خبرگزاری شبستان_خراسان شمالی؛ «امین عاملی پور» پژوهشگر حقوق عمومی؛ اقتصاد مقاومتی، مفهومی است که در سالهای اخیر بهعنوان راهبردی برای تقویت بنیه اقتصادی ایران در برابر فشارها و تحریمهای خارجی مطرح شده است. این رویکرد بر استفاده حداکثری از ظرفیتهای داخلی، کاهش وابستگی به منابع خارجی و افزایش تابآوری اقتصادی تأکید دارد. در ۲۹ بهمن ۱۳۹۲، سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شد. این سیاستها شامل ۲۴ بند است که به موضوعاتی مانند توسعه کارآفرینی، پیشتازی اقتصاد دانشبنیان، افزایش تولید داخلی، مدیریت مصرف، اصلاح نظام مالی و حمایت از صادرات میپردازد. هدف اصلی این سیاستها، تأمین رشد پویا، بهبود شاخصهای مقاومت اقتصادی و دستیابی به اهداف سند چشمانداز بیستساله است.
نحوه اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی در ایران
۱. تشکیل نهادهای راهبری و نظارتی
ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی: بهمنظور هماهنگی و نظارت بر اجرای سیاستهای اقتصاد مقاومتی، ستادی به ریاست معاون اول رئیسجمهور و با عضویت وزرای کلیدی و رؤسای سازمانهای مرتبط تشکیل شد. این ستاد وظیفه تدوین برنامههای عملیاتی، نظارت بر اجرای آنها و رفع موانع اجرایی را بر عهده دارد.
شورای پیگیری تحقق سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی: این شورا با عضویت معاون اول رئیسجمهور، نایبرئیس اول مجلس شورای اسلامی و معاون اول قوه قضائیه تشکیل شده و هدف اصلی آن، هماهنگی بین قوای سهگانه برای رفع موانع اجرایی و تسهیل در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی است.
۲. تدوین و ابلاغ قوانین و مقررات
قانون نحوه پیگیری تحقق سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی: این قانون در سال ۱۳۹۴ به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و بر اساس آن، دولت مکلف به اولویتدهی به اجرای قوانین مرتبط با اقتصاد مقاومتی در برنامههای پنجساله و بودجههای سنواتی شد.
دستورالعملهای قوه قضائیه: قوه قضائیه با ابلاغ دستورالعملهایی، بر تسریع در رسیدگی به جرائم اقتصادی، حمایت از سرمایهگذاری مشروع و مقابله با مفاسد اقتصادی تأکید کرده است.
۳. برنامههای عملیاتی و ملی
برنامههای ملی دوازدهگانه: ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی، ۱۲ برنامه ملی را در حوزههای مختلف از جمله ارتقای بهرهوری، توسعه اقتصاد دانشبنیان، شفافسازی و سالمسازی اقتصاد و توسعه ظرفیت تولید نفت و گاز تدوین و ابلاغ کرده است.
۴.نظارت و ارزیابی مستمر
شورای پیگیری تحقق سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی موظف است تا پایان خردادماه هر سال، عملکرد سال گذشته و برنامههای یکساله هر قوه را در جهت تحقق اقتصاد مقاومتی بررسی، جمعبندی و به مجلس شورای اسلامی ارائه کند.
فرهنگسازی و ترویج آن در اجرای اقتصاد مقاومتی در چند محور باید عنوان شود:
۱. اصلاح الگوی مصرف
آموزش و آگاهیبخشی: با بهرهگیری از رسانههای اجتماعی، مدارس و نهادهای فرهنگی میتوان الگوهای صحیح مصرف را به مردم آموزش داد. بهعنوان مثال، فرهنگ صرفهجویی در مصرف انرژی یا کاهش اسراف مواد غذایی از طریق تبلیغات تلویزیونی و فضای مجازی میتواند تأثیرگذار باشد.
ترویج سبک زندگی ساده و پایدار: تشویق به مصرف کالاهای داخلی، استفاده بهینه از منابع و پرهیز از مصرفگرایی افراطی، از جمله اقدامات فرهنگی برای اصلاح الگوی مصرف هستند.
۲. تقویت تولید داخلی و حمایت از کالای ایرانی
ترویج خرید کالای ایرانی: از طریق تبلیغات مثبت و ایجاد حس افتخار ملی نسبت به مصرف محصولات داخلی، میتوان جامعه را به خرید کالای ایرانی ترغیب کرد.
ارتقای کیفیت تولیدات داخلی: فرهنگسازی در میان تولیدکنندگان برای افزایش کیفیت و نوآوری در محصولات ایرانی، موجب رقابتپذیری بیشتر این کالاها در بازارهای داخلی و بینالمللی خواهد شد.
۳. نقش آموزش و رسانه در فرهنگ سازی
نظام آموزشی: گنجاندن مباحث اقتصادی و فرهنگی در کتب درسی و برنامههای آموزشی، به شکلگیری این فرهنگ کمک میکند.
رسانههای جمعی: تلویزیون، رادیو، مطبوعات و فضای مجازی میتوانند با تولید محتواهای آموزشی و انگیزشی، مفاهیم اقتصاد مقاومتی را به شکلی جذاب و تأثیرگذار به جامعه منتقل کنند.
اهمیت اقتصاد از بُعد بینالمللی بسیار مهم است به ویژه در اجرای اقتصاد مقاومتی
اقتصاد مقاومتی در ایران با تأکید بر کاهش وابستگی به منابع خارجی و تقویت تولید داخلی، در عین تعامل سازنده با اقتصاد جهانی تعریف شده است. این رویکرد، مشابه راهبردهایی است که برخی کشورها در مواجهه با تحریمها و فشارهای خارجی اتخاذ کردهاند.
عضویت در نهادهای بین المللی و منطقه ای اقتصادی نیز باعث سرمایه گذاری در محصولات مناسب بازار دارای مشتری و جلوگیری از هدر رفت محصولات کم تقاضا و همچنین اتلاف انرژی نیروی انسانی و منابع طبیعی می شود.
نظر شما