چگونه عراقی‌های سوئد فرهنگ عاشورا را به نسل دوم و جامعه سوئدی منتقل کردند؟

جامعه عراقی‌های مقیم سوئد، دومین جامعه بزرگ مهاجر این کشور، طی سه دهه گذشته با راه‌اندازی حسینیه‌ها، برگزاری دسته‌های عزاداری و مراسم اربعین، تلاش کرده است فرهنگ عاشورا را به نسل‌های جدید و حتی شهروندان سوئدی معرفی کند؛ مسیری که امروز به حضور هزاران نفر در آیین‌های حسینی و افزایش تعامل جامعه میزبان با این مراسم انجامیده است.

به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از نون الخبریه، بر اساس آمار رسمی منتشرشده از سوی مرکز آمار سوئد (SCB) در سال ۲۰۲۵، شمار مهاجران ساکن این کشور از دو میلیون و ۲۰۰ هزار نفر فراتر رفته است. در میان این جمعیت، عراقی‌ها دومین جامعه بزرگ مهاجران خارجی سوئد را تشکیل می‌دهند و بیشتر آنان در شهرهای استکهلم، مالمو و سودرتالیا زندگی می‌کنند.

جمعیت عراقی‌های مقیم سوئد حدود ۱۹۵ هزار نفر برآورد می‌شود؛ افرادی که بخش عمده آنان پس از سال‌های تحریم عراق و اشغال این کشور در سال ۲۰۰۳ به سوئد مهاجرت کردند. با وجود آنکه بسیاری از فرزندان این خانواده‌ها در سوئد متولد شده‌اند، همچنان پیوند عمیقی با فرهنگ عاشورا، شعائر حسینی و ارزش‌های نهضت امام حسین(ع) دارند؛ موضوعی که در برگزاری مراسم عزاداری، دسته‌های حسینی، سخنرانی‌های مذهبی، مرثیه‌خوانی و آیین‌های سینه‌زنی در شهرهای مختلف سوئد به‌خوبی مشهود است.

چگونه عراقی‌های سوئد فرهنگ عاشورا را به نسل دوم و جامعه سوئدی منتقل کردند؟

حسینیه‌ای که از زیرزمین آغاز شد

«مصطفی عامر مرادی»، جوان عراقی متولد شهر مالمو، در گفت‌وگو با «نون الخبریه» از تجربه رشد در فضای حسینیه و فعالیت‌های مذهبی در سوئد سخن می‌گوید.

او که فرزند پدری اهل بغداد و مادری اهل استان میسان است، اظهار می‌کند: خانواده‌ام در سال ۱۹۹۰ به سوئد مهاجرت کردند و پدرم یک سال بعد، یعنی در سال ۱۹۹۱، نخستین حسینیه شهر مالمو را با نام «حسینیه امام حسین(ع)» تأسیس کرد؛ زمانی که من هنوز متولد نشده بودم.

مصطفی عامر مرادی  می‌گوید که نخستین محل فعالیت این حسینیه، زیرزمین ساختمانی مسکونی با مساحت حدود ۱۰۰ متر مربع بود و در آن زمان شمار شرکت‌کنندگان اندک بود.

وی می‌افزاید: در همان حسینیه بزرگ شدم و از کودکی با مراسم مذهبی، عزاداری‌ها و فعالیت‌های فرهنگی انس گرفتم. در تأسیس این مرکز، افرادی همچون «ابوایمان»، «شیخ ابونور سماوی» و مرحوم حاج «شاکر» نیز در کنار پدرم حضور داشتند و خانواده‌های عراقی از شهرهای مختلف از جمله بغداد، کربلا، مثنی، واسط، سامرا، میسان و بصره در آن گرد هم می‌آمدند.

غامر مرادی ادامه می‌دهد: با افزایش جمعیت و بزرگ شدن فرزندان مهاجران، فضای حسینیه دیگر پاسخگوی نیازها نبود؛ از این‌رو ساختمان بزرگ‌تری را به‌صورت دائمی اجاره کردیم و پس از انجام عملیات بازسازی، رنگ‌آمیزی و تجهیز آن، کتابخانه‌ای شامل آثار مربوط به مذهب جعفری و دیگر مذاهب اسلامی، منبر، سیستم صوتی، نورپردازی و تهویه نیز در آن ایجاد شد و حسینیه به مرکزی فرهنگی و مذهبی با امکانات کامل تبدیل شد.

چگونه عراقی‌های سوئد فرهنگ عاشورا را به نسل دوم و جامعه سوئدی منتقل کردند؟

راهپیمایی خاموش در خیابان‌های مالمو

عامر مرادی درباره آیین‌های عزاداری در سوئد می‌گوید: در تمامی مناسبت‌های مربوط به اهل‌بیت(ع)، چه ایام ولادت و چه شهادت، در حسینیه برنامه‌های مذهبی، سخنرانی، مداحی و اطعام برگزار می‌شود و علاوه بر عراقی‌ها، مهاجرانی از پاکستان، افغانستان و دیگر کشورهای عربی نیز در این مراسم حضور دارند.

وی می‌افزاید: این گروه‌ها بعدها هیئت‌ها و دسته‌های عزاداری مستقل خود را نیز تشکیل دادند، اما همه فعالیت‌ها با دریافت مجوز رسمی از نهادهای مسئول سوئد انجام می‌شود.

این شهروند مسلمان مقیم سوئد می‌گوید که یکی از شاخص‌ترین برنامه‌ها، «راهپیمایی خاموش» است که حدود پنج سال است در خیابان‌های شهر مالمو برگزار می‌شود.

عامر مرادی درباره این مراسم توضیح می‌دهد: شرکت‌کنندگان، اعم از زنان، مردان، کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و دیگر شهروندان، همگی با لباس‌های سیاه و بدون شعار، نوحه یا سخن گفتن در خیابان‌ها حرکت می‌کنند و پلیس سوئد نیز امنیت مسیر و مدیریت تردد را برعهده دارد.

او ادامه می‌دهد: در این راهپیمایی، پرچم‌هایی با پیام‌هایی درباره نهضت امام حسین(ع) به زبان سوئدی حمل می‌شود تا نشان دهد که امام حسین(ع) تنها متعلق به شیعیان نیست، بلکه نماد ایستادگی در برابر ظلم برای همه انسان‌هاست.

عامر مرادی توضیح می‌دهد که تعدادی از شرکت‌کنندگان نیز لباس زردرنگی با عبارت «از من بپرس» به زبان سوئدی بر تن دارند تا شهروندان سوئدی بتوانند درباره فلسفه این مراسم پرسش‌های خود را مطرح کنند.

وی تأکید می‌کند: حضور بیش از هزار نفر در سکوت کامل، کنجکاوی رهگذران را برمی‌انگیزد و همین موضوع فرصت مناسبی برای معرفی پیام عاشورا فراهم می‌کند.

او همچنین خاطرنشان می‌کند که در این مراسم، علاوه بر شیعیان، اهل سنت و حتی برخی غیرمسلمانان نیز حضور دارند و به گفته وی، فردی که خود را بی‌دین معرفی می‌کرد، تنها به دلیل تأثیرگذاری و پیام انسانی این راهپیمایی در آن شرکت کرده بود.

چگونه عراقی‌های سوئد فرهنگ عاشورا را به نسل دوم و جامعه سوئدی منتقل کردند؟

فعالیت‌های فرهنگی برای نسل جدید

عامر مرادی در ادامه با اشاره به فعالیت‌های فرهنگی حسینیه می‌گوید: سخنرانان مذهبی از عراق، آمریکا و دیگر کشورها دعوت می‌شوند و علاوه بر ساکنان سوئد، افرادی از نروژ، فنلاند و دانمارک نیز از طریق شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های یوتیوب و تیک‌تاک با برنامه‌ها آشنا شده و در آنها شرکت می‌کنند.

وی می‌افزاید: حدود ۱۰ سال پیش، مجموعه‌ای از جوانان وابسته به حسینیه، برنامه‌هایی را برای نسل جدید راه‌اندازی کردند و با دعوت از سخنرانان و مداحان، مراسم را به زبان‌های سوئدی و انگلیسی برگزار کردند تا افرادی که عربی نمی‌دانند نیز بتوانند از این برنامه‌ها بهره‌مند شوند.

این شهروند مسلمان مقیم سوئد تاکید می‌کند که این فعالیت‌ها ابتدا تنها با چهار جوان آغاز شد، اما اکنون شمار شرکت‌کنندگان به‌طور چشمگیری افزایش یافته است؛ به‌گونه‌ای که در یکی از سخنرانی‌های «سید باقر قزوینی» حدود ۲۵۰ جوان حضور داشتند و در آغاز ماه محرم، شمار شرکت‌کنندگان در مراسم حسینیه به بیش از ۶۰۰ نفر رسید؛ به‌طوری که بخشی از جمعیت ناچار بودند در فضای بیرون حسینیه حضور داشته باشند.

مرادی همچنین می‌گوید: در این مراسم، از شرکت‌کنندگان با غذاهایی مانند شاورما، کباب، فلافل، چای، شیرینی و میوه پذیرایی می‌شود و به دلیل استقرار مراکز فرهنگی و انجمن‌های مختلف در این محدوده، خیابانی که حسینیه در آن قرار دارد میان اعضای جامعه به «خیابان انجمن‌ها» مشهور شده است.

او با اشاره به مراسم اربعین اظهار می‌کند: هر سال راهپیمایی اربعین از «قبرستان مسلمانان» شهر مالمو آغاز می‌شود و شرکت‌کنندگان با حمل پرچم‌ها و سر دادن شعارهای حسینی، مسیری حدود سه کیلومتر را طی می‌کنند. در پایان نیز آیاتی از قرآن کریم و دعاهای ویژه قرائت می‌شود.

عامر مرادی می‌گوید که در سال‌های اخیر هیئت‌های دیگری نیز از دل این حرکت شکل گرفته‌اند و بسیاری از جوانان، دانش‌آموزان و دانشجویان در این برنامه‌ها حضور فعال دارند. وی همچنین مدعی است که شماری از شهروندان سوئدی پس از آشنایی با واقعه کربلا، به اسلام و مذهب جعفری گرایش پیدا کرده‌اند.

کد خبر 1896847

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha