به گزارش خبرگزاری شبستان، کتاب «سنتهای الهی اجتماعی و پیشرفت»، اثری پژوهشی که با رویکردی قرآنی و تحلیلی، به بررسی راز پیشرفت و پایداری برخی تمدنها و جوامع سکولار میپردازد و نسبت آن را با سنتهای الهی تبیین میکند، نوشته حجتالاسلام والمسلمین قاسم ترخان از سوی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی قم منتشر و روانه بازار نشر شد.
نویسنده در این کتاب میکوشد به این پرسش بنیادین پاسخ دهد که چرا برخی تمدنهای غیردینی، با وجود تعارض با آموزههای الهی و سنتهایی همچون احباط، ابتلا، تدمیر و استیصال، همچنان از پیشرفت و ماندگاری نسبی برخوردارند. وی در این مسیر نشان میدهد که وجود برخی ویژگیهای مثبت اجتماعی، بهرهگیری از اسباب مادی و استفاده از ظرفیتهای عقلانی و تجربی، میتواند زمینه رشد و رفاه مادی را ـ حتی در جوامع سکولار ـ فراهم کند، هرچند این پیشرفت لزوماً بهمعنای سعادت و پایداری حقیقی نیست.
حجت الاسلام ترخان با تفکیک میان «دوام» و «پایداری»، تأکید میکند که از منظر دین، پایداری صرفاً استمرار ظاهری یک تمدن نیست، بلکه ناظر به نوعی پیشرفت کوثری است که در آن کیفیت و کمّیت، مادّیت و معنویت، و رفاه و عدالت بهصورت توأمان لحاظ میشود. بهباور او، پیشرفت صرفاً مادی ممکن است در چارچوب سنتهایی مانند امهال و استدراج معنا یابد و در نهایت، به فقدان آرامش و سعادت دنیوی و اخروی بینجامد.
در این اثر همچنین تصریح میشود که کفر بهخودیخود مانع رشد اقتصادی نیست؛ اما طبق سنت احباط، نمیتواند به تحقق آرامش پایدار منجر شود، از سوی دیگر، ظلم اگرچه علت تامه هلاکت نیست؛ اما از علل مقتضی و زمینهساز نابودی جوامع بهشمار میآید، بر این اساس، نویسنده نتیجه میگیرد که پیشرفت همهجانبه و ماندگار تنها در سایه تلفیق اسباب مادی و معنوی امکانپذیر است.
کتاب «سنتهای الهی اجتماعی و پیشرفت» در ۵۰۸ صفحه و در سال جاری منتشر شده است و میتواند منبعی مهم برای پژوهشگران حوزه اندیشه اسلامی، علوم اجتماعی، فلسفه تاریخ و مطالعات تمدنی بهشمار آید.
نظر شما