به گزارش خبرنگار گروه بین الملل خبرگزاری شبستان؛ مجید نیلی احمدآبادی در نشست «پیامد جنگ رمضان برای اروپا» که سه شنبه، ۲۴ شهریور با محوریت «از مسئولیت تا اقدام» برگزار شد، در ابتدا با قدردانی از برگزارکنندگان برنامه و گرامیداشت یاد و خاطره شهدا، اظهار کرد که در سفر کوتاه خود به ایران، در کنار دیدار با خانواده، احساس مسئولیت کرده است تا درباره تحولات اخیر و آنچه از نگاه او به عنوان «دستاوردها و فرصتهای جدید» در اختیار کشور قرار گرفته است، سخن بگوید.
وی با اشاره به عنوان این نشست «پیامد جنگ رمضان برای اروپا» گفت: مهمتر از بررسی صرف پیامدهای جنگ، باید به این پرسش پرداخت که پس از این تحولات چه مسئولیتی بر عهده ما قرار گرفته و چگونه باید از شرایط موجود برای اقدام و تقویت کشور استفاده کرد.
از غزه تا جنگ اخیر؛ تصویری از یک روند بههمپیوسته
سفیر ایران در آلمان با اشاره به تحولات پس از هفتم اکتبر و جنگ غزه، گفت که تحولات فلسطین موجب شکلگیری موجی از بیداری در افکار عمومی جهان، از جمله در اروپا، شده است.
نیلی احمدآبادی با تشریح فضای رسانهای آلمان، بر تأثیرگذاری جریانهای حامی رژیم صهیونیستی در بخشهایی از رسانههای این کشور تأکید کرد و گفت برخی رسانهها و مجموعههای رسانهای بزرگ آلمان در چارچوبهایی فعالیت میکنند که مواضع آنها نسبت به اسرائیل را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی افزود: به اعتقاد او، هدف اصلی جریانهای مخالف جمهوری اسلامی تنها تغییر برخی سیاستها نبوده، بلکه ایجاد بیثباتی در منطقه، تضعیف محور مقاومت و در نهایت ایجاد شکاف و درگیری داخلی در ایران دنبال میشده است.
سفیر ایران در آلمان در ادامه، تحولات سوریه، لبنان و منطقه را در امتداد یک روند کلی برای تغییر موازنه در غرب آسیا دانست و گفت که هدف نهایی این روند، ایجاد منطقهای بیثبات و درگیر منازعات داخلی بوده است.
«نباید جنگ ۱۲ روزه را از سایر تحولات جدا کرد»
نیلی احمدآبادی با اشاره به جنگ ۱۲ روزه گفت که نباید این جنگ، تحولات پس از آن و «جنگ ۴۰ روزه»، رویدادهایی جدا از یکدیگر تلقی شوند.
وی اظهار کرد: طرف مقابل ابتدا تصور میکرد با تضعیف گروههای مقاومت در منطقه و حذف برخی فرماندهان و رهبران، توان بازدارندگی منطقهای ایران نیز تضعیف شده است و پس از آن میتوان به طور مستقیم ایران را هدف قرار داد.
سفیر ایران در آلمان افزود: جنگ اخیر پس از بیش از چهار دهه، شرایطی متفاوت را برای کشور ایجاد کرد و یک جنگ تمامعیار، هم ظرفیتهای ایران و هم نقاط ضعف آن را آشکار کرد.
به گفته وی، برخی طرفهای مقابل بر این تصور بودند که توان دفاعی ایران آسیب جدی دیده و در صورت آغاز جنگ، زمینه برای تغییرات سیاسی در داخل کشور فراهم خواهد شد؛ اما این محاسبات تحقق پیدا نکرد.
نیلی احمدآبادی با اشاره به رزمایشها و تمرینهای نظامی کشورهای عضو ناتو در سالهای گذشته، گفت که تحولات نظامی منطقه و برنامههای احتمالی طرف مقابل از سالها پیش قابل مشاهده بوده و در جمهوری اسلامی ایران نیز نسبت به آن هشدار داده شده بود.
وی نقش رهبر شهید و تدابیر اتخاذشده در جریان جنگ را در مدیریت بحران مهم دانست و گفت که ایران توانست در برابر شرایطی که از سوی طرف مقابل برای آن طراحی شده بود، ایستادگی کند.
روایت سفیر ایران از موضع صدراعظم آلمان
سفیر ایران در آلمان در بخش دیگری از سخنان خود به مواضع صدراعظم آلمان در قبال جنگ اشاره کرد و گفت که وی در مقطعی از حمایت آلمان از اقدامات رژیم صهیونیستی سخن گفته بود.
نیلی با اشاره به اظهارات صدراعظم آلمان درباره حمایت از «کار کثیف اسرائیل» گفت که پس از انتشار این سخنان، نامهای به صدراعظم آلمان نوشته و در آن تأکید کرده است: «میدانی با چه کسی داری صحبت میکنی؟ با ملتی که ۷۰۰۰ سال تمدن و سابقه حکمرانی دارد.»
او افزود که در ادامه این نامه تصریح کرده است که با تعبیر «کار کثیف» درباره اقدامات اسرائیل موافق است، اما حمایت صدراعظم آلمان از چنین اقداماتی را قابل قبول نمیداند.
وی اظهار کرد که پس از جنگ، برخی محاسبات در محافل سیاسی اروپا نسبت به نتیجه جنگ تغییر کرد و آنان دریافتند که تصور پایان سریع جنگ و فروپاشی توان دفاعی ایران با واقعیتهای میدانی مطابقت نداشته است.
سفیر ایران در آلمان در ادامه، به حوادث دیماه اشاره کرد و گفت که مخالفان پس از ناکامی در دستیابی به اهداف نظامی، تلاش کردند شکاف میان مردم و حاکمیت را افزایش دهند.
وی آنچه در دیماه رخ داد را در چارچوب یک طرح بزرگتر برای ایجاد بیثباتی و درگیری داخلی ارزیابی کرد و گفت که هدف این روند، کشاندن کشور به سمت جنگ داخلی و در نهایت تجزیه ایران بوده است. اگرچه این طرح نیز به نتیجه نرسید و کشور از مرحله دیگری از بحران عبور کرد.
«ایران قرار نبود به ونزوئلای دوم تبدیل شود»
وی با اشاره به تلاش جریانهای مخالف جمهوری اسلامی برای اثرگذاری بر افکار عمومی خارج از کشور گفت که یکی از سناریوهای مطرح، تبدیل ایران به کشوری بیثبات و وابسته بود.
سفیر ایران در آلمان در این زمینه اظهار کرد که برخی جریانها امیدوار بودند ایران به «ونزوئلای دوم» تبدیل شود و با فروپاشی ساختارهای موجود، زمینه برای بازگشت سلطنتطلبان و شکلگیری یک ساختار سیاسی جدید فراهم شود.
وی اظهار داشت که در جریان جنگ، بخش قابل توجهی از ایرانیان خارج از کشور در کنار کشور قرار گرفتند و حاضر نشدند از آنچه «تمامیت ارضی ایران»، عبور کنند.
تغییر نگاه افکار عمومی اروپا به ایران
سفیر ایران در آلمان یکی از مهمترین پیامدهای جنگ را تغییر نگاه بخشی از افکار عمومی اروپا نسبت به ایران دانست و گفت که در جریان حضور خود در آلمان، با واکنشهایی از سوی شهروندان اروپایی مواجه شده که پیش از این کمتر مشاهده میشد.
وی افزود که برخی شهروندان آلمانی پس از جنگ با مشاهده او به عنوان سفیر ایران، درباره تحولات جنگ و مقاومت ایران با او گفتوگو کردهاند.
نیلی احمدآبادی گفت که حتی در برخی رسانههای آلمان نیز ادبیات مربوط به ایران تغییر کرده و برخی تعابیری که پیشتر درباره جمهوری اسلامی استفاده میشد، دیگر با همان شدت تکرار نمیشود.
وی این تغییر را نشانهای از آن دانست که بخشی از جامعه و محافل سیاسی اروپا ناچار شدهاند واقعیتهای ایران و ظرفیت مقاومت آن را جدیتر مورد توجه قرار دهند.
«ایران ابرقدرت تابآوری است»
سفیر ایران در آلمان با اشاره به دیدارهای خود با محافل فکری و سیاسی اروپا گفت که در یکی از نشستها، هنگامی که وی از «قدرت دفاعی» ایران سخن گفته بود، یکی از شرکتکنندگان پیشنهاد کرده بود به جای آن از تعبیر «ابرقدرت تابآوری» استفاده شود.
وی گفت: این تعبیر برای من قابل توجه بود؛ زیرا نشان میدهد آنچه در جنگ اخیر بیش از همه مورد توجه قرار گرفته، توان ایران برای ایستادگی و عبور از بحرانهای بزرگ است.
نیلی احمدآبادی با اشاره به داستان حضرت موسی(ع) و قرار گرفتن بنیاسرائیل میان سپاه فرعون و دریا، گفت که در چنین شرایطی، ایمان و اطمینان به وعده الهی میتواند عامل عبور از بحران باشد.
۱۲پیامد جنگ رمضان برای اروپا
سفیر ایران در آلمان در ادامه سخنان خود، ۱۲ پیامد و پیام مهم تحولات اخیر برای اروپا را برشمرد.
نخست؛ بیداری وجدانها. وی مهمترین نتیجه تحولات اخیر را بیداری وجدان عمومی در اروپا دانست و گفت که افکار عمومی نسبت به آنچه در منطقه و بهویژه در غزه رخ داده، حساستر شده است.
دوم؛ حضور متفاوت مردم در صحنه. نیلی احمدآبادی با اشاره به تجمعات و حضور مردم در برخی شهرهای اروپایی گفت که در شهرهایی مانند هامبورگ، فرانکفورت، مونیخ و برلین، نشانههایی از تغییر فضای عمومی و افزایش توجه به ایران مشاهده شده است.
سوم؛ تقویت بیداری اسلامی. وی تحولات اخیر را در امتداد روندی دانست که، پیش از این نیز در بخشهایی از جهان اسلام آغاز شده بود.
چهارم؛ تغییر نگاه اروپا به مفهوم «باغ اروپایی». سفیر ایران در آلمان با اشاره به تعبیر معروف برخی مقامهای اروپایی درباره «باغ اروپا» و «جنگل خارج از اروپا» گفت که تحولات غزه نشان داد اروپا نمیتواند خود را از پیامدهای بحرانهای جهانی جدا بداند.
پنجم؛ حادثه میناب و واکنش اروپا. نیلی احمدآبادی با اشاره به حمله به میناب، اظهار داشت که در این حمله شمار زیادی از کودکان هدف قرار گرفتند و اروپا در برابر آن واکنش متناسبی نشان نداد.
وی این مسئله را نمونهای از فشارهای سیاسی بر دولتهای اروپایی دانست.
ششم؛ پایان توهم «پایان ایران». وی گفت جنگ اخیر این تصور را که ایران با یک ضربه نظامی از میان خواهد رفت، از بین برد و نشان داد که جمهوری اسلامی ایران همچنان از ظرفیتهای قابل توجه دفاعی، سیاسی و اجتماعی برخوردار است.
هفتم؛ پیامدهای حقوقی جنگ. سفیر ایران در آلمان با اشاره به مواضع کشورهای اروپایی در نهادهای بینالمللی، وضعیت ایجادشده را یک «شکست حقوقی» برای طرف مقابل توصیف کرد و گفت که حمله نظامی به ایران نمیتواند بدون پیامدهای حقوقی و سیاسی باشد.
هشتم؛ کاهش «ترامپمحوری» و «نتانیاهومحوری». نیلی احمدآبادی گفت که تحولات اخیر موجب شده است برخی دولتهای اروپایی بیش از گذشته نسبت به هزینههای پیروی کامل از سیاستهای آمریکا و اسرائیل حساس شوند.
نهم؛ شکسته شدن هاله قدرت رژیم صهیونیستی. وی یکی دیگر از پیامدهای جنگ را آسیب دیدن تصویری دانست که رژیم صهیونیستی طی سالهای گذشته از قدرت و برتری نظامی خود ساخته بود.
دهم؛ تغییر در روابط اروپا و آمریکا. سفیر ایران در آلمان گفت جنگ اخیر اختلاف نظرهایی را میان کشورهای اروپایی و آمریکا درباره هزینهها و پیامدهای حمایت از اقدامات نظامی آشکار کرد.
یازدهم؛ نقش ایرانیان خارج از کشور. وی بر ظرفیت ایرانیان مقیم اروپا برای کمک به بازسازی کشور تأکید کرد و گفت که میتوان از ظرفیت پزشکان، متخصصان، خیرین و دیگر ایرانیان خارج از کشور برای کمک به ایران استفاده کرد.
دوازدهم؛ تضعیف روایت سلطنتطلبی و تقویت گفتمان مقاومت. نیلی احمدآبادی گفت که تحولات اخیر موجب شد بخشی از تصورات پیشین درباره آینده ایران تغییر کند و «مظلومیت مقتدرانه ایران»، بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
پنج مسئولیت در برابر شرایط جدید
سفیر ایران در آلمان در ادامه، حفظ دستاوردهای بهدستآمده را نخستین مسئولیت دانست و تأکید کرد که نباید تصور کرد با پایان مرحله نظامی، همه تهدیدها پایان یافته است.
وی گفت ممکن است طرف مقابل در آینده نیز برای جبران ناکامیهای خود اقداماتی را طراحی کند؛ بنابراین باید از تجربه جنگ برای افزایش آمادگی و انسجام کشور استفاده کرد.
نیلی احمدآبادی، بازسازی و ایجاد ثبات را مسئولیت دوم عنوان کرد و گفت که ایران باید وارد مرحلهای از آرامش و بازسازی شود و تصویر واقعی کشور برای افکار عمومی اروپا و ایرانیان خارج از کشور تبیین شود.
وی مسئولیت سوم را تثبیت و معرفی چهره واقعی ایران دانست و افزود که باید برای مردم اروپا و ایرانیان خارج از کشور روشن شود که ایران چگونه از یک بحران بزرگ عبور کرده است.
سفیر ایران در آلمان، تبیین روایت «مظلومیت مقتدرانه ایران» را مسئولیت چهارم برشمرد و گفت که رسانهها، ائمه جماعات، نویسندگان و فعالان فرهنگی میتوانند در انتقال این روایت نقش مهمی داشته باشند.
وی در نهایت بر ضرورت حفظ وحدت میان مردم، میدان و دیپلماسی تأکید کرد و گفت نباید میان این سه حوزه شکاف ایجاد شود.
نیلی احمدآبادی تصریح کرد که دیپلمات نیز در واقع بخشی از میدان دفاع از کشور است و دیپلماسی و میدان نباید در برابر یکدیگر قرار داده شوند.
وی با اشاره به جنگ اخیر گفت که این جنگ نشان داد دو طرف دارای سلاح هستهای به کشوری حمله کردند که فاقد چنین سلاحی است و در عین حال، ایران توانست در برابر فشار گسترده نظامی و سیاسی مقاومت کند.
سفیر ایران در آلمان در پایان این بخش از سخنان خود تأکید کرد که مرحله پیشرو بیش از هر چیز به «تدبیر، انسجام و وحدت» نیاز دارد.
و تأکید کرد کهحفظ همبستگی داخلی و تبعیت از رهبری، از مهمترین عوامل عبور موفق از شرایط کنونی است.
پرسش درباره جنگ روایتها و نقش رسانه
در بخش پرسش و پاسخ این نشست، حاضران درباره فضای رسانهای اروپا، میزان سیاسی بودن جامعه آلمان، تأثیر جنگ و تحولات تنگه هرمز بر اقتصاد اروپا، وضعیت زندگی ایرانیان در آلمان و همچنین راههای حفظ «بیداری وجدانها» در میان افکار عمومی اروپا و ایرانیان خارج از کشور پرسشهایی مطرح کردند.
در پاسخ به این پرسشها، نیلی احمدآبادی بر اهمیت «جنگ روایتها» تأکید کرد و گفت که طرف مقابل از امکانات گسترده رسانهای و مالی برخوردار است و تلاش میکند روایت خود را به افکار عمومی تحمیل کند.
وی با اشاره به نمونههایی از انتشار آمار و اطلاعات نادرست درباره جنگ، گفت یکی از مشکلات اصلی در این زمینه آن است که برخی رسانهها بدون بررسی منبع، اعداد و ادعاهایی را منتشر میکنند که اساس مشخصی ندارند.
سفیر ایران در آلمان تأکید کرد که مقابله با چنین فضایی نیازمند حضور فعالتر رسانهها، دیپلماتها، نهادهای فرهنگی و فعالان اجتماعی در عرصه روایتسازی و تبیین واقعیتهاست.
وی خاطرنشان کرد که جنگ روایتها، همچنان ادامه دارد و حفظ دستاوردهای ایجادشده در افکار عمومی اروپا نیازمند استمرار فعالیت رسانهای، دیپلماتیک و فرهنگی است.
نیلی در پاسخ به پرسشی درباره راهکارهای حفظ بیداری و تقویت روایتگری ایران، تأکید کرد که «مظلومیت مقتدرانه» باید شاهبیت روایت ایران باشد و گفت: باید با تمرکز بر نقض فاحش حقوق بشر و آنچه در ایران اتفاق افتاده، روایت خود را تقویت کنیم.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت تنگه هرمز برای اروپا و اقتصاد جهانی اظهار کرد: تنگه هرمز، تنگه نفس اروپا و جهان است.
سفیر ایران در آلمان تأکید کرد که پیش از آغاز جنگ نیز رشد اقتصادی آلمان منفی بود و پس از روی کار آمدن دولت جدید، مقامهای آلمانی بخشی از مشکلات اقتصادی اروپا را به پیامدهای جنگ اوکراین و پیشتر به آثار کرونا نسبت میدادند.
سفیر ایران در آلمان افزود که در ادامه، برخی مقامهای اروپایی از جمله صدراعظم آلمان با سفر به کشورهای حوزه خلیج فارس، بر سرمایهگذاری و همکاری اقتصادی در این منطقه تأکید کردند، اما جنگ و تحولات مرتبط با تنگه هرمز نشان داد که این محاسبات با واقعیتهای منطقهای فاصله دارد.
نیلی با اشاره به پیامدهای اقتصادی تحولات اخیر گفت که فشارهای اقتصادی در آلمان به شرکتهای بزرگ و همچنین بنگاههای کوچک و متوسط این کشور آسیب زده است.
وی افزود که افزایش قیمت انرژی و پیامدهای ناشی از جنگ، شرایط دشواری را برای اقتصاد اروپا ایجاد کرده است.
وی اظهار داشت: ما به آنها میگوییم شما طی ۴۰ روز، ۵۰ روز یا سه ماه، هر میزان که فشار اقتصادی ناشی از هرمز به شما وارد شود، آن را احساس میکنید؛ در حالی که ما ۴۷ سال تحت تحریم بودهایم و اجازه ندادند نفس بکشیم، اما ماندیم.
سفیر ایران در آلمان تأکید کرد که تجربه اخیر تنگه هرمز نشان داده است که اروپا نمیتواند بهسادگی به شرایط پیش از جنگ بازگردد. ما تا الان خیلی سخاوتمندانه درباره امنیت خودمان رفتار کردهایم، اما اینبار از هرمز به ایران حمله شد.
وی افزود: تا هرمز تثبیت نشود، هیچ تصوری از بازگشت به گذشته را نمیتوان پذیرفت؛ معادله عوض شده است.
نیلی در ادامه با اشاره به پیوند تحولات هرمز با وضعیت اقتصادی جهان اظهار کرد که اگر اروپا به دنبال ثبات و آرامش اقتصادی است، باید در برابر «یاغیگری»، موضع بگیرد و برای تغییر شرایط موجود تلاش کند.
سفیر ایران در آلمان در بخش دیگری از سخنان خود، درباره وضعیت زندگی ایرانیان مقیم این کشور گفت که نباید همه ایرانیان خارج از کشور را در یک قالب واحد تعریف کرد.
وی توضیح داد که در میان ایرانیان مقیم آلمان، گروههای مختلفی وجود دارند؛ از نخبگان و دانشجویانی که برای تحصیل به آلمان رفتهاند و پس از کسب دانش و تخصص به ایران بازمیگردند، تا افرادی که به دلایل مختلف در این کشور ماندهاند.
نیلی با اشاره به شمار ایرانیان مقیم آلمان گفت که جامعه ایرانی در این کشور، با توجه به تعداد و سطح تخصصی خود، میتواند از ظرفیت قابل توجهی برخوردار باشد.
وی افزود که بخشی از این جامعه همچنان نسبت به ایران احساس تعلق دارد و در شرایطی که کشور به سمت ثبات حرکت کند، میتواند نقش مؤثری ایفا کند.
وی در ادامه به جایگاه ایرانیان در بخشهای تخصصی آلمان، بهویژه حوزه پزشکی، اشاره کرد و گفت که تلاش کرده است پزشکان ایرانی مقیم آلمان را گرد هم آورد.
به گفته نیلی، این موضوع نشان میدهد که نقش ایرانیان در پیشرفت علمی و تخصصی آلمان نیز قابل توجه است.
نیلی در پایان با تأکید بر ظرفیتهای جامعه ایرانی در آلمان گفت که وضعیت ایرانیان مقیم این کشور دارای فراز و نشیبهایی است، اما ظرفیتهای علمی، تخصصی و اجتماعی آنان میتواند در روابط میان ایران و آلمان و همچنین در بازنمایی واقعیت ایران در اروپا مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان از برگزارکنندگان نشست برای فراهم کردن فرصت گفتوگو و طرح این مباحث تشکر کرد.
نظر شما