به گزارش خبرگزاری شبستان به نقل از روابط عمومی ستاد هماهنگی کانونهای فرهنگی هنری مساجد کشور، مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» به همت دبیرخانه شورای فرهنگ و هنر روستا و عشایر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی؛ وزارت آموزش و پرورش (معاونت آموزش ابتدایی)؛ سازمان امور عشایر ایران برگزار میشود.
بر پایه این گزارش، در راستای بررسی ابعاد برگزاری این مسابقه ملی گفت وگویی با حجتالاسلام «سیدعبدالله بحرینی» مسئول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان عشایر ایران داشته ایم که در ادامه میخوانید:
در رابطه با مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» و ماهیت شکل گیری این مسابقه توضیح بفرمایید
مسابقه ملی «آیینه سوگ ایل» در واقع یک رویداد فرهنگی و هنری است که با هدف ثبت و معرفی جلوههای عزاداری محرم در میان جامعه عشایری کشور طراحی شده است. جامعه عشایری ایران در طول تاریخ پیوند عمیق و ریشهداری با فرهنگ عاشورا داشته و آیینهای سوگواری در میان ایلها همواره بخشی از هویت معنوی و اجتماعی آنان بوده است.
ایده شکلگیری این مسابقه از همین ضرورت ناشی میشود که این جلوههای ارزشمند فرهنگی، که گاهی کمتر دیده شدهاند، ثبت و مستندسازی شوند؛ به همین دلیل شورای فرهنگی سازمان امور عشایر ایران با همکاری دبیر خانه شورای فرهنگ و هنر روستا عشایر و وزارت ارشاد و وزارت آموزش و پرورش تصمیم گرفته است با برگزاری یک مسابقه ملی در قالب عکس و فیلم کوتاه دو دقیقهای، امکان روایت تصویری از این آیینها را فراهم کند تا هم در حافظه فرهنگی کشور ثبت شود و هم برای نسلهای آینده باقی بماند.
چرا این مسابقه متمرکز بر ایل و فرهنگ ایل در سوگواری شده است؛ به بیان دیگر گویی بین سوگواره روستایی و ایل و عشایر تمایزی وجود دارد؟ آیا واقعا از نظر فرهنگی چنین است؟
تمرکز این مسابقه بر فرهنگ ایلی به این دلیل است که شیوه زندگی عشایری ویژگیهای خاص خود را دارد. در جامعه عشایری، ساختار اجتماعی، سبک زندگی کوچنشینی، روابط خویشاوندی و حتی فضای طبیعی زندگی، بر شکل برگزاری آیینهای مذهبی تأثیر میگذارد؛ به همین دلیل عزاداری محرم در میان ایلها جلوههایی دارد که ممکن است با عزاداری در شهرها یا حتی روستاها متفاوت باشد؛ برای مثال نوع برپایی مراسم، نذورات، حضور گسترده خانوادهها، نقش پررنگ زنان عشایری، و حتی نحوه مشارکت کودکان و نوجوانان در این آیینها، رنگ و بوی فرهنگ ایلی را دارد.
بنابراین میتوان گفت هدف این مسابقه تأکید بر همین ویژگیهای فرهنگی خاص است؛ یعنی نشان دادن اینکه فرهنگ عاشورا چگونه در بستر زندگی عشایری معنا و جلوهای ویژه پیدا کرده است.
در مورد محورهای جشنواره توضیح بفرمایید و اینکه علاقه مندان تا چه تاریخی امکان ارسال آثار دارند؟
در این جشنواره محورهای مختلفی برای ارسال آثار در نظر گرفته شده است تا ابعاد گوناگون آیینهای سوگواری در جامعه عشایری به تصویر کشیده شود. از جمله :
▪️ عزاداری در سیاهچادر، ییلاق، قشلاق و مسیر کوچ
▪️ تعزیه، شبیهخوانی و نوحهخوانیهای بومی
▪️ نقش بزرگان، ریشسفیدان و حضور زنان، نوجوانان وجوانان در آیینها
▪️موکبهای عشایری، نذورات، موسیقی آیینی و همدلی عشایری
▪️ تجلی ارادت به ولایت و ارزشهای انقلاب اسلامی و عزاداری عشایر همزمان با تشییع پیکر مطهر قائد شهید امت حضرت آیتالله العظمی امام سیدعلی خامنهای.
در این راستا علاقهمندان میتوانند آثار خود را در قالب عکس یا فیلم کوتاه دو دقیقهای تهیه و فایلهای خود را به شماره ۰۹۳۷۰۳۰۲۹۴۴ در پیامرسان ایتا ارسال کنند.
همچنین مهلت ارسال آثار نیز تا پایان ایام ماه صفر٢٣ مرداد ماه در نظر گرفته شده است تا شرکتکنندگان فرصت داشته باشند آیینهای محرم و اربعین را بهصورت کامل ثبت و ارسال کنند.
مسابقه به میزبانی کدام استان و در چه رشتههایی برگزار خواهد شد؟
این مسابقه در سطح ملی برگزار میشود و مخاطبان آن جامعه عشایری سراسر کشور هستند. رویداد به میزبانی یکی از استانهای عشایرنشین کشور برگزار شود و آثار برگزیده در قالب مراسم اختتامیه معرفی شوند.
در مورد آثار نیز رشتههای اصلی مسابقه شامل دو بخش «عکاسی» و «فیلم کوتاه دو دقیقهای» است. هدف از انتخاب این دو قالب نیز این است که هم عکاسان و هم فعالان رسانهای و حتی علاقهمندان با امکانات ساده بتوانند جلوههای فرهنگی عزاداری عشایر را ثبت و به نمایش بگذارند.
مهمترین جنبه ای که میتوان از جنبه دستاورد فرهنگی این مسابقه به آن توجه کرد چیست؟
یکی از مهمترین دستاوردهای فرهنگی این مسابقه، ثبت و ماندگار شدن میراث معنوی جامعه عشایری در حوزه آیینهای عاشورایی است. بسیاری از این آیینها شفاهی و سنتی هستند و اگر مستندسازی نشوند ممکن است به مرور زمان کمرنگ شوند.
برگزاری چنین مسابقهای کمک میکند این جلوههای فرهنگی نه تنها ثبت شوند، بلکه به جامعه گستردهتری معرفی شوند. از سوی دیگر این رویداد میتواند موجب تقویت هویت فرهنگی در میان نسل جوان عشایر نیز شود؛ چراکه وقتی خود جوانان در ثبت و روایت این آیینها مشارکت میکنند، ارتباط عمیقتری با میراث فرهنگی و مذهبی خود پیدا خواهند کرد.
نظر شما