محمدجعفر عبداللهی، رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان از خراسان جنوبی با اشاره به ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های قانونی دستگاه قضایی برای رفع نیازهای عمومی جامعه اظهار کرد: مجازات‌های جایگزین حبس، در صورت تناسب با نیازهای واقعی هر منطقه و رعایت ضوابط قانونی، می‌توانند علاوه بر کارکرد اصلاحی و بازدارنده، به حل مسائل عمومی و ایجاد آثار مثبت و ماندگار در جامعه منجر شوند.
وی افزود: در همین راستا، تاکنون ۱۱۰ آبشخور در مناطق حیات‌وحش استان خراسان جنوبی با استفاده از ظرفیت آرای جایگزین حبس احداث شده است که پناهگاه حیات‌وحش نایبندان طبس از جمله مناطق مهم بهره‌مند از این اقدام به شمار می‌رود.
قضاوت مسئله‌محور؛ پیوند احکام قضایی با نیازهای منطقه‌ای
رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با بیان اینکه در برخی پرونده‌ها، از جمله پرونده‌های مرتبط با شکار غیرمجاز، از ظرفیت مجازات‌های جایگزین حبس برای احداث آبشخور استفاده شده است، تصریح کرد: این رویکرد با هدف تأمین بخشی از نیازهای آبی حیات‌وحش و تقویت پیوند میان تصمیمات قضایی و نیازهای واقعی مناطق مختلف دنبال می‌شود.
عبداللهی ادامه داد: زمانی که آرای جایگزین حبس با شناخت دقیق مسائل منطقه‌ای و متناسب با اولویت‌های هر منطقه صادر شوند، می‌توانند فراتر از رسیدگی به یک پرونده، در راستای تأمین منافع عمومی، رفع مشکلات محیط‌زیستی و صیانت از حقوق عامه مؤثر باشند.
وی با اشاره به اهمیت پناهگاه حیات‌وحش نایبندان طبس بیان کرد: این منطقه با وسعتی در حدود یک‌میلیون و ۵۰۰ هزار هکتار، از زیستگاه‌های ارزشمند حیات‌وحش کشور و مناطق مهم حفاظت از یوزپلنگ آسیایی است. بر اساس اطلاعات ارائه‌شده، آبشخورهای احداث‌شده در این منطقه حدود ۱۵ هزار هکتار را تحت پوشش قرار می‌دهند.
رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی افزود: وجود بیش از ۶۰ گونه پرنده، ۲۰ گونه پستاندار و ۱۷ گونه خزنده و دوزیست در این منطقه، اهمیت حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی و تأمین منابع آبی موردنیاز حیات‌وحش را دوچندان می‌کند؛ موضوعی که در شرایط اقلیمی خشک و کم‌آب استان، نیازمند توجه مستمر و همکاری دستگاه‌های مسئول است.
صیانت از محیط‌زیست در مسیر تحقق حقوق عامه
عبداللهی با تأکید بر اهمیت حفاظت از زیستگاه‌های طبیعی اظهار کرد: احداث و مرمت آبشخورها می‌تواند در تأمین آب موردنیاز حیات‌وحش، حفظ تنوع زیستی و کاهش احتمال تعارض میان جانوران و سکونتگاه‌های انسانی مؤثر باشد. از این رو، استفاده سنجیده از ظرفیت احکام قضایی برای رفع نیازهای محیط‌زیستی، یکی از راهکارهای بهره‌گیری از ابزارهای قانونی در مسیر حفاظت از منافع عمومی است.
وی خاطرنشان کرد: اثربخشی این اقدامات مستلزم شناسایی دقیق نیازهای هر منطقه، رعایت موازین قانونی، تعیین اولویت‌های مشخص و تعامل مؤثر با دستگاه‌های تخصصی و مسئول است تا اقدامات انجام‌شده به نتایج پایدار منجر شوند.
آرای جایگزین حبس؛ ظرفیتی برای حل مسائل عمومی جامعه
رئیس‌کل دادگستری خراسان جنوبی با اشاره به رویکرد سند تحول و تعالی قوه قضائیه در زمینه ارتقای کارآمدی نظام قضایی گفت: توجه به آثار اجتماعی تصمیمات قضایی و حرکت به سمت قضاوت مسئله‌محور، زمینه استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های قانونی را فراهم می‌کند و این امکان را به وجود می‌آورد که متناسب با شرایط هر منطقه، از آرای جایگزین حبس برای پاسخ‌گویی به نیازهای عمومی، از جمله مسائل محیط‌زیستی و کمبود منابع آبی، استفاده شود.
عبداللهی تأکید کرد: احداث ۱۱۰ آبشخور در مناطق حیات‌وحش خراسان جنوبی نشان می‌دهد که آرای جایگزین حبس، در صورت صدور هدفمند و با رعایت شرایط قانونی، می‌توانند علاوه بر تحقق اهداف قضایی، به حل مسائل منطقه‌ای، صیانت از حقوق عامه و حفاظت از سرمایه‌های طبیعی کشور کمک کنند.
نظر شما