به گزارش خبرگزاری شبستان، دقیقا ۱۰۰ سال پیش، روزنامه گاردین مطلبی درباره افتتاح نخستین مسجد لندن منتشر کرد؛ بنایی سفید و باشکوه که در قلب مناطق مسکونی جنوب لندن و در میان باغ‌های گل آراسته و بی‌نقص قرار داشت.
این مسجد که در محیطی متفاوت و غیرمعمول واقع شده بود به عنوان «اثری زیبا» توصیف شد.
خبرنگارانی که در مراسم افتتاحیه حضور داشتند، شاهد باز شدن درهای بزرگ و سیاه مسجد با کلیدی نقره‌ای بودند و حدود ۶۰۰ مهمان برجسته در این مراسم باشکوه شرکت کردند.
در آستانه جشن‌های صدسالگی «مسجد فضل» در منطقه «واندزورث» که به مسجد لندن نیز شهرت دارد، فعالیت‌های زیادی در جریان است.
به گفته «محمود رفیق»، از اعضای جامعه مسلمانان بریتانیا، مشارکت در جامعه بخش کلیدی فلسفه وجودی این مسجد است. آنها در ایام عید به کودکان محلی شیرینی می‌دهند، فرارسیدن کریسمس را به همسایگان تبریک می‌گویند، در پاکیزه نگه داشتن محیط محله مشارکت می‌کنند و در صورت حمله به پیروان سایر ادیان،از آنها حمایت می‌کنند.
این مسجد علاوه بر کارکرد اصلی خود یعنی عبادت، برای مقاصد گوناگون دیگری نیز مورد استفاده قرار گرفته است؛ از جمله پناهگاهی در برابر حملات هوایی در دوران جنگ جهانی دوم و در سال‌های اخیر، مرکزی برای اهدای خون و واکسیناسیون کووید-۱۹.
پیام محوری این مسجد «عشق برای همه، نفرت برای هیچ‌کس» است؛ پیامی که به‌ویژه در دوران تفرقه‌های خصمانه سیاسی و مذهبی، بسیار حائز اهمیت و مناسب است.
این ساختمان که در منطقه «ساوت‌فیلدز» واقع شده در سال ۲۰۱۸ از سوی سازمان «هیستوریک انگلند» در فهرست بناهای تاریخی ثبت شد.
ظاهر ساختمان با پنجره‌های عمودی باریک، گنبد سبز و نمای سفید و بی‌نقصش، از زمان افتتاح در یک قرن پیش تاکنون تغییر چندانی نکرده است و هنوز هم جلوه‌های رنگارنگ گل‌های رز انگلیسی در باغ‌های اطراف مسجد خودنمایی می‌کند.
هزینه خرید زمین برای ساخت این مسجد عمدتا توسط گروهی از مسلمانان اهل «قادیان» هند تأمین شد؛ بسیاری از آنها زنانی بودند که جواهرات خود را فروختند تا نخستین مسجد لندن بنا شود.
رهبران مسجد، پیام این سالگرد مهم را «یک قرن پیوند و ارتباط» نامیده‌اند.
به مناسبت این سالگرد، ۱۰ هزار وعده غذای رایگان برای افراد بی‌خانمان تدارک دیده خواهد شد.
«منیر دین»، ۶۵ ساله و از اعضای باسابقه و ارکان مسجد، تاریخچه آن را در پیوند با سرگذشت خانواده خود می‌بیند؛ چرا که پدربزرگ و پدرش نقش‌های کلیدی در توسعه این مسجد ایفا کرده‌اند.
او می‌گوید بنیان‌گذاران مسجد در دوران پس از جنگ جهانی اول، چشم‌اندازی ویژه مبتنی بر ایمان، صلح و وحدت بشریت داشتند.
«بلال ناتال»، تازه مسلمانی که پس از خدمت در خاورمیانه در دوران جنگ جهانی اول به اسلام گرویده بود در آن زمان به عنوان مؤذن مسجد، مؤمنان را به نماز فرا می‌خواند.
بر اساس اسناد تاریخی این مسجد، «عبدالرحیم درد» که در دهه ۱۹۳۰ امام جماعت مسجد فضل بود، نقشی کلیدی در تحولات منجر به تشکیل پاکستان به عنوان کشوری مستقل از هند ایفا کرد.
محمدعلی جناح، سیاستمدار و وکیل هندی که مدافع حقوق مسلمانان در هند بود و مدتی در بریتانیا زندگی می‌کرد، بعد از یک دوره بیماری به فکر ماندن در بریتانیا و ادامه فعالیت حرفه‌ای خود در زمینه حقوق افتاده بود.
او سپس با همکاری امام جماعت مسجد فضل در باغ این مسجد سخنرانی مهمی ایراد کرد که به نقطه عطفی در آینده هند و ماجرای تجزیه هند تحت حاکمیت بریتانیا به دو کشور مستقل هند و پاکستان بدل شد.
او سال بعد به هند بازگشت و هنگامی که پاکستان در آگوست ۱۹۴۷ به کشوری مستقل تبدیل شد، به مقام فرمانداری کل آن کشور رسید.
به گفته رهبران مسلمان، تاریخچه این مسجد بازتاب‌دهنده اصولی همچون خدمت به همسایگان و برقراری صلح با همه مردم، فارغ از عقیده یا پیشینه آن‌هاست.
آنها ابراز امیدواری کردند که هم‌زمان با گرامیداشت صدمین سالگرد افتتاح مسجد، این مکان همچنان چراغی برای صلح و عاملی برای گرد هم آوردن مردم در نسل‌های آینده باقی بماند.
نظر شما