خبرگزاری شبستان، گروه بین الملل: ارتفاعات «علی الطاهر» در جنوب لبنان طی ماههای اخیر به یکی از مهمترین نقاط درگیری میان رژیم صهیونیستی و حزبالله تبدیل شده است؛ منطقهای مرتفع و راهبردی که بر بخشهایی از شهر نبطیه و مناطق اطراف آن اشراف دارد و به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، در معادلات نظامی جنوب لبنان اهمیت ویژهای دارد.
رژیم صهیونیستی در سوم سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرد که به «کنترل عملیاتی» ارتفاعات علی الطاهر دست یافته است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر این رژیم، نیز مدعی شد که این منطقه دیگر تهدیدی برای اسرائیل محسوب نمیشود. ارتش صهیونیستی همچنین مدعی شد که در جریان عملیات، زیرساختهای زیرزمینی و تسلیحات متعلق به حزبالله را هدف قرار داده است.
این ادعا در حالی مطرح شد که ارتش صهیونیستی پیش از این نیز، در ۲۶ ژوئن، از «کنترل کامل» تپه علی الطاهر خبر داده بود؛ ادعایی که حزبالله بهطور قاطع آن را رد و اعلام کرده بود نیروهایش همچنان در منطقه حضور دارند.
اهمیت راهبردی ارتفاعات علی الطاهر
«علی الطاهر» با ارتفاعی حدود ۶۰۰ متر و فاصلهای نزدیک به ۱۵ کیلومتر از مرز لبنان و فلسطین اشغالی، از موقعیتی مشرف بر بخش گستردهای از جنوب لبنان برخوردار است. این ارتفاعات در نزدیکی نبطیه قرار گرفته و به مجموعهای از ارتفاعات راهبردی در منطقه، از جمله مناطق پیرامون اقلیم التفاح و قلعه شقیف، متصل میشود.
اهمیت این منطقه تنها به ارتفاع آن محدود نمیشود، بلکه موقعیت آن امکان دیدهبانی و کنترل مسیرهای ارتباطی و مناطق پیرامونی را افزایش میدهد. از همین رو، علی الطاهر در ماههای اخیر به یکی از کانونهای اصلی تحرکات نظامی رژیم صهیونیستی در جنوب لبنان تبدیل شده است.
روایتهای متفاوت درباره میزان کنترل اسرائیل
علی ابیرعد، کارشناس و تحلیلگر نظامی لبنانی، با اشاره به تحولات این منطقه معتقد است نحوه اعلام عملیات از سوی ارتش صهیونیستی، پرسشهایی درباره میزان واقعی کنترل این رژیم بر ارتفاعات علی الطاهر ایجاد میکند.
به گفته وی، اعلام «کنترل کامل» در ماه ژوئن و سپس استفاده از عبارت «کنترل عملیاتی» در سپتامبر، در کنار ادامه حملات و عملیات نظامی در فاصله میان این دو مقطع، نشان میدهد که وضعیت میدانی این منطقه دستکم از منظر روایتهای منتشرشده، پیچیدهتر از یک تصرف ساده بوده است.
گزارشهای منتشرشده در ماههای ژوئیه و اوت نیز از ادامه عملیات، حملات هوایی و توپخانهای و تلاش رژیم صهیونیستی برای تثبیت موقعیت خود در اطراف این ارتفاعات حکایت داشتند. برخی گزارشها در اواخر اوت از تلاش رژیم صهیونیستی برای پیشروی تدریجی و ایجاد شرایط لازم برای در اختیار گرفتن ارتفاعات علی الطاهر خبر داده بودند.
جنگ نامتقارن و ابهام درباره اهداف
ابیرعد در تحلیل خود بر ماهیت متفاوت نبرد در مناطق کوهستانی و زیرزمینی جنوب لبنان تأکید کرده و معتقد است در چنین شرایطی، اعلام تصرف یک منطقه لزوماً به معنای پایان تهدید یا تثبیت کامل کنترل نظامی نیست.
به گفته این کارشناس لبنانی، بخشی از عملیات در منطقه علی الطاهر به شناسایی و هدف قرار دادن مواضع و عناصر مسلح در نزدیکی نیروهای اسرائیلی و همچنین نقاطی مرتبط با شبکههای زیرزمینی اختصاص داشته است.
گزارشهای منتشرشده از سوی رسانههای عبری و عربی نیز نشان میدهد که در ماههای گذشته موارد متعددی از هدف قرار دادن عناصر مسلح در اطراف این ارتفاعات و همچنین حمله به ورودیهای زیرزمینی گزارش شده است.
در چنین شرایطی، تعیین دقیق میزان کنترل هر یک از طرفها بر منطقه دشوار است؛ بهویژه آنکه بخش قابل توجهی از اطلاعات منتشرشده درباره عملیات، از سوی طرفهای درگیر و با اهداف رسانهای و نظامی ارائه میشود.
تداوم حملات پس از ادعای «کنترل»
یکی از نکات قابل توجه در تحولات علی الطاهر، تداوم حملات رژیم صهیونیستی حتی پس از اعلام کنترل بر این ارتفاعات است.
این موضوع نشان میدهد که اعلام «کنترل عملیاتی» از سوی ارتش صهیونیستی لزوماً به معنای پایان عملیات یا رفع کامل نگرانیهای امنیتی این رژیم نیست و احتمالاً تثبیت موقعیت و مقابله با تهدیدهای احتمالی همچنان در دستور کار قرار دارد.
در همین چارچوب، گزارشهای منتشرشده در ماه اوت از ادامه حملات به علی الطاهر و مناطق اطراف آن حکایت داشتند.
«علی الطاهر» در معادلات سیاسی و رسانهای
اهمیت این ارتفاعات تنها به ابعاد نظامی محدود نمانده و در فضای سیاسی و رسانهای لبنان نیز به نمادی از تقابل با رژیم صهیونیستی تبدیل شده است.
در ماههای اخیر، برخی شخصیتها و رسانههای لبنانی از عبارتی موسوم به «هرمز تا بابالمندب و علی الطاهر» برای توصیف پیوستگی جغرافیایی و سیاسی میدانهای درگیری استفاده کردهاند. این عبارت را باید در چارچوب ادبیات سیاسی و رسانهای لبنان تحلیل کرد و نه بهعنوان یک اصطلاح رسمی نظامی رژیم صهیونیستی.
از این رو، علی الطاهر علاوه بر ارزش نظامی، به بخشی از جنگ روایتها میان طرفهای درگیر تبدیل شده است؛ جنگی که در آن هر یک از طرفها تلاش میکنند تصویری متفاوت از وضعیت میدانی و میزان دستاوردهای خود ارائه دهند.
اختلاف روایتها درباره دستاورد نظامی اسرائیل
ابیرعد همچنین بر این باور است که برای ارزیابی میزان موفقیت عملیات رژیم صهیونیستی در علی الطاهر، تنها نباید به بیانیههای رسمی ارتش این رژیم استناد کرد و باید مجموعهای از شواهد میدانی، تصاویر و گزارشهای مستقل را در کنار یکدیگر قرار داد.
بر این اساس، اعلام کنترل بر یک ارتفاع راهبردی زمانی میتواند از نظر نظامی تعیینکننده تلقی شود که همراه با توانایی حفظ و تثبیت این موقعیت و جلوگیری از فعالیت نیروهای مقابل باشد.
از سوی دیگر، حزبالله در واکنش به ادعاهای رژیم صهیونیستی درباره کنترل این منطقه، روایت متفاوتی ارائه کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد ارزیابی مستقل وضعیت واقعی میدان، بدون دسترسی به اطلاعات میدانی معتبر، با دشواری همراه است.
تأثیر تحولات علی الطاهر بر فضای سیاسی اسرائیل
این کارشناس لبنانی همچنین تحولات نظامی جنوب لبنان را در ارتباط با وضعیت سیاسی داخلی رژیم صهیونیستی ارزیابی میکند و معتقد است ادامه بحرانهای امنیتی میتواند بر فضای سیاسی و انتخاباتی این رژیم تأثیر بگذارد.
در همین حال، بحثهایی در محافل سیاسی و حقوقی رژیم صهیونیستی درباره امکان تعویق انتخابات در شرایط اضطراری مطرح شده است، اما این موضوع به معنای برخورداری نخستوزیر از اختیار مطلق برای به تعویق انداختن انتخابات نیست. بر اساس مباحث حقوقی مطرحشده در رژیم صهیونیستی، هرگونه تأخیر احتمالی نیازمند شرایط استثنایی و چارچوب حقوقی مشخص خواهد بود.
از این رو، تحولات علی الطاهر را میتوان همزمان در سه سطح نظامی، سیاسی و رسانهای بررسی کرد؛ منطقهای که موقعیت جغرافیایی آن، تداوم عملیات رژیم صهیونیستی و اختلاف روایتهای دو طرف، آن را به یکی از نقاط مهم معادلات جنوب لبنان تبدیل کرده است.
در پایان، اگرچه رژیم صهیونیستی در سوم سپتامبر از «کنترل عملیاتی» علی الطاهر خبر داد، سابقه اعلام «کنترل کامل» در ژوئن و تداوم عملیات و حملات در ماههای پس از آن نشان میدهد که برای ارزیابی دقیق میزان و کیفیت کنترل این رژیم بر این ارتفاعات، باید میان ادعای رسمی، کنترل میدانی و توانایی تثبیت موقعیت تفاوت قائل شد.
نظر شما