«ابوالحسن مومن نژاد» در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان در یاسوج ضمن تبریک نیمه شعبان و میلاد حضرت مهدی (عج)، اظهار کرد: زبان نهج البلاغه بخشی از سخنان امام علی علیه السلام بوده و همه سخنان امام نیست و سید رضی بر اساس نگاه ادبی که داشته که از منظر فصاحت و بلاغت قویتر بوده آنها را انتخاب کرده و در سه قسمت خطبهها، نامهها و حکمتها جای داده است.
این پژوهشگر نهج البلاغه و عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج گفت: نهج البلاغهای که امروز در دست ما است ۲۴۰ خطبه، ۷۹ نامه و ۴۸۰ حکمت یا همان کلمات قصار و کوتاه دارد .
وی با اشاره به حکمت چهلم نهج البلاغه که خود سید رضی میگوید «به اندازه ای زیبا و پرمعنا است که از آن به عنوان شگفتی یاد میکند»، افزود: در حکمت چهلم عبارت کوتاهی است که امام علی (ع) به یک انسان خردمند، عاقل و غیر عاقل میپردازد.
مومن نژاد ادامه داد: امام علی (ع) میفرماید «زبان انسان خردمند پشت دل وی است» که قلب چون معانی مختلف در زبان عربی دارد در اینجا عضو تپنده بدن نیست، بلکه قلب در اینجا به معنای عقل است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج بیان کرد: در قرآن نیز در معرفی برخی از انسانهایی که در واقع از نعمتهای خداوند به درستی استفاده میکنند میفرماید «ما به انسانها عقل دادیم که با آن نمیاندیشند»، یا میفرماید «به آنها گوش دادیم ولی نمیشنوند»، بعد میفرماید«أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ» در اینجا امام میفرماید «زبان انسان خردمند پشت عقل وی است و زبان انسان غیر خردمند (عقل وی) پشت زبان او قرار دارد» که این ترجمه ظاهری عبارت است.
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم ظاهر عبارت را در نظر بگیریم که این کار درست نیست و هیچ نکته حکیمانهای در آن وجود ندارد، ولی ظاهر این ترجمه ملاک نیست، یعنی اینکه امام علی(ع) در یک عبارت حکیمانه نمیخواهد بگوید که زبان ما کجا و عقل ما کجا قرار دارد.
مومن نژاد اظهار کرد: اینکه امام میفرماید «زبان انسان خردمند پشت عقل او قرار دارد» نمیخواهد مکان را بگوید، از نظر فیزیکی کار اصلی زبان سخن گفتن است، بلکه امام (ع) میخواهد بگوید «خداوند عقل و فیلتری به وی داده که باید از آن به درستی استفاده کند».
این پژوهشگر نهج البلاغه یادآور شد: کار عقل این است که صحیح را از ناصحیح، سره را از ناسره، راه را از چاه تشخیص دهد که امام در اینجا میفرماید انسان خردمند نشانه دارد و بر اساس قیافه، پوشش لباس، شغل و.. نمیتوان قضاوت کرد که چه کسی خردمند است.
وی گفت: سخن گفتن فعل زبان است که امام میخواهد بگوید که انسان با مشاور درون که عقل است مشورت میکند و سپس فیلتر این موضوع را بررسی میکند، اگر عقل تشخیص داد که این سخن درست و جای آن نیز مناسب است، آن را بیان میکند.
مومن نژاد با ذکر این سوال که آیا فقط انسان عاقل و خردمند سخن گفتن وی باید با مشورت عقل باشد؟، افزود: هیچ منعی ندارد که ما بگوییم سخن گفتن یک نمونه از فعل و رفتار انسانی است، ولی انسان خردمند هر کار، فعل و رفتاری که میخواهد انجام دهد، با عقل خود میسنجد.
عضو هیئت علمی دانشگاه یاسوج گفت: زبان و سخن گفتن نقش مهمی در روابط اجتماعی ما دارد و بخش اعظمی از روابط و ارتباطات ما ارتباط کلامی و سخنی است و لذا در روایات داریم که «برای زبان بیشتر از سایر اعضا زمینه خطا بیان شده» که در کتاب گناهان کبیره شهید دست غیب (ره) تا حدود ۷۰ گناه را برای زبان بیان کرده است.
نظر شما