به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از «میدل ایست نیوز»، بر اساس گزارش وزارت فرهنگ لبنان که به بررسی پیامدهای حملات رژیم صهیونیستی بر میراث فرهنگی، زیستمحیطی و ناملموس کشور میپردازد، عملیات نظامی این رژیم در لبنان فراتر از تلفات غیرنظامی و آسیب به زیرساختها، دهها محوطه باستانی، روستای تاریخی، مکان مذهبی و دیگر نمادهای فرهنگی را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
از زمان آغاز درگیریها در سال ۲۰۲۳ و تشدید آن در سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶، نزدیک به ۵۵ شهر و روستای تاریخی در جنوب لبنان ویران یا دچار آسیبهای شدید شدند؛ تخریبهایی که دامنگیر خانههای سنتی، زیارتگاههای مذهبی، کلیساها، مساجد، مدارس، بیمارستانها، ساختمانهای اداری، بازارهای تاریخی، زمینهای کشاورزی و مراکز نگهداری اسناد مدنی و مدارک شخصی شده است.
وزارت فرهنگ لبنان این اقدامات را کارزاری «مستقیم و نظاممند» توصیف کرده است که هدف آن محو هویت فرهنگی، سیمای تاریخی و حافظه جمعی لبنان بوده است.
در میان بناهای تاریخی آسیبدیده، چندین مکان، تحت حفاظت کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه برای حفاظت از اموال فرهنگی در صورت درگیری مسلحانه قرار دارند. شهر باستانی «صور» و محوطه باستانی «البص» از جمله این مکانها هستند که هر دو در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارند.
قلعه «شمع»، قلعه «الشقیف»، قلعه «تبنین» و قلعه «شقره» از دیگر مکانهای تاریخی آسیب دیده هستند که در فهرست موقت یونسکو برای ثبت احتمالی در میراث جهانی قرار دارند.
این درگیریها همچنین بر کلیساها، مساجد، بازارهای سنتی و ساختمانهای تاریخی در سراسر جنوب لبنان تاثیر گذاشته است. کلیساهای تاریخی مارونی، ارتدوکس و کاتولیک در مناطق «یارون»، «دردغیا»، «دیر میماس»، «علما الشعب»، «نبطیه» و همچنین یک صومعه مارونی در نزدیکی مجموعه باستانی بعلبک که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است در زمره مکانهای آسیبدیده قرار دارند.
مساجد تاریخی شامل مسجد حضرت شعیب در بلیدا، مسجد کفرتبنیت در نبطیه، مسجد تاریخی عیناتا، مسجد جامع بنتجبیل، مسجد تاریخی محله البیاض در نبطیه و مسجد امیر منذر در مرکبه هستند.
بازارهای سنتی نبطیه از جمله بازار ادویه و بازار عثمانی و همچنین بازار بنتجبیل نیز دچار آسیب شدند. حدود ۱۲۰ ساختمان تاریخی در سراسر نبطیه تحت تأثیر قرار گرفتند؛ از جمله بخشهایی از «سرای» (ساختمان اداری-تاریخی) قدیمی شهر، خانه شاهین با قدمتی حدود ۱۵۰ سال و خانههای سنگی در روستای «حاروف» که بیش از یک قرن قدمت دارند.
فراتر از تخریب بناهای تاریخی و اماکن فرهنگی، این گزارش هشدار میدهد که درگیریها به میراث فرهنگی ناملموس لبنان نیز لطمه زده است.
به گفته این وزارتخانه، تخریب روستاها، بازارها، کلیساها، مساجد، گورستانها و فضاهای عمومی، مکانهای خاطرهانگیز مهمی را که در آنها سنتها و آداب اجتماعی حفظ میشد از بین برده است.
همچنین هشدار داده شده که حملات به مناطقی که با صنایع دستی سنتی مرتبط هستند، تداوم مهارتهای استادکاران و سنتهای اجتماعی را تهدید میکند؛ ضمن اینکه آوارگی ساکنان جنوب لبنان، دره بقاع و حومه جنوبی بیروت، روند انتقال آداب و رسوم و دانش سنتی میان نسلها را مختل کرده است.
«نواف سلام»، نخستوزیر لبنان، پیشتر رژیم صهیونیستی را متهم کرده بود که از طریق عملیات نظامی گسترده خود در پی محو تاریخ لبنان است؛ وی اظهار داشت که حملات اخیر علاوه بر خانهها، مدارس، بیمارستانها و تأسیسات تولیدی، بهطور فزایندهای اماکن میراث فرهنگی را نیز هدف قرار دادهاند.
نظر شما