رویکرد دفاعی کشور باید از بازدارندگی منفعلانه به بازدارندگی فعال تبدیل شود/مرجعیت علمی، ضرورت تحقق تمدن نوین اسلامی است

سرهنگ «امین‌الله قاسم‌پور» در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری شبستان ضمن تشریح روند شکل‌گیری و توسعه توانمندی‌های دفاعی و علمی کشور، بر ضرورت حرکت از بازدارندگی منفعلانه به بازدارندگی فعال، توجه به علم و فناوری و تقویت زیست‌بوم دانش‌بنیان تأکید کرد و به تشریح بخشی از برنامه‌های معاونت علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح در حمایت از نخبگان، پژوهشگران، دانش‌آموزان و صاحبان ایده پرداخت.

حرکت از دفاع اولیه به توسعه توانمندی‌های راهبردی

قاسم‌پور در زمینه تشریح روند تحول رویکرد دفاعی کشور، اظهار کرد: در سال‌های دفاع مقدس، کشور در شرایطی قرار داشت که رویکرد اصلی، دفاع و تأمین نیازهای اولیه بود و بخش قابل توجهی از تجهیزات و امکانات مورد نیاز از خارج تأمین می‌شد.

وی ادامه داد: در همان دوران، با توجه به شرایط جنگ و نیازهای موجود، تلاش‌هایی برای دستیابی به توانمندی‌های موشکی آغاز شد و در این مسیر، افرادی مانند شهید تهرانی‌مقدم و دیگر متخصصان کشور نقش مهمی در پایه‌گذاری و توسعه این حوزه داشتند.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد افزود: این روند به‌تدریج ادامه پیدا کرد و از مرحله تأمین نیازهای اولیه عبور کردیم و به مرحله‌ای رسیدیم که توانمندی‌های موشکی کشور توسعه یافت و موضوعاتی مانند شهرهای موشکی مطرح شد.

وی به توسعه توانمندی‌های پهپادی و دیگر حوزه‌های فناوری اشاره کرد و گفت: در ادامه، موضوعاتی مانند به‌دست آوردن و فرود آوردن پهپاد RQ-170 و توسعه صنایع موشکی و پهپادی نشان داد که مسیر طی‌شده از یک دفاع صرف، به سمت ایجاد و توسعه ظرفیت‌های فناورانه پیش رفته است.

قاسم‌پور بیان کرد: دشمن در مقاطعی تصور می‌کرد می‌تواند در مدت کوتاهی به اهداف خود دست پیدا کند، اما روند توسعه توان دفاعی کشور نشان داد که جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌های مختلف به ظرفیت‌های جدیدی دست پیدا کرده است.

ضرورت عبور از بازدارندگی منفعلانه

وی با بیان اینکه شرایط امروز نیازمند تغییر رویکرد است، تصریح کرد: رویکرد دفاعی کشور باید از «بازدارندگی منفعلانه» به «بازدارندگی فعالانه» تغییر کند؛ یعنی به جای اینکه صرفاً در موضع دفاعی قرار داشته باشیم، باید یک رویکرد جهشی و رو به جلو را دنبال کنیم.

قاسم‌پور خاطرنشان کرد: این به معنای عقب‌نشینی یا کنار گذاشتن دفاع نیست، بلکه به معنای حرکت به سمت ایجاد ظرفیت‌هایی است که بتواند قدرت بازدارندگی کشور را در سطح بالاتری قرار دهد.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد به سخنان مطرح‌شده از سوی رئیس‌جمهور در مجامع بین‌المللی اشاره کرد و گفت: در سخنرانی رئیس‌جمهور در سازمان ملل نیز بر موضوع ایران قوی و ضرورت برخورداری کشور از توانمندی‌هایی که برای دفاع از خود نیاز دارد، تأکید شد و اینکه برای دفاع از کشور نمی‌توان منتظر اجازه دیگران ماند.

وی ادامه داد: اگر در دوران دفاع مقدس وابستگی کشور در حوزه دفاعی بسیار بالا بود، امروز شرایط متفاوت شده و میزان خودکفایی در بسیاری از بخش‌های دفاعی به سطح قابل توجهی رسیده است.

جنگ امروز در آزمایشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان ادامه دارد

قاسم‌پور با بیان اینکه عرصه تقابل امروز تنها در میدان نظامی تعریف نمی‌شود، بیان کرد: جنگ در آزمایشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز ادامه دارد و علم و فناوری یکی از ابزارهای اصلی قدرت کشورها محسوب می‌شود.

وی حوزه‌هایی همچون موشکی، پهپادی، فناوری هسته‌ای، زیست‌فناوری، نانو، علوم پایه و سلول‌های بنیادی را از جمله حوزه‌هایی دانست که در شکل‌دهی به قدرت علمی و فناورانه کشور نقش دارند و افزود: امروز قدرت یک کشور تنها با تجهیزات نظامی سنجیده نمی‌شود و علم و فناوری نیز بخش مهمی از قدرت ملی را تشکیل می‌دهد.

مرجعیت علمی، ضرورتی برای تحقق تمدن نوین اسلامی

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد در ادامه، در پاسخ به پرسشی درباره جایگاه علم در تحقق تمدن نوین اسلامی، به بیانیه گام دوم انقلاب اشاره کرد و گفت: بیانیه گام دوم انقلاب در چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی ارائه شد و می‌توان آن را مبنایی برای حرکت در مرحله دوم انقلاب دانست.

قاسم‌پور افزود: در این بیانیه هفت توصیه مطرح شده که یکی از نخستین و مهم‌ترین آنها موضوع علم و دانش است که علم می‌تواند وسیله‌ای برای عزت، قدرت و پیشرفت یک ملت باشد.

وی ادامه داد: البته منظور از علم، استفاده‌ای نیست که غرب از دانش برای سلطه و بهره‌کشی انجام داده، بلکه سخن از «علم نافع» است؛ علمی که بتواند در خدمت جامعه قرار گیرد و به پیشرفت و تمدن‌سازی کمک کند.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: مرجعیت علمی برای تحقق تمدن نوین اسلامی فقط یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت بوده و بدون برخورداری از جایگاه علمی مناسب، نمی‌توان انتظار داشت تمدن جدیدی شکل بگیرد.

اقتصاد دانش‌بنیان و ضرورت ورود مردم به عرصه تولید

قاسم‌پور در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع اقتصاد و نقش شرکت‌های دانش‌بنیان پرداخت و گفت: در اسناد و برنامه‌های بالادستی، موضوع مردمی کردن اقتصاد و استفاده از ظرفیت بخش خصوصی مورد توجه قرار گرفته، اما در عمل در برخی حوزه‌ها این مسیر آن‌گونه که باید پیش نرفته است.

وی ضمن مقایسه این موضوع با حوزه دفاعی، اظهار کرد: در صنایع دفاعی، فرهنگ شکل‌گرفته در دوران دفاع مقدس باعث شد مجموعه‌ها به سمت حل مسئله، خوداتکایی و تولید نیازهای مورد نیاز حرکت کنند، اما این فرهنگ در حوزه اقتصاد به همان میزان شکل نگرفته است.

قاسم‌پور با اشاره به هدف‌گذاری‌های انجام‌شده در زمینه شرکت‌های دانش‌بنیان گفت: بر اساس هدف‌گذاری‌های انجام‌شده، قرار بود تعداد شرکت‌های دانش‌بنیان به حدود ۴۰۰ هزار شرکت برسد، اما تا پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۱۱ هزار شرکت در این حوزه شکل گرفته بود.

وی همچنین با اشاره به هدف‌گذاری سهم اقتصاد دانش‌بنیان از تولید ناخالص داخلی افزود: هدف‌گذاری برای رسیدن به سهم ۲۰ درصدی مطرح شده بود، اما سهم فعلی کمتر از دو درصد است.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد بیان کرد: رهبر انقلاب(قائد شهید) در سال‌های مختلف، موضوعات اقتصادی را به‌عنوان محورهای اصلی مورد توجه قرار داده‌اند، اما به نظر می‌رسد مردم هنوز به اندازه کافی وارد این عرصه نشده‌اند.

وی پیشنهاد کرد ظرفیت مردم از طریق مجموعه‌هایی مانند تعاونی‌ها و مشارکت در شرکت‌های دانش‌بنیان فعال‌تر شود تا مردم نیز در فرآیند تولید و ثروت‌آفرینی مبتنی بر دانش نقش داشته باشند.

تشکیل زیست‌بوم علم و فناوری در کهگیلویه و بویراحمد

قاسم‌پور در ادامه، به مأموریت معاونت علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد اشاره کرد و افزود: تلاش کرده‌ایم در زیست‌بوم علم و فناوری استان به‌عنوان یکی از بازیگران این عرصه حضور داشته باشیم و ارتباط بین بخش‌های مختلف این زیست‌بوم را تقویت کنیم.

وی افزود: در همین راستا، با پارک علم و فناوری، بنیاد نخبگان، دانشگاه‌ها، دستگاه‌های مرتبط، واسطه‌ها و مجموعه‌های سرمایه‌گذاری در سطح استان و کشور همکاری‌هایی شکل گرفته تا بتوان از ظرفیت‌های موجود برای حمایت از پژوهشگران، نخبگان، صاحبان ایده و فناوران استفاده کرد.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد به برگزاری برنامه «روز جوانان علم و فناوری و اقتدار ملی» اشاره و یادآور شد: در این مناسبت، همکاران ما در پارک علم و فناوری یاسوج حضور پیدا کردند و از نزدیک شاهد فعالیت تعداد زیادی از جوانان، شرکت‌ها و مجموعه‌هایی بودند که در حوزه‌های مختلف علمی و فناورانه فعالیت می‌کنند و برخی از آنها نیز توانسته‌اند محصولات خود را به مرحله تولید برسانند.

وی یکی از نمونه‌های این فعالیت‌ها را همکاری یک شرکت در یاسوج با ایران‌خودرو عنوان کرد و گفت: این موضوع نشان می‌دهد که بخشی از ظرفیت علمی و فناورانه استان توانسته است از مرحله ایده عبور کند و وارد عرصه تولید و تأمین نیازهای صنعتی شود.

شناسایی مسائل واقعی استان و اتصال آنها به سرمایه‌گذار

قاسم‌پور از برنامه‌ریزی برای ایجاد سازوکاری در حوزه نخبگان استان خبر داد و اظهار کرد: یکی از برنامه‌های ما این است که ظرفیت نخبگان و متخصصان استان را شناسایی و سازماندهی کنیم تا مسائل واقعی و اولویت‌دار استان احصا شود.

وی ادامه داد: پس از شناسایی مسائل، باید بتوانیم متخصص مرتبط با هر مسئله را پیدا کنیم، سرمایه‌گذار را به آن طرح متصل کنیم و زمینه عملیاتی شدن ایده‌ها و طرح‌ها را فراهم آوریم.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد گفت: هدف این است که ظرفیت‌های علمی استان تنها در حد شناسایی و معرفی باقی نماند، بلکه مسائل واقعی استان به پروژه‌های قابل اجرا تبدیل شود و در نهایت به تولید و حل مشکلات موجود کمک کند.

طرح نخبه‌پروری شهید احمدی‌روشن برای دانش‌آموزان

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد در ادامه، از اجرای طرح نخبه‌پروری شهید احمدی‌روشن خبر داد و گفت: خانواده‌هایی که دانش‌آموزان آنها در پایه‌های ششم تا یازدهم تحصیل می‌کنند، می‌توانند در این طرح شرکت کنند.

وی با بیان اینکه این برنامه به صورت کاملاً رایگان ارائه می‌شود، افزود: در این زمینه با مجموعه‌ای برای استعدادپروری که از دانش‌آموختگان دانشگاه‌های برتر کشور و مرتبط با بنیاد ملی نخبگان تشکیل شده، قرارداد منعقد شده است.

قاسم‌پور خطاب به خانواده‌ها، اظهار کرد: خانواده‌هایی که علاقه‌مند هستند فرزندان آنها در این برنامه شرکت کنند، می‌توانند از طریق پایگاه‌ها و حوزه‌های مقاومت در نواحی مربوطه موضوع را پیگیری کنند تا دانش‌آموزان مستعد شناسایی و وارد این فرآیند شوند.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد هدف از اجرای این طرح را شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزی عنوان کرد و گفت: اگر استعدادها از سال‌های ابتدایی شناسایی و به شکل درست هدایت شوند، می‌توان در سال‌های آینده از ظرفیت آنها در حوزه‌های مختلف علمی و فناورانه استفاده کرد.

حمایت از صاحبان ایده و فناوران استان

قاسم‌پور بیان کرد: دانش‌آموزان، دانشجویان، کارکنان و سایر افرادی که در حوزه فناوری و پژوهش ایده‌ای دارند، می‌توانند ایده‌های خود را از طریق مجموعه پژوهشی و فناوری بسیج در گروه‌ها و رده‌های مربوطه ارائه کنند.

وی افزود: تلاش ما این است که از این ایده‌ها هم از نظر مادی و هم معنوی حمایت شود و صاحبان ایده بتوانند مسیر تبدیل ایده به محصول را طی کنند.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به یکی از برنامه‌های برگزارشده در سال گذشته، گفت: در آبان‌ماه سال گذشته، رویداد علمی «صدرا» برگزار شد که در آن حدود ۲۵۰ ایده ارائه شد و از بین آنها ۴۵ ایده انتخاب شدند.

وی ادامه داد: برای حمایت از فناوران استان در این رویداد، حدود ۶ میلیارد تومان اختصاص پیدا کرد و تلاش شد بخشی از ایده‌های منتخب وارد مرحله حمایت و اجرا شوند.

قاسم‌پور خاطرنشان کرد: برنامه‌های دیگری نیز در حوزه‌های دانش‌آموزی، دانشجویی و سایر بخش‌ها در دستور کار قرار دارد، اما به دلیل محدودیت زمان، امکان تشریح همه آنها در این گفت‌وگو وجود ندارد.

معاون علمی، پژوهشی و فناوری سپاه فتح استان کهگیلویه و بویراحمد به مجموعه اقداماتی که در حوزه علم، پژوهش و فناوری در استان دنبال می‌شود اشاره کرد و گفت: هدف این است که ظرفیت‌های علمی و انسانی موجود در استان شناسایی، به یکدیگر متصل و در مسیر حل مسائل واقعی و توسعه ظرفیت‌های علمی و فناورانه کهگیلویه و بویراحمد به کار گرفته شوند.