آموزش «چگونه اندیشیدن» به کودکان راهکار عبور جهان از خشونت و تعصب است

دبیرخانه بین‌المللی کنگره علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی در بیانیه‌ای به مناسبت روز جهانی کودک بر لزوم تبدیل مباحث منطق کلاسیک به ابزارهای کاربردی حل مسئله و گفت‌وگو در قالب بازی و قصه برای نسل جدید تأکید کرد.

به گزارش خبرگزاری شبستان، دبیرخانه کنگره بین المللی علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی به مناسبت روز جهانی کودک بیانیه ای صادر کرد: روز گذشته، ۲۰ نوامبر روز جهانی کودک بود؛ اما فراتر از جشن‌های مرسوم، این روز فرصتی است تا به یک «مسئلهٔ بحرانی» در تربیت نسل جدید بپردازیم: چرا با وجود پیشرفت ابزارهای ارتباطی، جهانِ امروز هم‌چنان در چنگال خشونت، تعصب، قضاوت‌های شتاب‌زده و جنگ گرفتار است؟

ریشه‌ی این بحران در نظام‌های آموزشی‌ای نهفته است که به کودکان «چه اندیشیدن» را دیکته می‌کنند، اما «چگونه اندیشیدن» و «چگونه استدلال کردن» را به آن‌ها نمی‌آموزند. در این میان، بازخوانی میراث منطقیِ حکمت اسلامی—به‌ویژه آثار علامه ملاعبدالله بهابادی یزدی—پاسخی کارآمد و عملی برای این مسئله به دست می‌دهد. ملاعبدالله منطق را «آلهٌ قانونیةٌ تعصم مراعاتُها الذهنَ عن الخطأ فی الفکر» (ابزاری قاعده‌مند برای مصون‌داشتن ذهن از خطا) و هدف آن را «اصابةُ الصّواب» (دستیابی به استدلال صحیح و تصمیم درست) می‌دانست. امروز، چالشِ اصلی ما تبدیل این قاعدهٔ انتزاعی به ابزاری کاربردی برای حل مسائلِ روزمرهٔ کودکان است.

برای حل این چالش، این بیانیه بر ضرورتِ اجرای راهکارهای عملی زیر تأکید می‌کند:

۱. تبدیل مفاهیم نظری منطق به مهارت‌های حل مسئله (مسئلهٔ تصور و تصدیق در زندگی):

کودک در زندگی روزمره مدام با اطلاعات خام روبه‌روست. ما باید به او بیاموزیم پیش از هر قضاوت یا پرخاشگری، میان «تصور» (ادراک اولیه و بدون حکم) و «تصدیق» (داوری و نتیجه‌گیری) تمایز قائل شود. کودک باید بیاموزد که هر دیده‌ای را بلافاصله به عنوان حکم قطعی نپذیرد، بلکه با پرسشگریِ ساختاریافته («چرا؟» و «چگونه؟») به دنبال ادلهٔ معتبر بگردد. این مهارت، مانع از شکل‌گیری تعصبات کور و قضاوت‌های زودهنگام می‌شود.

۲. مسئولیت مشترک ادیان و مکاتب در آموزش تفکر منطقی و ضدخشونت:

تمامی ادیان الهی، مذاهب و مکاتب فکری جهان در برابر نسل آینده مسئولیت خطیری دارند. آموزش دینی و اخلاقی نباید از تفکر نقاد جدا باشد. مکاتب فکری وظیفه دارند به جای تحمیل جزم‌اندیشی، مهارت تشخیص تناقض‌ها و خطاهای استدلالی را به کودکان بیاموزند. وقتی کودکی منطقی بیاندیشد، می‌آموزد که خشونت و پرخاشگری، حاصل بن‌بستِ منطقی است و گفت‌وگو، راهِ برون‌رفت از تنش‌هاست.

۳. پیوند میراث کهن با ابزارهای نوین آموزشی (الگوی بازی، قصه و گفت‌وگو):

نمی‌توان با متن‌های سنگینِ سنتی به کودکان امروز منطق آموخت. دبیرخانه کنگره علامه ملاعبدالله پیشنهاد می‌کند که نهادهای آموزشی، متون اصیل منطقی را به قالب‌های کاربردی‌تری نظیر حلقه‌های فلسفه برای کودکان (P۴C)، بازی‌های فکری، کارگاه‌های حل مسئله و انیمیشن‌های تعاملی تبدیل کنند تا کودکان در قالب بازی‌های گروهی، روش‌های استدلال جمعی و حل مسالمت‌آمیز اختلافات را تمرین کنند.

۴. مشارکت جهانی کودکان در ساخت آینده‌ای عاری از خشونت:

کودکان، تماشاگران خاموش آینده نیستند؛ آن‌ها حل‌کنندگان مسائلِ فردایند. وقتی کودکانِ سراسر جهان—فارغ از مرزها و تفاوت‌های عقیدتی—با ابزارِ مشترکِ «خرد، منطق و گفت‌وگو» پرورش یابند، جهانِ آینده دیگر میدان جنگِ منافع نخواهد بود، بلکه بسترِ تعاملِ سازنده و عقلانی خواهد شد.

یادمان باشد:
منطق، مجموعه‌ای از فرمول‌های خاک‌گرفته در کتابخانه‌ها نیست؛ منطق، «مهارتِ زیستنِ بدون خطا و خشونت» است. بیایید با بازآفرینی میراثِ خردورزانِ بزرگی چون ملاعبدالله بهابادی، اندیشیدن را از سنین کودکی به یک مهارتِ عملی، شیرین و صلح‌آفرین تبدیل کنیم.

کد خبر 1915792

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha