خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: گزارشی که در ژانویه ۲۰۲۰ توسط روزنامه «دیلی میل» منتشر شد، نشان داد که مسلمانان در بریتانیا در مقایسه با مسیحیان و پیروان سایر ادیان، سریعترین رشد و بیشترین پویایی را در میان گروههای مذهبی دارند. این گزارش بر اساس آمارهای منتشرشده توسط «اداره آمار ملی بریتانیا» و در چارچوب پروژه تحقیقاتی دولت برای شناسایی اقلیتها و گروههای قومی در این کشور تهیه شده بود.
رشد جمعیت
بر اساس این گزارش، شمار مسلمانان بریتانیا از دو میلیون و ۷۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۱۱ (معادل ۴.۷ درصد از کل جمعیت) به سه میلیون و ۱۳۰ هزار نفر در سال ۲۰۱۶ (معادل ۵.۶ درصد از جمعیت) افزایش یافت. این بدان معناست که جمعیت مسلمانان تنها در عرض پنج سال، حدود ۱۶ درصد رشد داشته است.
اداره آمار ملی بریتانیا توضیحی درباره علت این افزایش ارائه نکرد، اما گزارشهای دیگر حاکی از آن است که در سالهای اخیر شمار قابلتوجهی از شهروندان بریتانیایی به دین اسلام گرویدهاند.
این آمارها خشم جریانهای راست افراطی و پوپولیست در بریتانیا را برانگیخت. گروههای افراطی که از نفوذ فزاینده اسلام که آن را تهدیدی برای قدرت و ثبات اروپا میدانند هراس دارند، نسبت به این وضعیت هشدار دادند، اما با وجود تمام نگرانیها، جامعه مسلمانان بریتانیا از نظر نفوذ مالی، حضور سیاسی و توانایی ادغام در جامعه، یکی از قدرتمندترین جوامع مسلمان در اروپا محسوب میشود.
روابط تاریخی دیرینه
تاریخچه روابط میان مسلمانان و بریتانیا به قرون وسطی و دوران جنگهای صلیبی (قرنهای یازدهم تا چهاردهم میلادی) بازمیگردد. در آن زمان، تصویری که از مسلمانان وجود داشت بهشدت مخدوش بود و مسیحیان آنها را «ساراسن» (Saracens) مینامیدند. تصور صحیح از دین الهی اسلام تا اواخر قرن پانزدهم در اذهان اروپاییان شکل نگرفته بود.
در قرن شانزدهم، ملکه الیزابت اول سیاستی مبتنی بر گشودن درها به روی جهان اسلام در پیش گرفت. این سیاست که تا حدی در اعتراض به پاپ پیوس پنجم اتخاذ شده بود، شامل برقراری روابط تجاری و اتحادهای سیاسی با قدرتهای اسلامی آن دوران، نظیر مراکش، امپراتوری عثمانی و ایران میشد. این اقدامات سرآغاز مراحل اولیه همگرایی و همزیستی میان مسلمانان و امپراتوری بریتانیا بود.
مهاجرت پس از جنگ جهانی دوم
پس از جنگ جهانی دوم، بریتانیا به یکی از مقاصد اصلی مهاجرت مسلمانان از آسیا، خاورمیانه و شمال آفریقا تبدیل شد. مسلمانان عمدتا در صنایع سنگین فلزی و حوزه تجارت مشغول به کارند و شماری نیز در مشاغلی همچون پزشکی، مهندسی و آموزش فعالیت میکنند.
«السید عبدالفتاح»، روزنامهنگار مصری که پنج سال در لندن زندگی کرده است، بریتانیا را به دلیل آزادی نسبی در انجام مناسک دینی، کشوری نسبتا مناسب برای مسلمانان توصیف میکند، اگرچه در سالهای اخیر به دلیل افزایش اسلامهراسی در همه کشورهای اروپایی، مسلمانان بریتانیا هم بیشتر از پیش هدف آزار و اذیت قرار گرفتهاند.
لندن؛ پایتخت اقتصاد اسلامی
رویکرد منحصربهفرد بریتانیا در پذیرش اقلیتها و اعطای آزادیهای نسبی، دستاوردهای سیاسی و اقتصادی چشمگیری برای لندن به همراه داشته است. این شهر با جذب سرمایهگذاری در حوزه اقتصاد اسلامی، به پایتخت این بخش تبدیل شده است.
از سال ۲۰۱۵، بانکهای لندن خدمات مالی اسلامی ارائه میدهند و شمار موسسههای مالی منطبق با شریعت اسلام به بیش از ۲۰ مورد رسیده است.
مسلمانان بریتانیا در حیات سیاسی کشور نیز فعال هستند. در انتخابات سال ۲۰۱۹، ۱۸ نماینده مسلمان به مجلس عوام راه یافتند که نسبت به دوره پیشین یعنی سال ۲۰۱۷ افزایش داشته است.
حزب کارگر بهتنهایی ۳۳ نامزد مسلمان و حزب محافظهکار ۲۲ نامزد مسلمان معرفی کردند. صادق خان، شهردار کنونی لندن، نخستین مسلمانی است که به مقام شهرداری یکی از پایتختهای اروپایی رسیده است.
چالشهای اجتماعی و ازهمگسیختگی
با این حال، جامعه مسلمانان بریتانیا با چالشهای اجتماعی متعددی از جمله ازهمگسیختگی و فقدان وحدت فرهنگی و ایدئولوژیک، روبروست. نبود قانون احوال شخصیه مبتنی بر اصول اسلامی و همچنین مشکلات مربوط به ازدواج، طلاق و ارث، از دیگر موانع همگرایی به شمار میروند. نرخ بالای بیکاری و مشکلات آموزشی و بهداشتی نیز بر شدت این چالشها میافزایند.
نفرتپراکنی و اسلامهراسی
علیرغم پذیرش نسبی، اسلامهراسی و نفرتپراکنی همچنان مسائلی جدی در بریتانیا هستند. آمارها نشان میدهد که بیش از نیمی از جرایم نژادپرستانه در بریتانیا مسلمانان را هدف قرار میدهند.
«زارا سلطانه»، نماینده مسلمان مجلس با چشمانی اشکبار از دریافت پیامهای توهینآمیز و تهدیدآمیز به دلیل باورهای مذهبیاش سخن گفته است. این پدیده پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ شدت گرفت و به باور بسیاری، به «دردسری مزمن» برای مسلمانان بریتانیا تبدیل شده است.
نظر شما