«سهیل احمدی»، معاون علمی تربیتی دانشکده هنر و رسانه دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام در بخش دوم گفت وگو با خبرنگار دین و اندیشه خبرگزاری شبستان، در آسیب شناسی سینمای دینی و بایدهای این بعد از سینما، اظهار کرد: واقعیت این است که ما از این درد رنج می بریم که افراد اهل فهم عمیق و اهل سواد ما فُرم نمی دانند. یعنی غیر از اینکه سینما نمی دانند، حتی کوتاه نویسی در توئیتر یا کپشننویسی و ... را هم نمی دانند. به عبارتی به روز نیستند البته نه به لحاظ علم و سواد بلکه در حوزه فُرم. آنها دانش و علم لازم را دارند و اتفاقا منِ نوعی، منِ مخاطب هم بسیار تشنه شنیدن هستم اما این دانش، غیر از کلاس و منبر در جای دیگری هم باید بیان شود، در جایی که مخاطب فراگیر داشته باشد، مخاطبی در سنین مختلف، جایی که تاثیر و جذابیت داشته باشد.
بخش اول این گفتگو را اینجا بخوانید
ایراد کار در تربیت هنرمند متعهد است
وی تصریح کرد: از آن سو ما تعداد زیادی هنرمند و کارگردان داریم که سال ها وقت صرف کرده و فرم را آموخته اند و اتفاقا با سینمای دینی هم مشهور می شوند اما بعدها وقتی برخی از آثارشان را می بینید، متعجب می شوید. این یعنی این افراد نسبت به دین واقف نیستند فهم عمیقی از مسئله دین، انقلاب یا آخرالزمان ندارند.
احمدی در ادامه گفت: از این سو هم افراد عالم و باسوادی داریم که فرم نمی دانند. زمانی کسی مانند شهید آوینی آمد، ابتدا به سمت مستند رفت فهم عمیقش از جنگ را در مستند جای داد و بعد فهمید باید به سراغ فیلم و داستان رفت اما مهلت پیدا نکرد و به شهادت رسید. لذا ایراد کار در تربیت هنرمند متعهد است که علاوه بر فرم، تکنیک جذاب و جالبِ بهروز ، زوایه دید و دوربین، از مسائل فقهی، تاریخی، فلسفی، جامعه شناسی و... هم آگاهی داشته باشد، فهم عمیق داشته باشد، یک انسان علامه باشد و تنها در یک بعد متخصص نباشد.
معاون علمی تربیتی دانشکده هنر و رسانه دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام در پاسخ به این سوال که چه کسی یا چه کسانی متولی تربیت چنین هنرمندانی در جامعه هستند؟، گفت: قرار بود داشگاه های هنر متولی این کار باشند، اما متاسفانه نتوانستند و این خود نیاز به جامعه شناسیِ ایرانی اسلامی دارد. من نمی دانم ایراد کجاست؟ اما می دانم که جامعه مذهبی علاقه ای به گسیل کردن فرزندانشان برای آموزش هنر ندارند.
هنر به سرعت در حال حرکت است ما نتوانستیم خود را با این سرعت تطبیق دهیم
وی تأکید کرد: لذا دانشگاه های هنر تهی شد از کسانی که در خانواده هایی رشد کرده بودند که اساس تفکری آنها اساس تفکر دینمدارانه بود و می توانستند با یادگیری فرم و تکنیک و علوم هنری وارد عرصه ساخت فیلم شوند. این بخشی از چیزی است که ما از آن رنج می بریم؛ دانشگاه های هنر ما نتوانسند این مسئله را پوشش دهند.
احمدی با اشاره به فعالیت موسسات هنری در کنار دانشگاه ها در این باره، تصریح کرد: بعدها در کنار دانشگاه های هنر، برخی موسسات شروع به فعالیت کردند مانند حوزه هنری و برخی دانشکده ها که ذیل دولت و نهادهای انقلابی و ... هستند. اگرچه این مراکز تا حدودی موفق بودند اما با توجه به اینکه هنر به سرعت در حال حرکت است و ما در این حوزه به شدت، کُند هستیم، نتوانستیم خود را با این سرعت تطبیق دهیم.
وی خاطرنشان کرد: نکته قابل توجه دیگر این است که من برای تربیت هنرمند متعهد حتما باید اساتید قوی داشته باشم ولی ما اساتید قوی هم نداشتیم. اساتید هنر هم به گونه دیگری می اندیشیدند. لذا فاصله مدام بیشتر و بیشتر شد. تا جایی که ما برای ساخت فیلم دینی باید به همین هنرمندانی متوسل شویم که خود، این آموزه ها و مباحث را قبول ندارند حتی درون گفتمان انقلاب اسلامی. لذا شما ناگهان شاهد سقوطی مانند «پهلوی سازی» هستید. حتی باوجود اینکه این برنامه در صدا و سیما تولید می شد نه در سینما. یا به ناگاه «شهرزادی» ساخته می شود که اصولا مسئله آن، درباره پهلوی نیست اما چون فردی مانند «آقای فتحی» بالای سر فیلم است، چون خودش زاویه دارد می تواند فیلمی بسازد که اساسا برای موضوع دیگری ساخته شده اما در پس معنای خود تو را ضد پهلوی می کند.
معاون علمی تربیتی دانشکده هنر و رسانه دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام گفت: به عبارت دیگر ما با فیلم های سفارشی مواجه می شویم که چیز خوبی از کار در نمی آید. شما در سریال «پایتخت» که آقای شهید ما از آن به عنوان یک سریال دینی یاد می کنند، به وضوح می بینید تا وقتی «خشایار الوند» به عنوان نویسنده در سریال حضور دارد، شاهد یک سریال دینی هستید اما بعد از فوت آقای خشایار الوند شما دیگر شاهد یک سریال دینی نیستید. بنابراین این مسئله حائز اهمیت است که انسان های هنرمند شاخص اگر تربیت شوند می توانند تولیدات خوب و شاخصی نیز داشته باشند.
گفت وگو از یاسمن محمدی
نظر شما