به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از « ahram»، مسجد «محمد الصغیر» متعلق به قرن پانزدهم، پس از مرمت در قاهره بازگشایی شد.
این مسجد پس از یک برنامه مرمت ۱۶ ماهه که در این مدت پشت داربستها و تودههای مصالح ساختمانی پنهان مانده بود، اکنون بازگشایی شده و آماده پذیرایی از نمازگزاران و بازدیدکنندگان است.
کارگران برای تکمیل عملیات بندکشی و مقاومسازی دیوارهای مسجد پیش از بازگشایی آن در هفته گذشته با شتاب و در فرصتی محدود کار میکردند.
این مسجد پیش از این با آسیبهای محیطی متعددی دستبهگریبان بود؛ از جمله آلودگی هوا، رطوبت بالا، نشت آب باران به سقفهای چوبی، فرسودگی و قدمت سیستم دفع آب و همچنین تخریب تدریجی بخشهایی از گچبریها و ایجاد ترکهایی که در سراسر دیوارها گسترش یافته بود.
«هشام اللیثی»، دبیرکل شورای عالی آثار باستانی قاهره اظهار داشت: مرمت این مسجد تاریخی در قالب یک برنامه جامع حفاظت و با هدف حفظ یکپارچگی سازهای و اصالت معماری آن انجام شده است.
او توضیح داد که این پروژه با ارزیابیهای دقیق وضعیت بنا، بررسیهای معماری، آزمایشهای سازهای، مستندسازی تصویری و نقشهبرداری دقیق از محل آغاز شد تا روششناسی مناسبی برای مرمت تدوین گردد.
عملیات حفاظت سازهای شامل تقویت پیها و دیوارهای مسجد، پر کردن حفرهها برای تثبیت بخشهای بناییِ تضعیفشده، ترمیم ترکهای سازهای، تقویت سقفهای چوبی و اجرای سیستم عایقبندی بهبودیافته برای محافظت از بنا در برابر فرسایشهای آتی بود.
اقدامات مرمتی همچنین شامل عملیات گسترده حفاظت معماری بود؛ از جمله پاکسازی گچبریهای فرسوده، تعویض سنگکاریهای آسیبدیده، حذف الحاقات نامناسب از جنس سنگ مرمر که در دورانهای بعد اضافه شده بودند و تخریب یک بخش الحاقیِ که دچار نقصهای سازهای جدی شده بود.
تیمهای مرمت همچنین پلکان ورودی اصلی مسجد و پلکان سنگی تاریخی را که پشتبام را به مناره متصل میکند، بازسازی کردند.
«اللیثی» اظهار داشت: این پروژهای دقیق و ظریف در زمینه مرمت بود که توسط متخصصان این حوزه انجام شد.
وی افزود که تمامی عناصر مهم معماری و هنری از جمله تزئینات چوبی، سنگکاریها، سطوح مرمرین، فلزکاریها، محراب مسجد، کتیبههای بنیادین بنا، شیشههای رنگی و سیستمهای برقی با رعایت دقیق استانداردهای بینالمللی حفاظت از میراث فرهنگی مرمت و حفظ شدند.
«اللیثی» گفت: نتیجه این کار، مرمتی است که نهتنها استحکام سازهای بنا را تقویت میکند، بلکه اصالت و ظرافت هنری این اثر برجسته اسلامی را نیز حفظ مینماید.
این پروژه مرمت حاصل همکاری نزدیک میان «شورای عالی آثار باستانی»، «وزارت اوقاف اسلامی» و شماری دیگر از شرکای کلیدی بود که تلاشهای مشترکشان، حفاظت موفقیتآمیز از مسجد را تضمین کرد.
اسناد تاریخی نشان میدهند که این بنا در دوران حکومت سلطان مملوکی، «الاشرف برسبای» در سال ۸۳۰ هجری قمری (۱۴۲۷ میلادی) توسط «تاجالدین الشوقی» بازسازی شده است.
این بنا بعدها در دوره عثمانی در سال ۱۲۸۷ هجری قمری (۱۸۷۰ میلادی) و به همت «محمد میرزا پاشا»، تحت مرمت و نوسازی اساسی قرار گرفت؛ اقدامی که ضمن حفظ هویت تاریخی اثر، آن را برای نسلهای آینده محفوظ داشت.
دسترسی به این مسجد از سمت جنوب و از طریق پلکانهای سنگی امکانپذیر است که به ورودی باشکوهی منتهی میشوند؛ ورودیای که در قاب یک طاق سنگی بزرگ و نوکتیز (قوس جناغی) قرار گرفته است.
در فضای داخلی، سقف شبستان نمازخانه از چوب ساخته شده و در مرکز آن، یک فانوسخانهچوبی و ظریف تعبیه شده است که امکان ورود نور طبیعی به فضای درون را فراهم میآورد.
در مجاورت ساختمان اصلی، فضای سنگی مخصوص وضوخانه قرار دارد و بر فراز ورودی، منارهای متمایز و سهطبقه برافراشته شده است. بخش پایینی این مناره مربعیشکل است و به بخش میانی هشتضلعی میپیوندد؛ این دو بخش توسط یک بالکن چوبی ویژه مؤذن از هم جدا شدهاند و مناره در نهایت به سطحی بالایی ختم میشود که با گنبدی شیاردار و پوشیده از سرب که از ویژگیهای معماری دوره عثمانی است، آراسته شده است.
این مسجد همچنین دارای یک منبر چوبی نفیس و خوشساخت است که با نقوش گیاهی پیچیده و تزیینات خوشنویسی ظریف آراسته شده و بازتابدهنده مهارت و استادی سازندگان و مرمتگران آن است.
نظر شما