"سید محسن هاشمی"، تعزیه خوان، مدرس و پژوهشگر تعزیه در گفتگو با خبرنگار فرهنگی خبرگزاری شبستان درباره ضرورت توسعه و ترویج تعزیه به عنوان میدانی و مردمی ترین هنر آیینی در ایران گفت: مهمترین نیاز تعزیه برای گسترش و حضور پررنگتر در جامعه، برخورداری از یک بستر مناسب و مکان اختصاصی است؛ مکانی که از گذشته با عنوان «تکیه» شناخته میشد.
وی افزود: تهران با وجود جمعیت میلیونی و جایگاه خود به عنوان پایتخت ایران اسلامی، از کمبود تکیههای تخصصی رنج میبرد. در پنج تا شش دهه گذشته، تکیه جدیدی برای اجرای تعزیه ساخته نشده و بسیاری از تکیههای قدیمی نیز کاربری خود را تغییر دادهاند و به برگزاری مراسم روضهخوانی و مداحی اختصاص یافتهاند.
هاشمی با بیان اینکه نبود فضای مناسب، امکان عرضه این هنر مردمی را محدود کرده است، اظهار کرد: نمیتوان از توسعه تعزیه سخن گفت اما مکانی برای اجرای آن در نظر نگرفت. همانگونه که توسعه ورزش بدون ساخت اماکن ورزشی امکانپذیر نیست، تعزیه نیز برای رشد و جذب مخاطب به تکیههای فعال و دائمی نیاز دارد.
این پژوهشگر تعزیه با تأکید بر نقش شهرداریها، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و سازمان اوقاف و امور خیریه در حمایت از این هنر آیینی گفت: بخش قابل توجهی از موقوفات کشور برای برگزاری تعزیه وقف شده است، اما انتظار میرود این موقوفات مطابق نیت واقفان در مسیر حمایت از تعزیه هزینه شود تا بخشی از مشکلات زیرساختی این هنر برطرف شود.
وی درباره بهروزرسانی نسخههای تعزیه نیز تصریح کرد: تعزیه بخشی از میراث فرهنگی و هنری ایران است و همانگونه که شاهنامه فردوسی یا گلستان سعدی نیازمند بازنویسی نیستند، نسخههای اصیل تعزیه نیز به بهروزرسانی احتیاج ندارند. مسئله اصلی، نبود فرصت برای عرضه و اجرای این آثار است، نه ضعف متن یا محتوا.
هاشمی ادامه داد: اگر تعزیه در طول سال و در مکانهای مشخص اجرا شود، نسل جوان به طور طبیعی با آن آشنا خواهد شد. ارتباط مخاطبان جدید با این هنر از مسیر دیدن و شنیدن شکل میگیرد و رسانهها، بهویژه تلویزیون و رادیو، نیز باید نقش پررنگتری در معرفی آن ایفا کنند.
وی با اشاره به نبود یک پایگاه دائمی برای اجرای تعزیه گفت: همانطور که علاقهمندان تئاتر برای تماشای آثار نمایشی به سالنهایی مانند تئاتر شهر یا سنگلج مراجعه میکنند، تعزیه نیز باید دارای مکانی شناختهشده و دائمی باشد تا مخاطبان بتوانند در طول سال به تماشای آن بنشینند.
این مدرس تعزیه همچنین از حذف واحدهای آموزشی مرتبط با تعزیه در دانشگاهها انتقاد کرد و افزود: دانشجویان رشتههای نمایش، تئاتر، کارگردانی و سینما با مهمترین نمایش ایرانی ـ اسلامی آشنایی کافی ندارند. حذف واحدهای درسی تعزیه، فاصله نسل جدید هنرمندان با این هنر اصیل را بیشتر کرده است.
وی خاطرنشان کرد: در حالی که بسیاری از دانشگاهها و مراکز علمی خارج از کشور علاقهمند به اجرای تعزیه و پژوهش درباره آن هستند، در داخل کشور توجه لازم به این ظرفیت بزرگ فرهنگی وجود ندارد. دانشجویان هنر بیش از اندازه به نمایشهای غربی گرایش پیدا کردهاند، در حالی که تعزیه میتواند یکی از مهمترین سرمایههای نمایشی ایران در عرصه جهانی باشد.
هاشمی در پایان از مسئولان فرهنگی، دانشگاهی و اجرایی خواست با نگاه راهبردی به تعزیه، زمینه ساخت تکیههای تخصصی، احیای موقوفات، تقویت آموزش دانشگاهی و حمایت مستمر از گروههای تعزیه را فراهم کنند تا این میراث ماندگار ایرانی ـ اسلامی از مهجوریت خارج شده و جایگاه شایسته خود را در فرهنگ عمومی و فضای هنری کشور بازیابد.
نظر شما