به گزارش خبرنگار خبرگزاری شبستان از زنجان، وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، در آیین بزرگداشت شیخ شهابالدین سهروردی با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی و شهدای جنگ اخیر، اظهار کرد: حضور در زنجان، شهری که خاستگاه اندیشمندان و شخصیتهای بزرگ علمی و فرهنگی است، مایه افتخار است. این شهر در طول تاریخ بزرگان بسیاری را پرورش داده که علاوه بر جایگاه علمی، در اخلاق و منش نیز الگو بودهاند.
وی با اشاره به شخصیت علمی و فلسفی شیخ شهابالدین سهروردی افزود: درباره سهروردی میتوان از زوایای گوناگون سخن گفت، اما مهمترین پرسش این است که سهروردی برای ایران امروز چه ظرفیتی دارد و چگونه میتواند در مواجهه با مسائل و چالشهای معاصر الهامبخش باشد.
شالچی با بیان اینکه سهروردی نقش مهمی در خودآگاهی تاریخی ایرانیان ایفا کرده است، تصریح کرد: اگر ایران را فراتر از مجموعهای از اقوام و سرزمینها بدانیم، درمییابیم که هویت ایران محصول اندیشه و میراث شخصیتهایی همچون سهروردی است.
معاون فرهنگی وزارت علوم یکی از مهمترین ویژگیهای اندیشه سهروردی را عبور از دوگانهسازیهای نادرست میان ایرانیت و اسلامیت دانست و گفت: دوگانهسازیهایی که در دوره معاصر، بهویژه از دوران پهلوی اول، میان هویت ایرانی و اسلامی شکل گرفت، خسارتهای فراوانی به جامعه وارد کرد. سهروردی نشان میدهد که میتوان هم ایرانی بود و هم مسلمان و این دو هویت را در قالب یک سنت فکری و تمدنی در کنار یکدیگر معنا کرد.
وی ادامه داد: سهروردی فیلسوفی مسلمان است که از قرآن، حکمت و عرفان اسلامی الهام گرفته و در عین حال از میراث ایران باستان نیز بهره برده است. این تلفیق، نمونهای موفق از استفاده خلاقانه از منابع متنوع تمدنی است و میتواند الگویی برای عبور از نگاههای افراطی و انحصارگرایانه باشد.
شالچی با اشاره به اینکه سهروردی روایت فلسفی از هویت ایرانی ارائه کرده است، اظهار داشت: هویت ملی در بسیاری از کشورها بر پایه زبان، ادبیات، آیینها و حماسهها شکل میگیرد، اما در ایران این ظرفیت وجود دارد که هویت ملی در سطح فلسفی نیز صورتبندی شود و سهروردی یکی از مهمترین نمایندگان این نگاه است.
وی افزود: اگر فردوسی روایت حماسی ایران است و حافظ بیان شاعرانه و عرفانی ایران را نمایندگی میکند، سهروردی را باید نماد خودآگاهی فلسفی ایرانیان دانست؛ شخصیتی که ایران را سرزمینی مبتنی بر نور، فضیلت و سلوک انسانی معرفی میکند.
معاون فرهنگی وزارت علوم همچنین مفهوم «نور» در حکمت اشراق را ظرفیتی بزرگ برای توسعه فعالیتهای فرهنگی و هنری کشور دانست و گفت: این مفهوم میتواند در عرصههایی همچون ادبیات، هنرهای تجسمی، سینما، هنرهای دیجیتال و سایر قالبهای هنری به زبان امروز بازآفرینی شود و الهامبخش تولید آثار فرهنگی باشد.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از همه ظرفیتهای تمدنی ایران خاطرنشان کرد: سهروردی به ما میآموزد که وفاداری به هویت ایرانی و اسلامی به معنای بستن درهای اندیشه و گفتوگو با جهان نیست، بلکه میتوان ضمن حفظ هویت، از منابع گوناگون فکری و تمدنی نیز بهره گرفت.
شالچی، شجاعت فکری سهروردی را یکی دیگر از ویژگیهای برجسته این فیلسوف عنوان کرد و گفت: سهروردی صرفاً مفسر اندیشه گذشتگان نبود، بلکه با جسارت، نظام فلسفی مستقلی را بنیان گذاشت. این روحیه میتواند برای دانشگاهها، پژوهشگران و نسل جوان الهامبخش باشد تا ضمن بهرهگیری از میراث گذشته، نگاه نقادانه و خلاقانه نیز داشته باشند.
وی با اشاره به چالشهای دنیای معاصر از جمله گسترش فناوری، مصرفگرایی، شتاب زندگی و فقر معنایی، اظهار کرد: اندیشه سهروردی میتواند در مواجهه با این مسائل نیز راهگشا باشد و افقهای تازهای برای بازاندیشی در حوزه فرهنگ، هویت و معنویت بگشاید.
معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان این آیین، تأکید کرد: سیاست وزارت علوم، تحقیقات و فناوری توجه جدی به مفاخر و بزرگان علمی و فرهنگی کشور است و شناخت و بازخوانی اندیشه این ستارگان میتواند در حل مسائل امروز جامعه و تقویت هویت ملی و فرهنگی نقشآفرین باشد.
نظر شما