به گزارش خبرگزاری شبستان از استان قم، حجت‌الاسلام والمسلمین ابوالفضل علیخانی، دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل،عصر امروز درگفتگو با خبرنگاران با تشریح ظرفیت‌ها و مأموریت‌های این مجموعه اظهار کرد: طی یک دهه گذشته، جریان مردمی در کشور در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی رشد چشمگیری داشته و گروه‌های جهادی، مجموعه‌های تربیتی، قرآنی و سایر تشکل‌های مردمی توانسته‌اند نقش‌آفرینی مؤثری در حل مسائل جامعه داشته باشند.
وی با اشاره به گسترش فعالیت‌های مردمی در حوزه‌های مختلف افزود: نمونه‌ای از این ظرفیت‌ها را می‌توان در توسعه مجالس خانگی قرآن طی سال‌های اخیر مشاهده کرد که حاصل تلاش و مجاهدت فعالان مردمی و مجموعه‌های قرآنی است. در عرصه بین‌الملل نیز جوانان، دانشجویان، طلاب و فارغ‌التحصیلان با تشکیل تشکل‌های مردمی وارد میدان شده‌اند و برای پیشبرد اهداف فرهنگی و تمدنی انقلاب اسلامی فعالیت می‌کنند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با بیان اینکه این مجمع مجموعه‌ای صنفی و مردمی از تشکل‌های مستقل فعال در عرصه بین‌الملل است، گفت: در حال حاضر ۹۶ تشکل ایرانی عضو این مجمع هستند که مسئولان آن‌ها هر دو سال یک‌بار شورای مرکزی را انتخاب می‌کنند و دبیر مجمع نیز با رأی مسئولان این تشکل‌ها انتخاب می‌شود.
وی با تأکید بر استقلال تشکل‌های عضو مجمع تصریح کرد: اساسنامه مجمع به‌گونه‌ای تنظیم شده است که مجموعه‌های وابسته به دستگاه‌ها و نهادهای رسمی، به معنای تشکیلاتی و انتصابی، امکان عضویت در آن را ندارند. البته استقلال تشکل‌ها به معنای بی‌ارتباط بودن با دستگاه‌های کشور نیست؛ این مجموعه‌ها می‌توانند برای پیشبرد برنامه‌های خود از حمایت نهادها و سازمان‌های مختلف استفاده کنند، اما در تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی مستقل هستند.
علیخانی با بیان اینکه مجمع تشکل‌های بین‌الملل نقش دبیرخانه‌ای و تسهیل‌گر دارد، افزود: مأموریت ما این نیست که برای تشکل‌ها تعیین تکلیف کنیم یا به آن‌ها پروژه بدهیم، بلکه تلاش می‌کنیم بستر ارتباط، هم‌افزایی و تعریف عملیات مشترک میان تشکل‌های همسو را فراهم کنیم و ظرفیت‌های مردمی را به یکدیگر پیوند بزنیم.
فعالیت تشکل‌های مردمی در ۴۴ کشور جهان
وی با اشاره به گستره فعالیت تشکل‌های عضو مجمع در ۴۴ کشور جهان اظهار کرد: این مجموعه‌ها در کشورهای مختلف، به‌ویژه در منطقه غرب آسیا و محور مقاومت، از جمله عراق، لبنان و پاکستان فعالیت دارند و در حوزه‌های فرهنگی، آموزشی، اجتماعی، رسانه‌ای و تبلیغی نقش‌آفرینی می‌کنند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با اشاره به تجربه فعالیت‌های مردمی در لبنان گفت: یکی از تشکل‌های عضو مجمع پس از حدود ۱۰ سال تمرکز و فعالیت در این کشور، با موافقت حزب‌الله، در شکل‌گیری جریانی به نام «تعبئه» نقش داشته است؛ مجموعه‌ای که زمینه مشارکت داوطلبانه جوانان لبنانی را فراهم می‌کند و می‌توان آن را از برخی جهات با ظرفیت‌های بسیج مردمی در جمهوری اسلامی ایران مقایسه کرد.
وی همچنین به ظرفیت فعالیت‌های فرهنگی در آسیای مرکزی اشاره کرد و افزود: برخی تشکل‌های ایرانی در کشورهای ازبکستان، قزاقستان، تاجیکستان و قرقیزستان در زمینه ترویج زبان و ادبیات فارسی فعالیت می‌کنند. همچنین در حوزه قفقاز، ارمنستان و آذربایجان نیز مجموعه‌هایی در راستای گسترش فرهنگ و زبان فارسی و تقویت ارتباطات فرهنگی حضور دارند.
علیخانی با اشاره به اهمیت دیپلماسی مردمی خاطرنشان کرد: در بسیاری از عرصه‌ها، ظرفیت‌هایی وجود دارد که لزوماً در اختیار دستگاه‌های رسمی نیست یا کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ در چنین شرایطی، تشکل‌های مردمی می‌توانند با استفاده از ارتباطات اجتماعی و فرهنگی، نقش مکمل و مؤثری ایفا کنند.
ضرورت توسعه جریان مردمی در عرصه بین‌الملل
وی با بیان اینکه تعداد تشکل‌های ایرانی فعال در عرصه بین‌الملل متناسب با ظرفیت‌های کشور نیست، گفت: با وجود حدود ۲۰۰ کشور در جهان، در حال حاضر تنها ۹۶ تشکل ایرانی در مجمع تشکل‌های بین‌الملل عضویت دارند و فعالیت آن‌ها نیز در ۹ استان کشور احصا شده است؛ این آمار نشان می‌دهد که هنوز ظرفیت‌های فراوانی برای توسعه فعالیت‌های مردمی در سایر استان‌ها وجود دارد.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل ادامه داد: ما به دنبال آن هستیم که فعالیت بین‌المللی از انحصار عده‌ای خاص خارج شود و عموم مردم، به‌ویژه جوانان، دانشجویان، طلاب، بانوان و فعالان فرهنگی بتوانند در این عرصه نقش‌آفرینی کنند. عرصه بین‌الملل صرفاً به سفرهای خارجی و حضور در کشورهای اروپای غربی محدود نیست؛ کشورهای همسایه و حتی ظرفیت فضای مجازی، فرصت‌های گسترده‌ای برای فعالیت مؤثر فراهم می‌کنند.
وی با اشاره به ضرورت تقویت جریان مردمی در کنار فعالیت نهادهای رسمی تصریح کرد: اگر در دو تا سه دهه گذشته برای تقویت جریان مردمی در عرصه بین‌الملل سرمایه‌گذاری بیشتری صورت می‌گرفت، امروز می‌توانستیم شاهد شکل‌گیری گسترده‌تر بعثت امت باشیم. این ظرفیت وجود دارد، اما هنوز به مرحله بالندگی و توسعه مطلوب نرسیده است.
علیخانی با تأکید بر ضرورت شناسایی و حمایت از تشکل‌های موجود افزود: باید تعداد تشکل‌های ایرانی فعال در عرصه بین‌الملل افزایش یابد، حضور بانوان و آقایان در این حوزه گسترش پیدا کند و مجموعه‌هایی که هم‌اکنون فعالیت دارند نیز مورد حمایت و تقویت قرار گیرند.
از ترویج زبان فارسی تا تبلیغ معارف اهل‌بیت(ع) و مقابله با استکبار
وی در تشریح مهم‌ترین عرصه‌های فعالیت تشکل‌های عضو مجمع گفت: ترویج زبان و ادبیات فارسی، فعالیت رسانه‌ای و فضای مجازی، تبلیغ و ترویج معارف اهل‌بیت(ع)، حمایت از محور مقاومت و مقابله با استکبار، آموزش و توانمندسازی، فعالیت در حوزه مهاجران و توسعه دیپلماسی عمومی و ارتباطات مردمی از جمله محورهای اصلی فعالیت این تشکل‌هاست.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با اشاره به ظرفیت پیوند رویدادهای مردمی در کشورهای مختلف بیان کرد: راهپیمایی اربعین یکی از جلوه‌های مهم مشارکت مردمی است، اما در کشورهای دیگر نیز نمونه‌هایی از راهپیمایی‌های مردمی با اهداف و پیام‌های مشترک وجود دارد؛ از جمله راهپیمایی مشایه در بوسنی و حرکت‌های مشابه در هند و آمریکای لاتین. اتصال این ظرفیت‌ها به یکدیگر می‌تواند زمینه ترویج گفتمان مشترک عدالت‌خواهی و مقابله با سلطه‌گری را فراهم کند.
وی افزود: شعار «نه شرقی، نه غربی» و اصل قرآنی «لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ» ظرفیت مهمی برای ایجاد ارتباط میان جریان‌های عدالت‌خواه و ضدسلطه در جهان است؛ حتی اگر این جریان‌ها از نظر اعتقادی و مذهبی قرابت کاملی با یکدیگر نداشته باشند، می‌توانند در مخالفت با آمریکا و رژیم صهیونیستی اشتراکات سیاسی و انسانی داشته باشند.
علیخانی با انتقاد از کم‌رنگ بودن حضور فعالان ایرانی در برخی رویدادهای بین‌المللی اظهار کرد: گاهی فرصت‌های ارزشمندی برای ارتباط با جریان‌های مردمی جهان وجود دارد، اما به دلیل ضعف ارتباطات و شبکه‌سازی از آن‌ها استفاده نمی‌کنیم؛ در حالی که تقویت این ارتباطات می‌تواند شناخت ملت‌ها از ایران و ظرفیت‌های انقلاب اسلامی را افزایش دهد.
فعالیت بین‌المللی تنها به حضور فیزیکی محدود نیست
وی در پاسخ به پرسشی درباره ضرورت سفر و حضور فیزیکی تشکل‌ها در کشورهای هدف گفت: تشکل‌ها در برنامه‌ریزی و انتخاب شیوه فعالیت خود صاحب اختیار هستند و بسته به توانمندی و اهدافشان می‌توانند به‌صورت حضوری یا مجازی فعالیت کنند. برخی مجموعه‌ها عمدتاً در حوزه رسانه و فضای مجازی فعالیت دارند و برخی دیگر با سفرهای مستمر و حتی ایجاد پایگاه‌های دائمی در کشورهای هدف، برنامه‌های خود را دنبال می‌کنند.
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل افزود: یکی از تشکل‌های عضو مجمع در شهر شانگهای چین دفتر فعالیت دارد و برخی مجموعه‌ها نیز در کشورهای آسیای مرکزی و سایر مناطق جهان به‌صورت میدانی فعالیت می‌کنند.
وی با تأکید بر اهمیت ماهیت فرهنگی و مردمی این فعالیت‌ها گفت: حضور در عرصه بین‌الملل باید با رویکرد مردمی، فرهنگی و اجتماعی دنبال شود. برای نمونه، ترویج زبان فارسی و ادبیات فارسی می‌تواند زمینه ارتباط فرهنگی با ملت‌های دیگر را فراهم کند و در بسیاری از کشورها نیز چنین فعالیت‌هایی با استقبال مواجه می‌شود.
علیخانی با اشاره به تجربه فعالیت در ازبکستان اظهار کرد: در این کشور ظرفیت‌های فرهنگی و تاریخی ارزشمندی وجود دارد؛ از جمله مجموعه تاریخی ریگستان سمرقند که از نمادهای برجسته معماری ایرانی در دوره تیموریان به شمار می‌رود. همچنین تقویت برخی اماکن مذهبی و تاریخی، از جمله امامزاده سیدابراهیم، می‌تواند زمینه توسعه گردشگری و ارتباطات فرهنگی را فراهم کند؛ به‌گونه‌ای که حتی دولت‌های غیرشیعی نیز به دلیل ظرفیت‌های گردشگری و فرهنگی از چنین فعالیت‌هایی حمایت می‌کنند.
تقویت ارتباطات مردمی؛ راهبردی برای مقابله با استکبار
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های مردمی در مقابله با رژیم صهیونیستی گفت: یکی از دستورکارهای جدی مجمع در ادامه فعالیت‌ها، نقش‌آفرینی مؤثرتر در مسیر محو رژیم صهیونیستی است. تعبیر امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه اگر هر فرد یک سطل آب بریزد، اسرائیل را آب می‌برد، بیانگر اهمیت مشارکت و نقش‌آفرینی تک‌تک مردم در این عرصه است.
وی افزود: هر فردی متناسب با توانایی خود می‌تواند در این مسیر نقش داشته باشد؛ یک نفر با قلم و رسانه، دیگری با تولید محتوا، فردی با زبان و توانمندی‌های ارتباطی و گروهی نیز با فعالیت‌های میدانی و اجتماعی. حتی می‌توان از ظرفیت افرادی که به زبان‌های مختلف تسلط دارند برای تبیین مسائل جهان و مقابله با روایت‌های رسانه‌ای دشمن در شبکه‌های اجتماعی استفاده کرد.
علیخانی با اشاره به فعالیت برخی تشکل‌های عضو مجمع در کاروان‌های حمایت از مردم فلسطین از جمله کاروان صمود گفت: تعدادی از تشکل‌های ایرانی در این عرصه حضور و نقش‌آفرینی داشته‌اند و این نمونه‌ها نشان می‌دهد که ظرفیت‌های مردمی می‌توانند در موضوع فلسطین و مقابله با رژیم صهیونیستی نیز فعال‌تر شوند.
وی تأکید کرد: لازم است باور عمومی نسبت به توانایی مردم برای حضور در عرصه بین‌الملل تقویت شود؛ چراکه این فعالیت‌ها صرفاً محدود به حضور نظامی یا سفر خارجی نیست و هر فرد می‌تواند از تخصص، زبان، قلم و ظرفیت‌های حرفه‌ای خود برای پیشبرد اهداف مشترک استفاده کند.
مجمع به دنبال ایجاد شبکه‌ای از ارتباطات مردمی در جهان است
دبیر مجمع تشکل‌های بین‌الملل با اشاره به فعالیت این مجموعه در حوزه مهاجران و دانشجویان خارجی گفت: بخشی از فعالیت تشکل‌ها به ارتباط با اتباع افغانستانی و پاکستانی، طلاب جامعه‌المصطفی و دانشجویان خارجی مشغول به تحصیل در ایران اختصاص دارد. توانمندسازی این افراد و تقویت ارتباطات فرهنگی و اجتماعی با آنان می‌تواند زمینه‌ساز ارتباطات پایدار میان ملت‌ها باشد.
وی توسعه دیپلماسی عمومی را از دیگر مأموریت‌های این مجموعه برشمرد و افزود: در این زمینه تلاش می‌کنیم تجربیات موفق جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های مختلف را به کشورهای دیگر منتقل کنیم؛ برای نمونه، می‌توان گروه‌های تربیتی موفق، بانوان فعال در حوزه الگوی سوم زن و مجموعه‌های دارای تجربه موفق اجتماعی را به کشورهای هدف اعزام کرد تا ضمن معرفی دستاوردهای خود، زمینه انتقال تجربه و دانش را فراهم کنند.
علیخانی در پایان با اشاره به برگزاری نشست‌های دوره‌ای مجمع گفت: مسئولان تشکل‌های عضو هر شش ماه یک‌بار در نشستی مشترک گرد هم می‌آیند تا ضمن بررسی فعالیت‌ها، زمینه هم‌افزایی و تعریف برنامه‌های مشترک را فراهم کنند. پس از وقفه‌ای که به دلیل شرایط جنگی و محدودیت‌های برگزاری نشست‌های حضوری ایجاد شده بود، دو هفته پیش این نشست با حضور مسئولان تشکل‌های عضو در تهران برگزار شد.
وی ابراز امیدواری کرد با معرفی ظرفیت‌های این مجموعه و مشارکت بیشتر فعالان فرهنگی، رسانه‌ای و اجتماعی، جریان مردمی ایران در عرصه بین‌الملل از غربت خارج شود و زمینه حضور گسترده‌تر جوانان، بانوان و گروه‌های مردمی در عرصه‌های فرهنگی، تمدنی و اجتماعی جهان فراهم آید.
نظر شما