حجتالاسلام والمسلمین «محسن حیدری آلکثیر»، نماینده استان خوزستان در مجلس خبرگان رهبری در گفتوگو با خبرنگار فرهنگ و اجتماع خبرگزاری شبستان، درباره نگاه فراراهبردی به فرهنگ که رهبر انقلاب در پیام هفته دولت بر آن تأکید کردند، اظهار کرد: در پیام بسیار مهم و پختهای که مقام معظم رهبری به مناسبت هفته دولت صادر فرمودند، در پایان پیام به فراراهبردی بودن فرهنگ اشاره کردند. ایشان در همان پیام، مقصود خود از فراراهبردی بودن فرهنگ را نیز بهصورت اشارهای تبیین کردند؛ آنچه از این پیام استفاده میشود، این است که فرهنگ نسبت به ابعاد دیگر جامعه، از جمله اقتصاد، سیاست، امور نظامی و مسائل مختلف دیگر، اصالت دارد و جنبه زیربنایی پیدا میکند. یعنی تا فرهنگ درست نشود، سایر مسائل نیز بهصورت ناقص سامان پیدا میکنند.
زیربنای فرهنگ همین آگاهی، خودآگاهی، اختیار و انتخابی است که خداوند در اختیار انسان قرار داده است؛ هر فعالیت دیگری که انسان بخواهد انجام دهد، چه فعالیت اقتصادی برای تأمین نیازهای مادی، چه فعالیت نظامی برای دفاع از خود در برابر مهاجمان و متجاوزان و چه مسائل سیاسی از جمله انتخاب نوع رژیم، حاکمیت، قانونگذاری و مشروعیت، همه به همین زیربنای انسانشناختی بازمیگردد.انسان موجودی مختار و آگاه است و آن بخشی که اختیار، انتخاب و آگاهی انسان را مورد مطالعه قرار میدهد، تربیت میکند و رشد میدهد، مهد فرهنگ است؛ راهبردهای اقتصادی و سیاسی باید در پرتو راهبردهای فرهنگی باشد.انسانشناسی، مبنای فهم جایگاه فرهنگ
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: برای درک این مسئله باید موضوع انسانشناسی را دنبال کنیم. انسان موجودی آگاه و مختار است. برخلاف حیوانات دیگر که بهصورت غریزی و طبیعی زندگی میکنند، خداوند در انسان قدرت تحصیل آگاهی و قدرت انتخاب را به نحو بالایی قرار داده است.
حجتالاسلام حیدری تصریح کرد: زیربنای فرهنگ همین آگاهی، خودآگاهی، اختیار و انتخابی است که خداوند در اختیار انسان قرار داده است؛ هر فعالیت دیگری که انسان بخواهد انجام دهد، چه فعالیت اقتصادی برای تأمین نیازهای مادی، چه فعالیت نظامی برای دفاع از خود در برابر مهاجمان و متجاوزان و چه مسائل سیاسی از جمله انتخاب نوع رژیم، حاکمیت، قانونگذاری و مشروعیت، همه به همین زیربنای انسانشناختی بازمیگردد.انسان موجودی مختار و آگاه است و آن بخشی که اختیار، انتخاب و آگاهی انسان را مورد مطالعه قرار میدهد، تربیت میکند و رشد میدهد، مهد فرهنگ است؛ راهبردهای اقتصادی و سیاسی باید در پرتو راهبردهای فرهنگی باشد.
نماینده استان خوزستان در مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه فرهنگ نسبت به مسائل معیشتی و دیگر ابعاد زندگی جنبه زیربنایی دارد، گفت: بنابراین راهبردهای مربوط به مسائل دیگر، مانند مسائل اقتصادی، سیاسی و اجتماعی، باید در پرتو راهبردهای مربوط به فرهنگ مورد ملاحظه قرار گیرد. از این حیث، رهبر انقلاب تعبیر «فراراهبردی» را درباره فرهنگ به کار بردند؛ یعنی مسائل مربوط به فرهنگ جنبه فراراهبردی دارد.
حجتالاسلام حیدری افزود: از همین رهگذر، مقام معظم رهبری به فعالان عرصه فرهنگ، از جمله معلمان آموزش و پرورش، مربیان، استادان دانشگاه و حتی خانمهای خانهدار که تربیت و پرورش فرزندان خود را در خانه بر عهده دارند، توصیه کردند که دولت در تمام مسائل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و حتی مسائل مربوط به خانهداری، هوای این افراد و عناصر فعال در عرصه فرهنگ را داشته باشد.
عضو مجلس خبرگان رهبری تأکید کرد: اگر این افراد مورد عنایت قرار نگیرند، سایر ابعاد زندگی، از اقتصاد گرفته تا مسائل نظامی و سیاسی، نیز دچار مشکل میشوند و آنگونه که باید و شاید به اجرا درنمیآیند. برداشت بنده از خلاصه پیام بسیار مهم مقام معظم رهبری همین مطلب است. جنگ شناختی؛ مقدمهای برای اثرگذاری جنگ نظامی.
حجتالاسلام حیدری در ادامه درباره آثار نگاه فراراهبردی به فرهنگ در مقابله با جنگ شناختی گفت: جنگ شناختی در واقع برگرفته از همین نگاه فراراهبردی است. دشمن برای اینکه ضربه کاری به یک ملت وارد کند، ابتدا جنگ شناختی را مطرح میکند؛ یعنی پیش از آنکه بمبگذاری یا بمباران کند و جنگندهها و موشکهای خود را به کار بگیرد، شناخت آن ملت را دچار اختلال میکند تا مسئولان و مردم در محاسبات خود دچار خطا شوند.
وی ادامه داد: دشمن تلاش میکند افکار مسئولان و عموم مردم را دستکاری کند و زمینه را برای جنگ نظامی آماده سازد. برای مثال، سعی میکند ملت را بترساند، قدرت خود را به رخ بکشد و ضعف آن ملت را برجسته کند تا مردم احساس کنند ضعیف و ناتوان هستند و چارهای جز تسلیم شدن ندارند. دشمن تلاش میکند این تصور را ایجاد کند که طرف مقابل بسیار قوی است، ابرقدرت است، موشک و سلاح اتمی دارد و بنابراین باید از او ترسید. در نتیجه، ترس میتواند محاسبات تصمیمگیران را دچار اختلال کند.
دشمن همچنین به بهانههای مختلف اختلاف و دوگانگی ایجاد میکند تا ملت را مقابل یکدیگر قرار دهد. وقتی ملت دچار اختلاف شود، خودبهخود ضعیف میشود و در چنین شرایطی هر کشور دیگری که بخواهد به آن ضربهای وارد کند، امکان آن بیشتر خواهد بود. اما ملتی که منسجم و متحد است، آماده پیکار، دفاع و مقاومت است و هرگز تسلیم نمیشود. جهاد تبیین؛ ضرورتی برای مقابله با جنگ شناختی عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه جنگ شناختی زمینه را برای اثرگذاری حملات نظامی فراهم میکند، گفت: جنگ شناختی در واقع جاده را برای این آماده میکند که موشکها اثر خود را بگذارند و ملت را به تسلیم وادار کنند.وی افزود: دشمن همچنین به بهانههای مختلف اختلاف و دوگانگی ایجاد میکند تا ملت را مقابل یکدیگر قرار دهد. وقتی ملت دچار اختلاف شود، خودبهخود ضعیف میشود و در چنین شرایطی هر کشور دیگری که بخواهد به آن ضربهای وارد کند، امکان آن بیشتر خواهد بود. اما ملتی که منسجم و متحد است، آماده پیکار، دفاع و مقاومت است و هرگز تسلیم نمیشود.
جهاد تبیین؛ ضرورتی برای مقابله با جنگ شناختی
عضو مجلس خبرگان رهبری با بیان اینکه جنگ شناختی زمینه را برای اثرگذاری حملات نظامی فراهم میکند، گفت: جنگ شناختی در واقع جاده را برای این آماده میکند که موشکها اثر خود را بگذارند و ملت را به تسلیم وادار کنند.
حجتالاسلام حیدری تصریح کرد: در مقابل جنگ شناختی، ما نیز باید دفاع شناختی و دفاع مقاومتی داشته باشیم. به این معنا که مسائل مختلف مربوط به دشمنشناسی و همچنین مسائل اجتماعی، سیاسی و فرهنگی را برای مردم حلاجی و تبیین کنیم؛ همانطور که رهبر شهیدمان از آن تعبیر به «جهاد تبیین» کردند.جهاد تبیین، خود یک نوع جهاد و یک کار فرهنگی است. باید مسائل مختلف برای مردم تبیین شود تا بصیرت، بینش و اطلاعات آنان افزایش پیدا کند و در نتیجه تحت تأثیر اطلاعات غلطی که دشمن منتشر میکند، قرار نگیرند. بنابراین جنگ شناختی یکی از ابعاد همان نگاه فراراهبردی در مسائل مربوط به جنگ است.
فرهنگ عمومی باید متناسب با اقشار مختلف جامعه تبیین شود
حجتالاسلام حیدری در پاسخ به این پرسش که چگونه میتوان نگاه فراراهبردی به فرهنگ را با اقشار مختلف جامعه و فرهنگ عمومی گره زد، گفت: ابتدا باید برنامهریزی وسیعی انجام شود و برای هر قشر، مسائل مختلف متناسب با همان قشر ارائه شود. موضوعات زیربنایی، بصیرتافزایی و دشمنشناسی باید برای هر قوم و هر ظرف فرهنگی به شیوهای متناسب بیان شود.برای شهرنشینان باید به یک شکل، برای روستاییان به شکل دیگر، برای افراد کمسواد با یک زبان و برای افراد تحصیلکرده با زبان دیگری صحبت کرد. همان حقایق را باید با زبانهای مختلف و متناسب با مخاطب ارائه کنیم.
عضو مجلس خبرگان رهبری برای توضیح این موضوع به تفاوت تغذیه در سنین مختلف اشاره کرد و گفت: همه انسانها به غذا نیاز دارند، اما غذایی که به بزرگسال داده میشود، مانند کباب و خورشت، هرگز به نوزاد داده نمیشود. اگر چنین غذایی را به نوزاد بدهند، نهتنها برای او مقوی نیست، بلکه میتواند آسیبزا باشد. از سوی دیگر، شیر خشک نیز نمیتواند نیازهای یک بزرگسال را برطرف کند.
مخاطبشناسی؛ شرط موفقیت در جهاد تبیین
حجتالاسلام حیدری افزود: همانطور که در رابطه با غذا، سنین و سطوح مختلف تفاوت دارند، در مسائل فرهنگی و جنگ شناختی نیز باید تمایز قائل شویم و برای هر سطح، محتوایی متناسب با همان سطح ارائه کنیم. اینکه گفته میشود مردم زبانهای مختلفی دارند، لزوماً به معنای زبان فارسی، عربی، انگلیسی یا هندی نیست؛ بلکه مقصود این است که شیوه تبیین و شیوه بیان باید متفاوت باشد.
عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم(ص) گفت: در روایتی آمده است که «کُلِّمُوا النَّاسَ عَلَی قَدْرِ عُقُولِهِم»؛ یعنی با مردم به اندازه سطح فکر و سطح عقلشان صحبت کنید. کسانی که اهل تعقل، استدلال و مسائل فنی هستند، باید به همان شیوه با آنها سخن گفت و کسانی که مسائل پیچیده را نمیتوانند هضم کنند، باید متناسب با سطح فکریشان با آنها صحبت کرد و از مثالهای همهفهم استفاده کرد.
وی تأکید کرد: برای عامه مردم باید به زبان خود مردم صحبت کنیم. خوشبختانه به برکت انقلاب و تعالیم امامین انقلاب، سطح فکری ملت ما بسیار بالاتر رفته است. عامه مردم میتوانند مسائل پیچیده را به زبان ساده درک کنند؛گاهی همین مردمی که در خیابان ایستادگی کردند و بیش از شش ماه ایستادند، بسیاری از مسائل را بهتر از بعضی از دانشگاهیهایی میفهمند که گوششان فقط به شبکههای خارجی و اینترنشنال بدهکار است
وی افزود: جنگ شناختی در مورد بعضی از استادان دانشگاه و برخی افرادی که خودشان را روشنفکر میدانند، تأثیر گذاشته و آنها را منحرف کرده است؛ در حالی که عامه مردم مسائل را به صورت بسیط و ساده بهتر درک میکنند؛ بنابراین باید برای هر قشر با زبان خودش صحبت کنیم تا بتوانیم مقابله با جنگ شناختی را توسعه دهیم و آن را به همه اقشار جامعه تعمیم دهیم.
نظر شما