حجت‌الاسلام مجتبی عرب‌مازار یزدی درباره کتاب «قیام للّه» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان گفت: «قیام» در ذهن بسیاری از ما با ایستادن در برابر یک وضعیت نادرست، اعتراض یا یک حرکت سیاسی گره خورده است؛ اما اگر قرار باشد این واژه را از دل یک آیه قرآن بخوانیم، دامنه آن بسیار گسترده‌تر می‌شود؛ از تصمیم و مسئولیت فردی گرفته تا خانواده، دانشگاه، جامعه، رسانه و حتی مواجهه یک ملت با مسائل بزرگ پیش روی خود. پرسش اصلی اینجاست: چگونه می‌توان این مفهوم را از یک گزاره قرآنی و بحثی نظری، به الگویی برای عمل در زندگی تبدیل کرد؟
کتاب «قیام للّه» تلاش می‌کند به همین فاصله میان «فهمیدن» و «عمل کردن» بپردازد؛ اینکه قیام برای خدا صرفاً به معنای یک حرکت اعتراضی یا سیاسی نیست و می‌تواند مبنایی برای نوع مواجهه انسان با مسئولیت‌های فردی و اجتماعی‌اش باشد. این کتاب که از سوی شرکت چاپ و نشر بین‌الملل منتشر شده، در بخش‌های مختلف خود به نسبت قیام با خانواده، فعالیت تشکیلاتی، عدالت‌خواهی، رسانه، مشارکت مردم و اصلاح اجتماعی می‌پردازد و می‌کوشد برای این مفهوم، مصادیق عملی پیدا کند.
در گفت‌وگو با عرب‌مازار یزدی، نویسنده و استاد حوزه و دانشگاه، درباره ضرورت نگارش این کتاب و نسبت «قیام للّه» با زندگی امروز، کنش رسانه‌ای و حرکت‌های اجتماعی پایدار صحبت کرده‌ایم.
از جلسات دانشجویی تا کتابی برای «عمل» کردن
مجتبی عرب‌مازار یزدی درباره ضرورت نگارش «قیام للّه» توضیح می‌دهد که اصل این کتاب، چهار سال پیش در قالب سلسله گفتارهایی در جمع دانشجویان فعال دانشگاه صنعتی امیرکبیر شکل گرفته است.
او می‌گوید: پس از حوادث سال ۱۴۰۱، توجه به مفهوم «قیام للّه» اهمیت بیشتری پیدا کرد؛ چراکه قیام‌للّه راهبرد ثابت مکتب امام است و می‌تواند به اصلاح امور در عرصه‌های مختلف در حوزه‌های اجتماعی، سیاسی، تشکیلاتی، خانوادگی، بین‌المللی و مسائل کلان منجر شود.
این استاد حوزه و دانشگاه ادامه می‌دهد که انتشار کتاب از قضا با آنچه «بعثت مجدد مردم ایران» می‌خواند، همزمان شده است؛ به این معنا که مردم باید برخیزند. از این منظر، کتاب می‌تواند در اختیار مردم قرار گیرد و به نوعی «کتاب درس» تبدیل شود تا این پرسش را دنبال کند که آیا مبانی معرفتی می‌تواند یک تصویر عمل‌ساز و مجموعه‌ای از راهبردها ایجاد کند که به کمک آن بتوان صحنه زندگی را تغییر داد.
عرب‌مازار یزدی تأکید می‌کند: تلاش این گفتار آن بوده است که مبانی مورد بحث، از مجموعه‌ای از حرف‌های انتزاعی فراتر برود و به «تذکرها و موعظه‌های عمل‌ساز» و همچنین طرح‌های عملی تبدیل شود؛ طرح‌هایی که بتوانند صحنه عینی را دگرگون کنند.
او در عین حال توضیح می‌دهد که این رویکرد در کنار مبانی عملی، بر مبادی فکری و معرفتی نیز استوار است؛ مبادی‌ای که مبتنی بر قرآن و بحث‌های دقیق معرفتی و طلبگی است. هدف این بوده که این وجوه در کنار یکدیگر قرار گیرند.
نویسنده «قیام للّه» یادآور می‌شود که مخاطبان اولیه این گفتارها، جوانان فعال تشکیلاتی بودند و این مباحث نیز چهار سال پیش و در فضای مکتب امام و با توجه به راهبردی که باید به صحنه اجتماعی می‌رسید، مطرح شده است؛ بنابراین، محتوای کتاب از ابتدا با نیازهای همین مخاطبان شکل گرفته است.
قیام للّه؛ از تغییر خود تا تغییر مناسبات جامعه
عرب‌مازار یزدی درباره اینکه «قیام للّه» چگونه می‌تواند برای دانشجویان، طلاب و نیروهای مؤثر اجتماعی راهنما باشد، می‌گوید: مسئله قیام در تمام سطوح زندگی شخصی کاربرد دارد؛ از انجام تکالیف شخصی و خانوادگی گرفته تا عرصه‌های اجتماعی، تشکیلاتی، حاکمیتی و بین‌المللی.
او توضیح می‌دهد که این کتاب برای کنشگر اجتماعی‌ای نوشته شده که می‌خواهد ابتدا در خودش و سپس در پیرامونش تحول ایجاد کند؛ پیرامونی که می‌تواند خانواده، دانشگاه، جامعه و کشور خودش باشد و در سطحی دیگر، به هماوردی بین‌المللی و تمدنی‌ای برسد که ایران امروز در آن قرار گرفته است.
به گفته او، دغدغه مردم حاضر در خیابان و مواجهه آنان با آنچه «شیطان بزرگ» می‌نامد نیز در همین محتوا مورد توجه قرار گرفته است.
عرب‌مازار یزدی معتقد است این کتاب می‌تواند مبانی معرفتی «قیام للّه» را به عنوان راهبرد محوری تحول، در اختیار کنشگر قرار دهد و سرنخ‌ها و سرخط‌های روشنی برای نزدیک شدن کنشگری به تحول واقعی ارائه کند.
او این پرسش‌ها را از جمله مسائل محوری این رویکرد می‌داند که قیام چگونه باید صورت عملی پیدا کند، چگونه می‌تواند نظم مستکبرانه را به هم بزند، ضعف‌ها را به نقطه قوت تبدیل کند، قوت‌ها را چند برابر تقویت کند و در نهایت آنها را به ثمره عملی برساند.
رسانه؛ پیوست قیام نیست، خودِ میدان قیام است
یکی از محورهای مهم «قیام للّه» به نگاه نویسنده به رسانه بازمی‌گردد؛ جایی که در کتاب بر این گزاره تأکید شده است که «رسانه فرع بر قیام نیست، جزء قیام است.»
عرب‌مازار یزدی در توضیح این نگاه، به شرایطی اشاره می‌کند که از آن با عنوان «جنگ ترکیبی» یاد می‌کند. او می‌گوید: حتی در زمان جنگ نظامی، جامعه همزمان درگیر جنگ ترکیبی است و بخش مهمی از این جنگ به مسئله شناخت و تغییر روایت‌ها و در نتیجه تغییر اراده‌های مردم بازمی‌گردد.
او بر همین اساس معتقد است در چنین شرایطی، خودِ مقوله شناخت به میدان رزم تبدیل می‌شود و تغییر این شناخت نیز بخشی از این میدان است.
عرب‌مازار یزدی می‌گوید: اگر فردی برای چنین مسئله‌ای «عمل خدایی» انجام دهد و طرح اجتماعی‌ای را رقم بزند، چه در برابر ضعف‌هایی که دشمن با خودتحقیری به اذهان ملت تحمیل می‌کند و چه در تقویت نگاه جامعه به قوت‌ها، دیگر نمی‌توان رسانه را صرفاً پیوست یک رویداد خارجی دانست.
او تصریح می‌کند که رسانه فقط پیوست عملیات نظامی نیست، بلکه خودش یک عملیات جنگی و جهادی در کنار عملیات نظامی است.
به گفته عرب‌مازار یزدی، دشمن نیز دقیقاً از رسانه به همین شکل استفاده می‌کند و از این رو، فعال رسانه‌ای اگر بتواند یک میدان کنشی ایجاد کند که روایت را تغییر دهد، عملاً بخشی از میدان فتح است، نه اینکه صرفاً پیوستی بر میدان رزم باشد.
او برای توضیح این مسئله به نمونه قیام حضرت زینب کبری(س) و امام زین‌العابدین(ع) در امتداد کربلا اشاره می‌کند و می‌گوید: این حرکت را نمی‌توان یک پیوست رسانه‌ای بر کربلا دانست؛ بلکه عملاً جزئی از خود قیام کربلا بوده است.
عرب‌مازار یزدی ادامه می‌دهد: یک حرکت، شمشیر امام حسین(ع) است و حرکت دیگر، فریاد زینبی و خطبه سجادی است و اینها در مجموع، جزء خود میدان قیام هستند.
او بر همین اساس معتقد است کنشگر رسانه‌ای امروز نیز می‌تواند چنین نظمی را در تغییر شرایط اطراف خود ایجاد کند و در میدان نبرد، خودش را به این شکل، ملحق به میدان جهاد بداند.
از تجمع‌های شبانه تا یک قیام ماندگار
بخش دیگری از دیدگاه عرب‌مازار یزدی در کتاب «قیام للّه» به مسئله تبدیل انگیزه و مشارکت مردم به حرکت‌های اجتماعی پایدار و نهادهای ماندگار بازمی‌گردد؛ موضوعی که در شرایط امروز و با توجه به استمرار برخی اجتماعات مردمی، معنای ویژه‌ای پیدا می‌کند.
عرب‌مازار یزدی می‌گوید: در جنگ با آمریکا، چند میدان رزم وجود داشته که دو میدان اصلی و جدی آن، میدان رزم نظامی و میدان رزم خیابان بوده است. به گفته او، میدان رزم نظامی ممکن است با وقفه آتش مواجه شود، اما میدان رزم خیابان در بیش از ۲۰۰ شب وقفه‌ای نداشته است؛ لذا مردم برخاسته‌اند و قیام کرده‌اند و مسئله اصلی اکنون این است که آیا می‌توان پژواک وسیع‌تری به این حرکت داد.
عرب‌مازار یزدی معتقد است می‌توان نیروی موجود در میدان را به نیروی قیام‌گری تبدیل کرد که به اصلاحات اساسی اجتماعی، تحول گام دوم جمهوری اسلامی و رسیدن به قله‌های وعده داده‌شده از سوی سیدعلی خامنه‌ای شهید، رهنمون شود.
او در ادامه، از این ظرفیت به عنوان مهم‌ترین شمشیر در دستان رهبر کنونی انقلاب، آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، یاد می‌کند.
قیام پایدار؛ از اصلاح اقتصاد تا مقابله با فساد و تبعیض
عرب‌مازار یزدی، کتاب «قیام للّه» را تلاشی برای تعمیق مبانی فکری کنشگری و ارائه راهکارهای عملی برای گسترش و تداوم حرکت‌های اجتماعی می‌داند. او البته تأکید دارد که در کنار راهکارهای عملی، شروطی نیز باید رعایت شود تا جامعه خود را از «برکت الهی» محروم نکند و در نهایت، قیام به پایداری واقعی برسد.
به گفته این نویسنده، پایداری واقعی باید خود را در عرصه‌های مختلف نشان دهد؛ از نزدیک شدن اقتصاد کشور به اقتصاد مقاومتی گرفته تا اصلاح شرایطی که جامعه امروز با آن درگیر است، از جمله نرخ ارز.
عرب‌مازار یزدی همچنین اصلاح شرایط سیاسی، برخی فسادها، ناکارآمدی‌ها و تبعیض‌ها را از دیگر عرصه‌هایی می‌داند که این قیام می‌تواند به اصلاح آنها منجر شود.
او در پایان تأکید می‌کند که تلاش «قیام للّه» این است که در کنار افراد قائم قرار گیرد و هم ذهنیت آنها را در لایه راهبردی و هم نقشه عملی آنان را توسعه دهد؛ با این هدف که این قیام پایدارتر شود و به اصلاحات اساسی اجتماعی و حرکت به سمت آن آرمان منجر شود.
عرب‌مازار یزدی انتشار کتاب و رسیدن آن به دست مردم را در چنین شرایطی، ظرفیتی می‌داند که می‌تواند به قیامی که مردم آغاز کرده‌اند، کمک کند. تیتر و لید بده
نظر شما