به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از ستاد اقامه نماز، ناهید هادی، مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان آذربایجان شرقی با اشاره به اهمیت نماز در سیره و عمل رهبر شهید انقلاب اسلامی، گفت: نماز تنها یک فریضه عبادی فردی نیست، بلکه می‌تواند محور آرامش روحی، تقویت پیوندهای عاطفی، تحکیم بنیان خانواده و تربیت نسلی مؤمن، مسئولیت‌پذیر و امیدوار باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه قلبی و آگاهی از حضور در محضر خداوند هنگام اقامه نماز افزود: خانواده نخستین و اثرگذارترین محیط برای آشنایی فرزندان با نماز است و رفتار والدین، به‌ویژه الگوی عملی مادر و پدر، بیش از توصیه‌های زبانی در شکل‌گیری نگرش دینی فرزندان تأثیر دارد.
پیوست مسجد در پروژه‌های عمرانی و توجه به نیازهای معنوی خانواده‌ها
ناهید هادی با اشاره به ضرورت توجه به مطالبه امام شهید درباره پیوست مسجد در پروژه‌های عمرانی، گفت: در برنامه‌ریزی شهری باید نیازهای معنوی خانواده‌ها، در کنار نیازهای رفاهی، آموزشی و فرهنگی مورد توجه قرار گیرد. احداث محله‌های جدید، شهرک‌های مسکونی و مجتمع‌های بزرگ بدون پیش‌بینی مسجد، نمازخانه و فضای مناسب برای فعالیت‌های فرهنگی، می‌تواند دسترسی خانواده‌ها به برنامه‌های عبادی و تربیتی را دشوار کند.
وی افزود: مسجد باید به‌عنوان کانون ارتباط اجتماعی، تربیت دینی و تعامل خانواده‌ها در طراحی محله‌ها جایگاه مشخصی داشته باشد. دسترسی آسان مادران، کودکان، نوجوانان، سالمندان و افراد دارای معلولیت به مسجد و نمازخانه، از جمله موضوعاتی است که باید در طراحی و اجرای پروژه‌های عمرانی مورد توجه قرار گیرد.
مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان تأکید کرد: اگر می‌خواهیم نماز در زندگی نسل آینده جایگاه مستحکمی داشته باشد، باید محیط زندگی آنان را نیز با این فریضه الهی پیوند دهیم. مسجدی که برای حضور خانواده‌ها، برنامه‌های کودک و نوجوان و فعالیت‌های فرهنگی ظرفیت داشته باشد، می‌تواند در تقویت هویت دینی و افزایش همبستگی اجتماعی نقش مؤثری ایفا کند.
حضور مدیران در نماز جماعت؛ الگویی عملی برای خانواده و جامعه
ناهید هادی با بیان اینکه رفتار عملی مسئولان در ترویج فرهنگ نماز اهمیت فراوانی دارد، اظهار کرد: حضور مدیران در صفوف نماز جماعت، زمانی اثربخش خواهد بود که از باور قلبی و توجه واقعی آنان به نماز سرچشمه بگیرد. چنین حضوری می‌تواند فضای سازمانی را به محیطی اخلاق‌مدارتر تبدیل کند و زمینه ارتباط صمیمانه‌تر میان مدیران و کارکنان را فراهم آورد.
وی ادامه داد: همان‌گونه که فرزندان با مشاهده رفتار والدین، اهمیت نماز را درک می‌کنند، کارکنان نیز از رفتار و عملکرد مدیران خود تأثیر می‌پذیرند. مدیری که در عمل به ارزش‌های دینی پایبند است، می‌تواند الگویی برای مسئولیت‌پذیری، رعایت حقوق دیگران و احترام به کرامت انسانی باشد.
این مشاور امور بانوان افزود: فرهنگ نماز نباید به حضور ظاهری در نماز جماعت محدود شود؛ بلکه باید آثار آن در رفتار سازمانی، نحوه پاسخ‌گویی به مردم، رعایت عدالت و تکریم ارباب‌رجوع نمایان باشد. همان‌طور که در خانواده، نماز زمانی اثر تربیتی عمیق‌تری دارد که با مهربانی، صداقت و احترام همراه شود، در محیط کار نیز باید این ارزش‌ها در رفتار مدیران و کارکنان تجلی پیدا کند.
نظارت بر اجرای برنامه‌های نماز؛ از مصوبات اداری تا فرهنگ‌سازی خانوادگی
ناهید هادی با اشاره به ضرورت پیگیری مصوبات شورای اقامه نماز استان اظهار کرد: برای تحقق اهداف ترویج نماز، لازم است برنامه‌ها از مرحله تصویب فراتر رفته و با تعیین مسئولیت‌ها، شاخص‌های ارزیابی و گزارش‌دهی منظم دنبال شوند.
وی افزود: ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها در حوزه نماز باید علاوه بر بررسی وضعیت نمازخانه‌ها و برگزاری نماز جماعت، میزان مشارکت خانواده‌ها، توجه به نیازهای بانوان شاغل، برنامه‌های ویژه فرزندان کارکنان و فعالیت‌های فرهنگی مرتبط با نماز را نیز دربرگیرد.
وی خاطرنشان کرد: دستگاه‌های اجرایی می‌توانند با برگزاری نشست‌های آموزشی برای کارکنان و خانواده‌های آنان، جلسات پرسش و پاسخ درباره نماز، برنامه‌های فرهنگی برای فرزندان و معرفی الگوهای موفق خانوادگی، به گسترش فرهنگ نماز کمک کنند.
مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان تصریح کرد: نظارت مؤثر زمانی نتیجه‌بخش است که در کنار پیگیری اداری، زمینه توانمندسازی خانواده‌ها و افزایش آگاهی عمومی را نیز فراهم کند؛ زیرا بخش مهمی از موفقیت برنامه‌های نماز در محیط خانواده و از طریق رفتار روزمره اعضای آن شکل می‌گیرد.
توسعه نمازخانه‌ها؛ ضرورتی برای آسایش خانواده‌ها در محیط کار و سفر
ناهید هادی با تأکید بر اهمیت تأمین فضای مناسب برای اقامه نماز در ادارات، مراکز عمومی و مسیرهای مواصلاتی گفت: نمازخانه باید فضایی پاکیزه، آرام، در دسترس و متناسب با نیازهای استفاده‌کنندگان داشته باشد. در این میان، توجه به نیازهای مادران، کودکان، سالمندان و خانواده‌هایی که در مسیرهای بین‌شهری تردد می‌کنند، اهمیت ویژه‌ای دارد.
وی افزود: برنامه‌ریزی برای رفع کمبود نمازخانه‌ها باید بر پایه شناسایی مناطق دارای کمبود، اولویت‌بندی مراکز پرتردد، تعیین منابع مالی و مشخص کردن مراحل اجرایی انجام شود. همچنین نگهداری مناسب از نمازخانه‌های موجود و رسیدگی مستمر به وضعیت بهداشتی آن‌ها، به‌اندازه ایجاد فضاهای جدید اهمیت دارد.
این مسئول با بیان اینکه دسترسی مناسب به فضای اقامه نماز می‌تواند از دغدغه‌های خانواده‌ها در سفر بکاهد، اظهار کرد: مراکز خدماتی، مجتمع‌های بین‌راهی و دستگاه‌های اجرایی باید نمازخانه را بخشی از خدمات ضروری خود بدانند؛ فضایی که امکان انجام آسان و آرام فریضه نماز را برای همه اقشار جامعه فراهم کند.
نماز؛ تقویت‌کننده اخلاق، مسئولیت‌پذیری و آرامش در خانواده و محیط کار
ناهید هادی در پاسخ به نقش نماز در سلامت اداری و کاهش تنش‌های سازمانی اظهار کرد: نماز با یادآوری حضور انسان در محضر خداوند، می‌تواند زمینه تقویت وجدان اخلاقی، کنترل رفتار، رعایت حقوق دیگران و پرهیز از ظلم و بی‌عدالتی را فراهم کند.
وی افزود: فردی که نماز را آگاهانه و با توجه قلبی اقامه می‌کند، فرصت بیشتری برای بازنگری در رفتار و مسئولیت‌های خود خواهد داشت. البته آثار اخلاقی نماز زمانی در جامعه نمایان‌تر می‌شود که این عبادت با شناخت، باور، صداقت و عمل مسئولانه همراه باشد.
مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان با اشاره به نقش خانواده در شکل‌گیری رفتار اخلاقی افراد گفت: خانه نخستین محیط یادگیری احترام، گذشت، انصاف و مسئولیت‌پذیری است. اگر نماز در خانواده با گفت‌وگو، مهربانی و رعایت حقوق اعضای خانواده همراه باشد، می‌تواند به تقویت روابط عاطفی و کاهش زمینه‌های اختلاف کمک کند.
وی تأکید کرد: در محیط اداری نیز نمی‌توان صرف برگزاری نماز جماعت را به‌تنهایی تضمین‌کننده سلامت اداری دانست؛ بلکه نماز باید در کنار نظارت مؤثر، پاسخ‌گویی شفاف، رعایت قانون و احترام به مردم قرار گیرد تا آثار اخلاقی و اجتماعی آن در عملکرد سازمان‌ها دیده شود.
پیش‌بینی مسجد در مناطق مهاجرپذیر؛ حمایت از نیازهای معنوی خانواده‌های جدید
ناهید هادی با اشاره به ضرورت توجه به نیازهای فرهنگی و مذهبی مناطق مهاجرپذیر اظهار کرد: در طرح‌های آمایش سرزمین و توسعه شهری، پیش‌بینی زیرساخت‌های فرهنگی و عبادی باید متناسب با رشد جمعیت و گسترش سکونتگاه‌ها انجام شود.
وی افزود: خانواده‌هایی که به مناطق جدید نقل مکان می‌کنند، برای شکل‌گیری ارتباطات اجتماعی، تربیت دینی فرزندان و مشارکت در فعالیت‌های فرهنگی به فضاهای عمومی مناسب نیاز دارند. مسجد می‌تواند یکی از مهم‌ترین کانون‌های ارتباط و همدلی میان ساکنان باشد.
این مشاور ادامه داد: ضروری است در مطالعات جمعیتی و طرح‌های توسعه، علاوه بر تعداد مساجد، موقعیت مکانی، فاصله دسترسی، ظرفیت پذیرش نمازگزاران و امکان برگزاری برنامه‌های فرهنگی برای بانوان، کودکان و نوجوانان نیز بررسی شود.
وی خاطرنشان کرد: مسجد موفق، تنها محل اقامه نماز نیست؛ بلکه می‌تواند با برگزاری برنامه‌های خانوادگی، نشست‌های تربیتی، فعالیت‌های نوجوانان و آموزش معارف دینی، به ارتقای سرمایه اجتماعی محله کمک کند. از این رو، مشارکت دستگاه‌های اجرایی، مدیریت شهری و مردم در تأمین و پشتیبانی از این فضاها ضروری است.
اقامه نماز نسل نو؛ مسئولیتی مشترک میان خانواده و دستگاه‌های فرهنگی
ناهید هادی با اشاره به تأکیدهای مکرر رهبر شهید انقلاب اسلامی در پیام‌های اجلاس‌های سراسری نماز بر اهمیت اقامه نماز نسل نو و مسئولیت دستگاه‌های فرهنگی گفت: تربیت نسل نمازگزار، با بخشنامه و توصیه‌های مقطعی محقق نمی‌شود؛ بلکه به برنامه‌ای مستمر، هماهنگ و متناسب با نیازهای فکری و عاطفی کودکان و نوجوانان نیاز دارد.
وی افزود: خانواده، مدرسه، مسجد و رسانه چهار بستر مهم در شکل‌گیری نگرش نسل نو به نماز هستند. اگر این مجموعه‌ها پیام‌های هماهنگ و رفتارهای سازگار ارائه دهند، زمینه علاقه‌مندی فرزندان به نماز تقویت می‌شود؛ اما فاصله میان گفتار و رفتار بزرگ‌ترها می‌تواند اعتماد و پذیرش نوجوانان را کاهش دهد.
مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان با تأکید بر نقش والدین تصریح کرد: پدر و مادر باید پیش از آنکه از فرزندان خود انتظار نمازخواندن داشته باشند، خود الگوی عملی اقامه نماز باشند. فراهم کردن فضای آرام در خانه، دعوت مهربانانه به نماز، پاسخ‌گویی صبورانه به پرسش‌های دینی و پرهیز از تحقیر و اجبار، از جمله راهکارهای مؤثر در این زمینه است.
وی ادامه داد: کودکان و نوجوانان باید بدانند نماز صرفاً یک تکلیف نیست، بلکه فرصتی برای ارتباط با خداوند، آرامش روحی، امیدواری و بازنگری در رفتارهای روزانه است. استفاده از زبان قابل فهم، داستان‌های جذاب، تجربه‌های واقعی، فعالیت‌های هنری و برنامه‌های مشارکتی می‌تواند این مفهوم را برای آنان ملموس‌تر کند.
ناهید هادی با اشاره به اهمیت توجه به دختران نوجوان و نقش مادران در تربیت دینی خانواده گفت: بانوان می‌توانند با ایجاد فضای صمیمی و معنوی در خانه، انتقال تجربه‌های شخصی و پاسخ‌گویی به نیازهای عاطفی و فکری فرزندان، در نهادینه شدن فرهنگ نماز نقش‌آفرینی کنند. البته این مسئولیت محدود به مادران نیست و پدران، مربیان، معلمان، ائمه جماعات و دستگاه‌های فرهنگی نیز باید سهم خود را به‌درستی ایفا کنند.
وی خاطرنشان کرد: در این برهه، لازم است برنامه‌های ترویج نماز از حالت مناسبتی خارج شده و به فعالیتی پیوسته در خانواده، مدرسه و مسجد تبدیل شود؛ فعالیتی که در آن، به‌جای تمرکز صرف بر حضور ظاهری، بر شناخت، علاقه، انس قلبی و تجربه شیرین عبادت تأکید شود.
رسانه استانی؛ روایتگر پیوند نماز با زندگی و آرامش خانواده
ناهید هادی با اشاره به مسئولیت مرکز صداوسیمای استان در ترویج فرهنگ نماز اظهار کرد: رسانه استانی می‌تواند با تولید برنامه‌های جذاب، اثرگذار و متناسب با نیاز گروه‌های مختلف مخاطب، نماز را از قالب یک موضوع صرفاً آموزشی خارج کرده و پیوند آن را با زندگی روزمره، روابط خانوادگی و آرامش روحی به تصویر بکشد.
وی افزود: ساخت برنامه‌هایی درباره خانواده‌های موفق در توجه به نماز، گفت‌وگو با مادران و پدران درباره شیوه دعوت فرزندان به عبادت، طرح پرسش‌های دینی نوجوانان، معرفی تجربه‌های موفق مدارس و مساجد و تولید داستان‌ها و آثار نمایشی با محوریت نماز، می‌تواند در تقویت علاقه نسل جوان مؤثر باشد.
مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان ادامه داد: در برنامه‌سازی رسانه‌ای باید از شیوه‌های یک‌طرفه و نصیحت‌محور فاصله گرفت و به زبان نسل امروز، دغدغه‌های واقعی خانواده‌ها و پرسش‌های جوانان توجه کرد. برنامه‌ای که بتواند تجربه زیسته مردم را روایت کند و نماز را در کنار محبت، امید، اخلاق و مسئولیت‌پذیری نشان دهد، ارتباط عمیق‌تری با مخاطب برقرار خواهد کرد.
وی تأکید کرد: رسانه می‌تواند با تولید محتوای ویژه کودکان، نوجوانان، مادران و خانواده‌ها، زمینه گفت‌وگوی بین‌نسلی درباره نماز را فراهم کند. همچنین همکاری مستمر صداوسیما با ستاد اقامه نماز، آموزش‌وپرورش، مساجد و مجموعه‌های فرهنگی استان می‌تواند به هماهنگی پیام‌ها و افزایش اثربخشی برنامه‌ها کمک کند.
نماز، از خانه تا جامعه
ناهید هادی در جمع‌بندی سخنان خود گفت: برای گسترش فرهنگ نماز، باید از خانواده آغاز کنیم و با همراهی مدرسه، مسجد، دستگاه‌های اجرایی و رسانه، این فرهنگ را در جامعه تقویت کنیم. نماز زمانی در زندگی فرزندان ماندگار می‌شود که آن را در رفتار والدین، آرامش خانه، مهربانی اعضای خانواده و احترام به حقوق دیگران مشاهده کنند.
وی افزود: مهم‌ترین سرمایه در تربیت نسل نمازگزار، اعتماد و الگوسازی عملی است. اگر خانواده‌ها با محبت و آگاهی به نماز توجه کنند و نهادهای فرهنگی نیز با برنامه‌ریزی صحیح از آنان حمایت کنند، می‌توان امیدوار بود که نسل آینده، نماز را نه از سر اجبار، بلکه با شناخت، علاقه و احساس نیاز درونی در زندگی خود جای دهد.
مشاور امور بانوان ستاد اقامه نماز استان خاطرنشان کرد: ترویج نماز، مسئولیتی مشترک و بلندمدت است و موفقیت آن در گرو پیوند میان ایمان، خانواده، تربیت و رفتار اجتماعی قرار دارد؛ پیوندی که می‌تواند به تحکیم بنیان خانواده و پرورش نسلی اخلاق‌مدار، امیدوار و مسئولیت‌پذیر کمک کند.
نظر شما