی، شجاعت، صبر و بردباری. هر یک از اینها صراط مستقیم را تشکیل می دهند که مسیر رفتن به بهشت را از بالای جهنم هموار می کند. صراط مستقیم دوری از افراط و تفریط در همه جهات است، از جمله در احساسات و در اعمال. فردی که تمام زندگیاش نفرت و خشم می شود و فرد دیگری هیچ واکنشی نشان نمی دهد و برایشان هیچ چیز تفاوتی نمی کند، هیچ یک از آنها در مسیر صراط مستقیم قدم برنمی دارند.
وی در تبیین این تعبیر، تأکید کرد: صراط مستقیم یعنی اعتدال و میانه روی هم در احساس و هم در رفتار و اعمال کارها با ویژگی هایی نظیر خردورزی، سنجش و دانش. آنچه در قرآن کریم بدان وحی می گوییم، به معنای نظام خلقت است. نظام خلقت نیز یک نظام دانشی و علمی است و نظام وهمی و پنداری و خیالی نیست. در واقع عمق نماز را اینها تشکیل می دهد. همچنین وقتی در نماز «إیّاکَ نَعبُدُ وَ إِیّاکَ نَستَعِین » می گوییم بدان معناست که در زندگی دینی انسان نمی تواند به خودش مغرور شود و بگوید من همه کارها را خودم انجام می دهم.
جوادی ابراز کرد: نماز می گوید باید از خداوند استعانت پیدا کرد. همچنین باید امدادهای غیبی را قبول داشت و اگر غیر از این باشد، حیات طیبه رخ نمی دهد و معنا ندارد. امدادهای غیبی نیز در این روزهای گرفتاری به درد ما می خورد. تفاوت کسی که نماز می خواند با کسی که نماز نمی خواند در همین جاها ظاهر می شود. زندگی واقعی زندگیای است که در آخرت ظهور پیدا می کند و آن همان زندگی پاک و حیات طیبه است که نماز شاهبیت و پرچم آن است. اگر عمق نماز نباشد مانند پرچمی است که در سرزمین دیگری برافراشته شده است.
نماز به انگیزه های غیر خود نماز نیز وابسته نیست و نیازی نیست که برای آن کار تشویقی گذاشته شود. اگر ستادی هم در این زمینه فعالیت می کند، بیشتر برای هماهنگی و همراه کردن و اینها است وگرنه نماز اینگونه ایجاد نمی شود و باید از درون بجوشد
معاون فرهنگی وزیر ارشاد افزود: نماز به انگیزه های غیر خود نماز نیز وابسته نیست و نیازی نیست که برای آن کار تشویقی گذاشته شود. اگر ستادی هم در این زمینه فعالیت می کند، بیشتر برای هماهنگی و همراه کردن و اینها است وگرنه نماز اینگونه ایجاد نمی شود و باید از درون بجوشد. جوانان و نوجوانان ما دچار گرفتاری های ذهنی می شوند اما اینها بچه های ما هستند و آرام آرام در شرایطی خود را بازمی یابند و ما باید در این راه به آنها کمک کنیم. نباید خیلی زود درباره آنها قضاوت کنیم چراکه روی عمق آدم ها نمی شود خیلی زود قضاوت کرد. حضرت امام می فرمایند: بنده به دیدار یکی از عارفان بزرگ رفتم. آن عارف به بنده گفت من از خود خدا گلایه دارم. از او دلیل آن را پرسیدم و آن عارف گفت من تازه زحماتم به بار نشسته بود اما حالا به دلیل بیماری در حال ترک دنیا هستم و خدا نگذاشت تا از زحماتی که کشیدم، بهره ای ببرم. در واقع یک فرد عارفی که همه درباره او ذهنیت دیگری داشتند، در پایان عمر چنین سخنانی بر زبان راند اما چه بسا انسان هایی که ما چشممان آنها را کوچک می بیند ولی در جایی واقعیتشان ظهور پیدا می کند و از خیلی از ماها جلوتر حرکت می کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: در موضوع نماز باید یک ستاد دلی وجود داشته باشد صرفا برای هماهنگی و یادآوری که همین گونه نیز هست که امیدوارم نتایج خوبی نیز داشته باشد.
بنابراین گزارش، حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا اربابسلیمانی نیز در این نشست اظهار کرد: قرآن درباره معاد و قیامت می فرماید: «در آن شکی نیست» و در همین دو چیز در طول تاریخ هزاران انسان تردید کردند و متاسفانه راه را گم کردند و نتوانستند به حقیقت قرآن و معاد پی ببرند. نکته بعدی در آیات تلاوت شده این است که می فرماید: «قرآن هدایت برای عموم مردم است» و در جای دیگر می فرماید: «قرآن هدایت برای اهل تقوا است.
معاون قرآن و عترت وزیر فرهنگ ادامه داد: برای مثال شما در ماه مبارک رمضان در منزل خود سفره افطاری می اندازید و همسایه ها را برای افطار دعوت می کنید؛ حال هر کس به دعوت شما لبیک گفته و سر سفره افطاری شما بنشیند از آن بهره می برد اما هر کس در ساختمان شما استنکاف کرده یا توفیق حضور پیدا نمی کند از ثواب آن افطاری بهره نمی برد؛ پس قرآن برای هدایت همه بشر آمده اما کسانی از آن بهره می برند که سر سفره آن می نشینند؛ به همین دلیل به ما در رابطه با انس قرآن توصیه شده است.
وی تصریح کرد: علاوه بر این، قرآن کتاب هدایت همه بشر است اما قابلیت هدایت داستان دیگری است. باید انسان ها بخواهند و بر سفره قرآن بنشینند و بهره بگیرند. امروز روز میلاد امام سجاد (ع) است. حضرت(ع) درباره قرآن می فرمایند: «اگر هر آنچه در مشرق و مغرب عالم قرار دارد، هلاک شوند اما قرآن با من همراه باشد من احساس وحشت و نگرانی نمی کنم». این رابطه امام(ع) با قرآن است. آیا این حس در غیر معصوم نیز شکل می گیرد و انسان در سایه انس با قرآن وحشت در درونش ریشهکَن می شود و از غیر خدا نمیترسد؟ این کار سخت است اما شدنی است.
نسخه امام سجاد (ع) این است که «وقتی به نماز می ایستید، احساس کنید این آخرین نماز زندگی شماست»؛ اگر این احساس در شما زنده شود، آنگاه نماز شما تبدیل به نماز آیت الله بهجت می شودوی با اشاره به نماز به عنوان موضوع جلسه، گفت: فردی نزد استاد قرائتی آمد و بیان کرد: ما در نماز حضور قلب نداریم، شما یک دستورالعملی برای ما بنویس. حاج آقا گفت بیا با هم پیش یک دکتری برویم تا هر دو با هم درمان شویم. مقوله حضور قلب یکی از مسائلی است که همواره مورد نگرانی اهل نماز است. امام سجاد (ع) این نسخه را می پیچند که وقتی به روایات نگاه می کنیم مشابه آن از امام صادق (ع) و پیامبر مکرم اسلام (ص) را مشاهده می کنیم. خلاصه نسخه امام سجاد (ع) این است که «وقتی به نماز می ایستید، احساس کنید این آخرین نماز زندگی شماست»؛ اگر این احساس در شما زنده شود، آنگاه نماز شما تبدیل به نماز آیت الله بهجت می شود.
وی در ادامه ابراز کرد: جوانی خدمت آیت الله بهجت حضور یافت و به ایشان گفت در زندگی من گره افتاده و هرچه به آن در و این در می زنم گره های زندگی من باز نمی شود. آیت الله بهجت در یک جمله به آن جوان فرمودند اگر نمازت اصلاح شد، زندگیات اصلاح می شود البته این توصیه ایشان شخصی نبوده و برخاسته از قرآن و احادیث نورانی اهل بیت (ع) بود. دلیل تاکید بر مقوله نماز این است که این فریضه هم مورد توجه پیامبر (ص) و هم اهل بیت (ع) بوده است. همچنین، وقتی به آیات قرآن کریم نگاه می کنیم، در بلندترین سوره یعنی بقره و نیز در کوچک ترین سوره یعنی کوثر سخن از نماز است.
معاون قرآن وزیر فرهنگ تأکید کرد: حضرت امام (ره) نیز همواره بر نماز یادآور می شدند. تعبیر ایشان مبنی بر اینکه «مساجد را پُر کنید و در نماز جماعت شرکت کنید»، مربوط به بعد از انقلاب نیست بلکه از همان قبل از انقلاب این توصیه ها را داشتند که مومنان حول محور نماز و مسجد دل هایشان به هم پیوند بخورد و در کنار بندگی خدا برای حل مشکلات فردی و اجتماعی قدمی بردارند. مقام معظم رهبری نیز هر سال در اجلاس های نماز پیام صادر می کنن. ما هیچ اجلاس داخلی در کشور نداریم که مقام معظم رهبری هر سال برای آن پیام صادر کرده باشند اما تنها اجلاسی که هر سال به آن پیام می دهند، اجلاس نماز است لذا مجموعه پیام های ایشان به این اجلاس ها پس از استخراج ۳۳-۳۴ اجلاس است.
وی افزود: ایشان همواره در لابلای رهنمودهای خود انتظارات خود از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی را نیز در این زمینه مطرح می کنند. در وزارت فرهنگ مهمترین معاونت از نظر تأثیر بر فرهنگ عمومی معاونت امور فرهنگی است چرا که با کتاب و کتابخوانی سر و کار دارد و اگر کشور ما مزین به فرهنگ کتاب و کتابخوانی شود، بسیاری از مشکلات ما حل می شود. دلیل گرفتاری ما دوری از کتاب و مطالعه است، نه تنها به امّالکتاب توجه نداریم بلکه نسبت به کتاب نیز بی توجه هستیم و این مهجوریت کتاب و کتابخوانی موجب می شود جامعه دچار تکانه هایی شود که غربی ها ایجاد می کنند. ما از فرهنگ و تمدن خود دور می افتیم و وقتی این امر رخ می دهد، زمینه ورود شیاطین جن و انس فراهم می شود. دکتر جوادی همواره در این سنگر کمک کرده اند. در این معاونت بخشی با عنوان شورای خرید کتاب وجود دارد که یکی از محورهای آن که همواره مورد توجه دکتر جوادی بوده، بحث نماز و کتاب های مرتبط با این فریضه بوده است.
نظر شما