به گزارش خبرگزاری شبستان از ستاد خبری کمیته فرهنگی اربعین، همایش «اربعین و رسالت دانشگاه تراز در تحقق تمدن نوین اسلامی» با معرفی طرح سفیرات الحسین علیه السلام با حضور بیش از یکصد نفر از استادان، پژوهشگران و فعالان فرهنگی در پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) برگزار شد.
حجت الاسلام حمید احمدی در این همایش طی سخنانی گفت: دانشگاه تراز اسلامی باید از مرحله مشاهده و توصیف اربعین عبور کند و با نظریه‌پردازی، مدل‌سازی و تربیت نیروی انسانی، ظرفیت‌های این حرکت را در مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی به کار گیرد.
در این همایش، حجت‌الاسلام دکتر حمید احمدی، رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی ستاد مرکزی اربعین، ضمن تبیین ظرفیت‌های تمدنی پیاده‌روی اربعین، بر ضرورت ورود جدی دانشگاه‌ها به عرصه مطالعات عمیق، نظریه‌پردازی و الگوسازی از این حرکت عظیم اجتماعی تأکید کرد و طرح بین‌المللی «سفیرات الحسین(ع)» را معرفی کرد.
اربعین؛ بستری برای شکل‌گیری تمدن نوین اسلامی
احمدی با تأکید بر اینکه اربعین را نباید صرفاً در چارچوب یک مناسک زیارتی یا رویدادی مقطعی تحلیل کرد، اظهار کرد: اربعین ظرفیت تبدیل‌شدن به یکی از مهم‌ترین ساختارهای اجتماعی و تمدنی برای مواجهه با مسائل کلان جوامع اسلامی و حتی مسائل فراملی را دارد؛ چراکه بسیاری از مسائل امروز بشر از مرزهای جغرافیایی فراتر رفته و حل آن‌ها نیازمند شکل‌گیری ساختارها و نهادهای تمدنی است.
وی افزود: اربعین می‌تواند زمینه‌ساز و پیشران تمدن نوین اسلامی باشد؛ تمدنی که به معنای بازگشت صرف به الگوهای تاریخی گذشته نیست، بلکه باید متناسب با اقتضائات جدید جهان و نیازهای امروز جوامع انسانی، در عرصه‌هایی همچون فناوری، منابع انسانی، مسائل اجتماعی و فرهنگی پاسخ‌گو باشد.
نظم ایمانی و فرهنگ خدمت؛ دو مؤلفه تمدنی اربعین
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین، یکی از ویژگی‌های مهم این حرکت را شکل‌گیری اجتماعی متنوع از نظر فرهنگی، ملیتی و جغرافیایی با وجود هدف و انگیزه مشترک دانست و گفت: در اجتماع اربعین، انسان‌هایی با تفاوت‌های گسترده فرهنگی و اجتماعی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و تجربه‌ای متفاوت از زندگی جمعی و مدنیت را رقم می‌زنند.
وی خاطرنشان کرد: نظم حاکم بر این اجتماع، برخاسته از اجبار و الزام حکومتی نیست، بلکه نظمی ایمانی و مبتنی بر باورهای مشترک است. مردم با انگیزه و اعتقاد شخصی در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و همین ویژگی، اربعین را به پدیده‌ای ارزشمند برای مطالعات جامعه‌شناختی و تمدنی تبدیل می‌کند.
احمدی، شکل‌گیری تمدن خدمت را از دیگر ویژگی‌های برجسته اربعین برشمرد و تصریح کرد: در این حرکت، رقابت بر سر منافع مادی و کسب سود جای خود را به رقابت در خدمت‌رسانی می‌دهد. افراد بدون توجه به ملیت، زبان، فرهنگ و مذهب زائران به آنان خدمت می‌کنند و گاه خادمان بدون آنکه هویت دریافت‌کننده خدمت را بدانند، تمام توان خود را برای خدمت به او به کار می‌گیرند.
وی افزود: نظم ایمانی و فرهنگ خدمت از ظرفیت‌های مهم تمدنی اربعین است که باید از منظر رشته‌های مختلف علمی همچون جامعه‌شناسی، مردم‌شناسی، روان‌شناسی اجتماعی و زیبایی‌شناسی مورد مطالعه و بررسی قرار گیرد.
مأموریت دانشگاه تراز اسلامی؛ از مشاهده اربعین تا نظریه‌پردازی و الگوسازی
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین با تأکید بر رسالت دانشگاه‌ها در این عرصه اظهار کرد: دانشگاه نباید صرفاً مشاهده‌گر حرکت اربعین باشد، بلکه باید با انجام پژوهش‌های عمیق، ابعاد ناشناخته آن را شناسایی و برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های این حرکت در جامعه، نظریه‌پردازی و مدل‌سازی کند.
وی با اشاره به فعالیت‌های علمی انجام‌شده در حوزه اربعین گفت: به برکت انقلاب اسلامی و حضور دانشگاهیان، به‌ویژه در دانشگاه امام صادق(ع)، فعالیت‌های ارزشمندی در عرصه فرهنگی و پژوهشی اربعین انجام شده و صدها پایان‌نامه دانشگاهی با موضوع اربعین تدوین شده است؛ با این حال، این اقدامات کافی نیست و باید وارد مرحله جدیدی از مطالعات عمیق، کاربردی و طراحی الگوهای قابل اجرا شویم.
احمدی ادامه داد: برای استمرار و ماندگاری دستاوردهای حرکت اربعین، باید تجربه‌های میدانی آن در حوزه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مردم‌شناختی به مدل‌های علمی و کاربردی تبدیل شود. دانشگاه‌ها و مراکز علمی در این زمینه مسئولیتی اساسی بر عهده دارند.
وی تربیت نیروی انسانی را از دیگر مأموریت‌های مهم دانشگاه در مسیر تمدن‌سازی دانست و افزود: تحقق الگوهای تمدنی نیازمند انسان‌های فرهیخته، توانمند و آشنا با ارزش‌ها و مبانی این حرکت است. بنابراین دانشگاه تراز اسلامی علاوه بر تولید دانش و طراحی الگوهای تمدنی، باید در تربیت چنین نیروهایی نیز نقش‌آفرینی کند.
اربعین؛ مدرسه عملی عدالت اجتماعی و فضایل اخلاقی
احمدی با اشاره به تجلی عینی ارزش‌های اخلاقی و انسانی در جریان پیاده‌روی اربعین خاطرنشان کرد: مفاهیمی همچون ایثار، گذشت، دیگردوستی، انسان‌دوستی، تکریم انسان و کرامت انسانی در این حرکت از سطح نظریه فراتر رفته و در رفتارهای اجتماعی مردم نمود پیدا می‌کند.
وی عدالت در توزیع امکانات و محبت و رحمت به دیگران را از جلوه‌های مهم فرهنگ اربعین برشمرد و گفت: میزبانان و خادمان بدون توجه به ملیت، جنسیت، سن، زبان و پیشینه فرهنگی زائران به آنان خدمت می‌کنند. در این فضا، عدالت در توزیع غذا و امکانات و همچنین احترام و محبت به انسان‌ها، به الگویی عملی از عدالت اجتماعی تبدیل می‌شود.
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین تأکید کرد: این ارزش‌ها نباید صرفاً به ایام اربعین محدود بمانند، بلکه باید به سیاست‌های عمومی جامعه، نظام قانون‌گذاری، الگوهای حکمرانی و برنامه‌های فرهنگی و اجتماعی راه پیدا کنند.
وی افزود: مدارس، حوزه‌های علمیه و دانشگاه‌ها می‌توانند متناسب با ظرفیت‌های خود، الگوهای برگرفته از فرهنگ اربعین را طراحی و اجرا کنند تا ارزش‌های این حرکت بزرگ به بخشی از زندگی روزمره جامعه تبدیل شود.
فرهنگ خدمت؛ الگویی برای حکمرانی و مدیریت جامعه
احمدی با تأکید بر اینکه تمدن‌سازی فرآیندی تدریجی و بلندمدت است، اظهار کرد: تمدن در یک روز و یک سال شکل نمی‌گیرد، اما با طراحی الگوهای کاربردی و استانداردسازی در حوزه‌های مختلف حکمرانی می‌توان زمینه تحقق آن را فراهم کرد.
وی یکی از مهم‌ترین الگوهای قابل استخراج از فرهنگ اربعین را الگوی خدمت دانست و گفت: باید در تربیت نیروی انسانی، به‌جای رقابت بر سر قدرت و منافع شخصی، رقابت بر سر خدمت به مردم و رفع نیازهای آنان شکل بگیرد.
رئیس کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین، دانشگاه‌ها را حلقه اتصال میان مراکز مطالعاتی، نیروی انسانی متخصص و عرصه سیاست‌گذاری و مدیریت جامعه دانست و افزود: دانشگاه‌ها با برخورداری از رشته‌های علمی متنوع و ظرفیت استادان و پژوهشگران می‌توانند ارزش‌ها و فضایل متجلی در اربعین را به الگوهای اجرایی در حوزه سیاست عمومی، قانون‌گذاری، مدیریت اجتماعی و حکمرانی تمدنی تبدیل کنند.
وی همچنین با اشاره به ضرورت تعمیق مطالعات علمی درباره اربعین گفت: همان‌گونه که رهبر شهید بر نقش اصحاب حکمت، نخبگان و استادان در تبیین معنا و مضمون این حرکت بزرگ تأکید داشتند، امروز نیز حضور جدی‌تر اندیشمندان و دانشگاهیان برای شناخت ابعاد ناشناخته اربعین و ارائه نظریه‌ها و مدل‌های کاربردی ضروری است.
دکتر احمدی ابراز امیدواری کرد با همکاری دانشگاه امام صادق(ع) و دیگر مراکز علمی، ظرفیت دانشگاه‌ها بیش از گذشته در مسیر شناخت، تبیین و تعمیق ابعاد تمدنی اربعین به کار گرفته شود و دستاوردهای این حرکت در عرصه‌های مختلف جامعه نمود عملی پیدا کند.
دکتر مینو اصلانی رئیس شورای بانوان کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین هم در سخنان کوتاهی از مشارکت دانشگاه امام صادق (ع) در اجرای این طرح قدردانی کرد .
معرفی طرح بین‌المللی سفیرات الحسین(ع)؛ گامی در گسترش معارف حسینی
در بخش دیگری از این همایش، طرح بین‌المللی «سفیرات الحسین(ع)» با رویکرد فرهنگی و بین‌المللی معرفی شد؛ طرحی که با هدف گسترش معارف حسینی و بهره‌گیری از ظرفیت بانوان در عرصه تبلیغ و تبیین معارف اهل‌بیت(ع) فعالیت می‌کند.
همچنین سه تن از استادان و فعالان این طرح، مقالات علمی خود را به زبان‌های فرانسه، انگلیسی و عربی ارائه کردند و به تبیین ابعاد مختلف موضوعات مرتبط با اربعین و رسالت دانشگاه در تحقق تمدن نوین اسلامی پرداختند.
در پایان این همایش، از استادان و فعالان طرح بین‌المللی سفیرات الحسین(ع) در پردیس خواهران دانشگاه امام صادق(ع) و همچنین اعضای ستاد اجرایی کمیته فرهنگی و آموزشی اربعین، به پاس تلاش‌ها و فعالیت‌های آنان در اجرای این طرح فرهنگی تجلیل شد.
نظر شما