به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان، پنجمین آیین ملی نکوداشت چهرههای ماندگار میراثفرهنگی با عنوان «ایران؛ خانه خوبان» عصر دوشنبه، ۲۳ شهریور در مجموعه فرهنگیتاریخی سعدآباد برگزار شد.
در این مراسم، «سیدرضا صالحیامیری» وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی، «غلامعلی حدادعادل» رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، «علیرضا تابش»، «علی دارابی»، «پیروز حناچی»، «غلامرضا امیرخانی» و «قادر آشنا» حضور داشتند.
همچنین جمعی از چهرههای شناختهشده فرهنگی و هنری از جمله «سیروس مقدم»، «مجید مظفری»، «منصور ضابطیان» و «اقبال واحدی» به همراه جمعی از سفرا و دیپلماتهای مقیم تهران، صاحبنظران، استادان دانشگاه و پیشکسوتان حوزههای سهگانه میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی در این آیین حضور یافتند.
این مراسم با تلاوت آیاتی از کلامالله مجید، پخش سرود جمهوری اسلامی ایران و نمایش فیلمی از دورههای مختلف این رویداد آغاز شد.
دارابی: ۱۴۹ بنای تاریخی در جریان تجاوزات آسیب دید
در ادامه این مراسم، «علی دارابی» قائممقام وزیر و معاون میراثفرهنگی کشور، با اشاره به چالشها و فرازونشیبهای یک سال اخیر و ایستادگی ملت ایران در برابر تجاوزات دشمنان اظهار کرد: ایران عزیز در این برهه هدف هجمههای سنگین و تجاوزات قدرتهای سلطهگر از جمله آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار گرفت؛ تجاوزاتی که به بمباران بیش از ۱۴ هزار نقطه در سراسر کشور و شهادت بیش از چهار هزار تن از هموطنان، فرماندهان و مسئولان برجسته نظام انجامید.
وی با اشاره به آسیبهای واردشده به بناهای تاریخی کشور افزود: در جریان این تجاوزات، متأسفانه ۱۴۹ بنای تاریخی کشور دچار آسیب شد که این اقدام نقض صریح کنوانسیونها و مقررات بینالمللی ناظر بر حفاظت از اموال فرهنگی و تاریخی است.
دارابی تصریح کرد: با این حال، با تدابیر پیشگیرانه و جانفشانی خادمان میراثفرهنگی، حتی یک شیء تاریخی آسیب ندید و از مواریث ملی و تمدنی کشور همچون جان صیانت شد.
قائممقام وزیر میراثفرهنگی با تبیین گفتمان پنجمین دوره این همایش با شعار «ایران؛ خانه خوبان» به مؤلفههای قوامبخش هویت ایرانی ـ اسلامی اشاره کرد و گفت: راز ایستادگی استوار ملت ایران در گستره تاریخ، بر دو ستون بنیادین «باورمندی دینی» و «زبان فاخر فارسی» استوار بوده است؛ ارکانی که همواره در بزنگاههای تاریخی، سدی تسخیرناپذیر در برابر بیگانگان ساخته و شاهکارهای بیبدیلی در گستره میراثفرهنگی، ادب و حکمت ایرانی پدید آوردهاند.
وی با تأکید بر پیشینه دیوانی و فرهنگی زبان و ادب فارسی خاطرنشان کرد: زبان فارسی طی سدههای متمادی محور انسجام، کتابت و زبان اداری و دیوانی این سرزمین بوده و در بلندای تاریخ همواره درخشیده است.
دارابی ادامه داد: با اتکا به این پیوستگی تاریخی، ظرفیت عظیم هویتی و مواریث کمنظیر معنوی، بیگمان باید ایران را امپراتوری عقل، اندیشه و فرزانگی نامید.
وی تجلیل از نخبگان و سرآمدان عرصه میراثفرهنگی را ضرورتی تمدنساز دانست و تأکید کرد: پاسداشت مقام پیشکسوتان و مفاخر، سنتی ارزشمند و متأثر از سنت حسنه نبوی است؛ چراکه تجلیل از چهرههای ماندگار میراثفرهنگی، در حقیقت تعظیم در برابر تاریخ، تمدن، هویت و افق درخشان و امیدبخش ایران بزرگ است.
حدادعادل: اقتدار اصلی ملت ایران در فرهنگ ریشهدار آن است
در بخش دیگری از این آیین، «غلامعلی حدادعادل» رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ضمن تقدیر از اهتمام وزارت میراثفرهنگی در تکریم اصحاب فرهنگ، به تبیین مفهوم «فرهنگ» پرداخت.
وی اظهار کرد: فرهنگ از آن دست مفاهیمی است که تعاریف متعدد و متکثری دارد؛ چنانکه در نشریهای مربوط به پنج دهه پیش، ۱۶۰ تعریف متفاوت برای آن احصا شده بود. با این همه، باور من این است که فرهنگ در مقیاس یک جامعه، همان نقشی را ایفا میکند که شخصیت برای یک فرد ایفا میکند.
حدادعادل افزود: همانگونه که یک فرد با مؤلفههای شخصیتی خود شناخته میشود، یک جامعه نیز با مؤلفههای فرهنگی خود تعریف میشود. در همین راستا، علم در جامعه همان کارکرد آگاهی را در فرد دارد.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به استمرار تاریخی تمدن ایران خاطرنشان کرد: ما متعلق به ملتی هستیم که در سپهر جهانی به فرهنگ شهره است. ملت ایران در زمره معدود ملتهای بزرگ دنیاست که پیوستار فرهنگی آن هرگز دچار انقطاع و گسست نشده است.
وی ادامه داد: اقتدار اصلی ملت ایران در فرهنگ ریشهدار آن است و شایستگی و اعتبار بینالمللی ما در گرو پاسداشت همین ارزشهای فرهنگی است.
حدادعادل در تبیین عینی مؤلفههای فرهنگی ایران به پدیده قنات اشاره کرد و گفت: اگر به قنات در ایران بنگریم، عمق تمدنی و ارزشهای نهفته در فرهنگ ایران را درخواهیم یافت؛ جایی که نیاکان ما هزاران سال پیش با ابزاری ساده، مسیری طولانی از کوهستان به دشت حفر کردند تا حیات را در دل کویر جاری سازند. این دستاورد، حیرتانگیز و نشاندهنده یک تفکر استراتژیک تاریخی است.
وی در پایان، عناصر گسترده میراثی از معماری بازار و آیینهای سنتی گرفته تا نوروز، عاشورا، زبان و ادبیات فارسی را ستونهای فرهنگ ایرانی دانست و بر لزوم صیانت از این میراث ارزشمند به عنوان پشتوانه اقتدار ملی تأکید کرد.
در ادامه این آیین، قطعاتی از موسیقی فولکلور ایران اجرا شد.
صالحیامیری: مفاخر فرهنگی، صاحبخانههای واقعی «ایران؛ خانه خوبان» هستند
«سیدرضا صالحیامیری» وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی نیز در این مراسم با ادای احترام به شهدای والامقام میهن اسلامی، فرماندهان و شهدای حوادث اخیر کشور اظهار کرد: سر تعظیم فرود میآوریم در برابر همه رادمردان و شیرزنانی که از جان و خون خود گذشتند تا عزت، شرف، غیرت و امنیت این ملت در امتداد تاریخ استوار بماند.
وی همچنین با گرامیداشت یاد و خاطره بانوی دانشمند شهید، دکتر زهرا حدادعادل، گفت: ایشان الگوی برجسته اخلاق، تواضع و دانشپژوهی فارغ از هیاهو و از سرمایههای وزین علمی این سرزمین بودند.
وزیر میراثفرهنگی در ادامه با طرح پرسشی درباره چرایی اهتمام ملی به میراثفرهنگی، به تبیین چهار کارکرد بنیادین فرهنگ در جامعه پرداخت و گفت: فرهنگ در هندسه حیات جمعی چهار کارکرد حیاتی دارد؛ نخست «انسجامبخشی» و پیوند دادن دلها که بسترساز همدلی، همنوایی و همزبانی ملی است.
وی «شخصیتآفرینی» را دومین کارکرد فرهنگ دانست و افزود: فرهنگ اصیل ایرانی شخصیتی متعالی، وزین و الهامبخش در گستره بینالمللی ترسیم کرده است.
صالحیامیری، «قوامبخشی به هویت» را سومین کارکرد فرهنگ عنوان کرد و گفت: شالوده و تبار هویتی ما به دو بال «ایران» و «اسلام» گره خورده و زبان فارسی رکن بنیادین آن است.
وی ادامه داد: در این راستا، اهتمام بنیاد سعدی به ریاست دکتر غلامعلی حدادعادل در ترویج زبان فارسی از اروپا و منطقه خلیجفارس تا روسیه و چین، اقدامی ماندگار در تقویت مرزهای هویتی ماست.
وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی «سازگاری اجتماعی و گسترش عاطفه و اخلاق» را چهارمین کارکرد فرهنگ برشمرد و تأکید کرد: فرهنگ، روح یک ملت به شمار میرود و فقدان آن میتواند به انقطاع حیات اجتماعی منجر شود.
صالحیامیری با تفکیک میان «کالبد» و «روح» میراثفرهنگی تصریح کرد: میراثفرهنگی تنها محدود به بیش از ۴۳ هزار اثر ثبت ملی، ۲۳ هزار محوطه تاریخی، ۸۳۰ موزه و میلیونها شیء موزهای و تاریخی، از جمله ۲۲۰ هزار اثر ارزشمند نگهداریشده در باغموزه سعدآباد، نیست.
وی افزود: این آثار گرانبها «جسم» میراث ما هستند، اما «روح جاری» در کالبد میراثفرهنگی، باستانشناسان، زبانشناسان، پژوهشگران، مرمتگران و پیشکسوتانی هستند که با عشق و تعهد از این خانه صیانت کردهاند و صاحبخانههای واقعی «ایران؛ خانه خوبان» همین فرهیختگان هستند.
وزیر میراثفرهنگی بر ضرورت انتقال این میراث معرفتی به نسل جدید تأکید کرد و گفت: پیام این گردهمایی ملی به نسل جوان این است که اعتلا و مانایی نام این مرزوبوم با صنعت و ثروتهای مادی حاصل نمیشود؛ جهان باید ایران را با عیار فرهنگ، مفاخر، تاریخ و زبان فاخر فارسی بشناسد.
وی ادامه داد: تکریم چهرههای ماندگار، سنتی پویا و مستمر است که هر ساله بر اساس شاخصهای علمی و کارشناسی، چهرههایی از تبار فرهنگ، باستانشناسی، ادب، هنر و سینما را به جامعه معرفی خواهد کرد.
تجلیل از سرآمدان و مفاخر میراثفرهنگی کشور
در بخش پایانی پنجمین آیین ملی نکوداشت چهرههای ماندگار میراثفرهنگی، با حضور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی از جمعی از مفاخر برجسته و جریانساز این حوزه تجلیل شد.
در این بخش از مرحوم دکتر عزتالله نگهبان، پدر باستانشناسی نوین ایران، استاد برجسته دانشگاه و مدیر اسبق موزه ملی ایران، به پاس دههها هدایت علمی، کاوشهای ماندگار در محوطههای مارلیک، هفتتپه و شوش و بنیانگذاری ساختار نوین مطالعات باستانشناختی تجلیل شد.
همچنین از مرحوم دکتر شهریار عدل، ایرانشناس و باستانشناس نامدار بینالمللی، به پاس نقش محوری در تدوین و ثبت نخستین پروندههای ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو از جمله چغازنبیل، تختجمشید و میدان نقشجهان اصفهان در سال ۱۳۵۸، تقدیر شد.
دکتر غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، رئیس بنیاد سعدی و مترجم قرآن کریم نیز به پاس خدمات برجسته در صیانت، گسترش و تثبیت جایگاه زبان و ادبیات فارسی در گستره بینالمللی مورد تجلیل قرار گرفت.
در ادامه از دکتر سعید عریان، پژوهشگر ارشد کتیبههای ایران پیش از اسلام و نخستین رئیس پژوهشکده زبان و گویش سازمان میراثفرهنگی کشور، دکتر محمدرضا خلعتبری، باستانشناس برجسته و سرپرست کاوشهای پیشگام در محوطهها و تپههای تاریخی حاشیه خزر و استانهای گیلان و مازندران، منوچهر کلانتری کاشی، حقوقدان پیشکسوت و چهره مؤثر در تدوین ساختارها و مبانی حقوقی میراثفرهنگی کشور و دکتر سیمین لکپور از چهرههای شاخص و پیشگام زنان در مطالعات میدانی و کاوشهای باستانشناسی ایران نیز تجلیل شد.
پنجمین آیین ملی نکوداشت چهرههای ماندگار میراثفرهنگی با عنوان «ایران؛ خانه خوبان» با هدف پاسداشت جایگاه مفاخر، پیشکسوتان و خادمان فرهنگ و تمدن ایران در مجموعه فرهنگیتاریخی سعدآباد برگزار شد.
نظر شما