به گزارش خبرگزاری شبستان از فارس، آزاده نظر بلند روز دوشنبه، ۲۰ مهرماه، در حاشیه سفر به شیراز و در جمع خبرنگاران، با اشاره به افزایش قیمت کاغذ و تأثیر آن بر هزینه خرید کتاب اظهار کرد: نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور مسئولیت تعیین قیمت کاغذ و کتاب را بر عهده ندارد، اما در تلاش است با فراهم کردن امکان امانت الکترونیکی، دسترسی به کتاب را برای افرادی که از ابزارها و پلتفرم‌های دیجیتال استفاده می‌کنند، آسان‌تر کند.
او با تأکید بر تفاوت سلیقه مخاطبان در شیوه مطالعه توضیح داد: بخشی از کتابخوانان همچنان نسخه چاپی را ترجیح می‌دهند و علاقه دارند کتاب را در دست بگیرند و ورق بزنند؛ در مقابل، گروهی نیز از امکانات دیجیتال استفاده می‌کنند. فراهم شدن امکان امانت الکترونیکی می‌تواند پاسخگوی نیاز دسته دوم باشد.
کتابخانه‌ها؛ فضایی برای یادگیری و تعامل اجتماعی
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به تغییر کارکرد کتابخانه‌ها گفت: کتابخانه‌های عمومی دیگر صرفاً محلی برای عضویت و دریافت کتاب نیستند، بلکه می‌توانند بستری برای فعالیت‌های فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و خلاقانه باشند و به نیازهای گروه‌های مختلف جامعه پاسخ دهند.
نظر بلند با اشاره به رویکرد این نهاد در تعریف کتابخانه‌های نسل چهارم افزود: در این الگو تلاش می‌شود کتابخانه‌ها فضایی در دسترس برای حضور گروه‌های سنی مختلف باشند و نیازهای متنوع جامعه محلی را پوشش دهند. برگزاری محفل‌های ادبی، گردهمایی‌ها، دوره‌های آموزشی، کلاس‌های گوناگون و برنامه‌های ترویجی و فرهنگی نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود.
«فرشتگان میناب»؛ ظرفیتی تازه برای خدمات فرهنگی در شیراز
او درباره کتابخانه فرشتگان میناب گفت: این مجموعه به همت شهرداری شیراز احداث شده و بخشی از تجهیزات آن نیز تأمین شده است. کتابخانه برای بهره‌برداری و ارائه خدمات در اختیار نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور قرار گرفته است.
به گفته نظر بلند، وسعت فضا و تفکیک بخش‌های مختلف این کتابخانه، ظرفیت مناسبی برای خدمت‌رسانی به شهروندان شیراز، به‌ویژه ساکنان منطقه، ایجاد کرده است. بخش‌های ویژه کودکان و نوجوانان، علم و خلاقیت و کارگاه فعالیت‌های دستی از جمله فضاهایی هستند که برای این مجموعه در نظر گرفته شده‌اند و به‌زودی در اختیار مردم قرار می‌گیرند.
وی ارتباط با مدارس را از برنامه‌های مورد توجه این کتابخانه دانست و اظهار کرد: فرشتگان میناب این ظرفیت را دارد که به‌عنوان کتابخانه معین مدارس منطقه فعالیت کند و خدمات مطالعاتی و فرهنگی مورد نیاز دانش‌آموزان را در اختیار آنان بگذارد.
توجه به سالمندان در طراحی کتابخانه‌های عمومی
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به پیش‌بینی بخشی با عنوان «خردمندان» در کتابخانه فرشتگان میناب، گفت: با توجه به اهمیت موضوع سالمندی در کشور، فراهم کردن فضاهایی برای حضور سالمندان و فرهیختگان، از موضوعاتی است که در طراحی کتابخانه‌های عمومی مورد توجه قرار دارد.
نظر بلند با اشاره به برنامه‌های ویژه این گروه سنی افزود: حدود دو هفته پیش، همزمان با روز سالمند، برنامه‌ای با حضور سالمندان در تهران برگزار شد و خدمات کتابخانه‌ها در این حوزه مورد توجه قرار گرفت.
او ادامه داد: کتابخانه‌ها می‌توانند با فراهم کردن زمینه حضور و مشارکت سالمندان، به غنی‌تر شدن اوقات فراغت آنان کمک کنند و فرصت‌هایی برای یادگیری، تقویت مهارت‌ها و افزایش توانمندی‌هایشان فراهم آورند.
سرانه مطالعه با آمار امانت کتاب مشخص نمی‌شود
نظر بلند در پاسخ به پرسشی درباره میزان مطالعه در کشور و نحوه محاسبه سرانه مطالعه، انجام پیمایش ملی را ضروری دانست و گفت: اطلاعات نهاد کتابخانه‌های عمومی درباره تعداد اعضا و میزان امانت کتاب، به‌تنهایی نمی‌تواند تصویر کاملی از وضعیت مطالعه و عادت‌های مطالعاتی جامعه ارائه دهد.
وی توضیح داد: کتابخوانی تنها به استفاده از کتابخانه‌های عمومی محدود نیست. خرید کتاب، استفاده از کتابخانه‌های شخصی و تخصصی، کتابخانه‌های مدارس و بهره‌گیری از پلتفرم‌های مختلف نیز بخشی از شیوه‌های دسترسی مردم به کتاب و مطالعه است. بنابراین، برای ارزیابی دقیق میزان مطالعه باید همه این مسیرها و عادت‌های مطالعاتی افراد در نظر گرفته شود.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور افزود: دستیابی به چنین تصویری به پژوهشی در مقیاس ملی نیاز دارد؛ پژوهشی که مراکز مرتبط، از جمله پژوهشگاه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، می‌توانند در دوره‌های زمانی مشخص آن را انجام دهند.
نقش شهرداری‌ها در گسترش زیرساخت‌های فرهنگی
نظر بلند در بخش دیگری از سخنان خود، نقش شهرداری‌ها را در توسعه کتابخوانی و زیرساخت‌های فرهنگی شهرها مهم ارزیابی کرد و گفت: شهرداری‌ها در ایجاد و پشتیبانی از فضاهای فرهنگی نقش دارند و تجربه نهاد کتابخانه‌های عمومی نشان می‌دهد هرجا مسئولان شهری توجه بیشتری به فرهنگ داشته‌اند، زمینه برای ایجاد و تجهیز فضاهای فرهنگی مناسب‌تر فراهم شده است.
وی اطلاع‌رسانی شهری را نیز یکی از ظرفیت‌های مؤثر در تقویت فعالیت‌های فرهنگی دانست و افزود: استفاده از بیلبوردها و دیگر ابزارهای اطلاع‌رسانی در سطح شهر می‌تواند به گردش بهتر اطلاعات فرهنگی کمک کند و زمینه آشنایی شهروندان با برنامه‌ها و رویدادهای فرهنگی را گسترش دهد.
نظر شما