خبرگزاری شبستان، گروه بینالملل: طی دهههای اخیر، آلمان به یکی از مهمترین مقاصد مهاجرت مسلمانان در اروپا تبدیل شده است. در کنار جمعیت چند میلیونی مسلمانان این کشور، شیعیان نیز با پیشینهها و ملیتهای گوناگون از جمله ایرانی، عراقی، لبنانی، افغان و پاکستانی توانستهاند شبکهای از مراکز دینی و فرهنگی را در شهرهای مختلف ایجاد کنند. این مراکز نهتنها محل اقامه نماز و برگزاری مناسبتهای مذهبی هستند، بلکه وظیفه حفظ هویت دینی نسلهای جدید، آموزش معارف اسلامی و معرفی فرهنگ اهلبیت(ع) به جامعه غربی را نیز بر عهده دارند.
در میان این مراکز، مسجد و حسینیه امام هادی(ع) در شهر کیل جایگاه ویژهای دارد؛ مرکزی که طی سالهای متمادی به پناهگاه معنوی شیعیان شمال آلمان و محلی برای برگزاری آیینهای مذهبی و فعالیتهای اجتماعی تبدیل شده است.
از «توحید» تا «امام هادی(ع)»؛ بیش از سه دهه فعالیت
مسجد و حسینیه امام هادی(ع) با نام رسمی «Alhadi Gemeinschaft e.V.» در شهر بندری کیل (Kiel) در ایالت شلسویگ-هولشتاین واقع شده است که یکی از مهمترین بنادر آلمان در ساحل دریای بالتیک به شمار میرود. این شهر به دلیل موقعیت دانشگاهی، صنعتی و دریایی خود، میزبان جمعیت قابل توجهی از مهاجران مسلمان است.
مسجد امام هادی(ع) در منطقه جنوبی شهر قرار گرفته و دسترسی مناسبی برای مسلمانان ساکن کیل و شهرهای اطراف فراهم کرده است.
این مسجد در نشانی Zum Brook 21, 24143 Kiel قرار دارد و از مراکز شناختهشده شیعیان در شمال آلمان به شمار میرود. مدیریت این مجموعه بر عهده «علی ذرب» (ابورقیه) گزارش شده است.
منابع رسمی موجود درباره این مرکز، تاریخ دقیق تأسیس مسجد و حسینیه امام هادی(ع) را منتشر نکردهاند. با این حال، ثبت آن بهعنوان یک انجمن اسلامی شیعی و حضور آن در فهرست مراکز شیعی آلمان نشان میدهد که این مجموعه طی سالهای گذشته یعنی در تاریخ ۲۹ ژوئیه ۱۹۹۰ به ثبت رسیده و بهصورت رسمی در چارچوب قوانین آلمان فعالیت کرده و به یکی از مراکز مذهبی جامعه شیعه در شمال این کشور تبدیل شده است
این مجموعه پیشتر با نام «TAWHIDGEMEINSCHAFT e.V.» و سپس «AlTauhid Gemeinschaft Kiel e.V.» شناخته میشد و در ادامه فعالیت خود با عنوان کنونی به فعالیت ادامه داده است.
این سابقه نشان میدهد که مسجد و حسینیه امام هادی(ع) از جمله قدیمیترین مراکز اسلامی مهاجران در شهر کیل محسوب میشود و بیش از سه دهه در عرصه دینی و فرهنگی حضور مستمر داشته است.
معماری؛ الگوی مراکز اسلامی مهاجران در اروپا
برخلاف مساجد تاریخی جهان اسلام که با گنبدها و منارههای بلند شناخته میشوند، بسیاری از مراکز اسلامی در آلمان در ساختمانهای چندمنظوره فعالیت میکنند. مسجد و حسینیه امام هادی(ع) نیز در قالب یک مرکز اسلامی ـ فرهنگی اداره میشود.
این مجموعه دارای فضای نماز، حسینیه، سالن اجتماعات و بخشهایی برای برگزاری برنامههای فرهنگی و آموزشی است. طراحی چنین مراکزی بیشتر بر کارکرد اجتماعی و فرهنگی استوار است تا نمایش معماری سنتی اسلامی؛ رویکردی که با شرایط حقوقی و شهری کشورهای اروپایی سازگاری بیشتری دارد.
احیای شعائر اهلبیت(ع)
اصلیترین مأموریت مسجد و حسینیه امام هادی(ع)، زنده نگه داشتن فرهنگ و معارف اهلبیت(ع) است. برگزاری مراسم عزاداری ماههای محرم و صفر، سوگواری شهادت ائمه اطهار(ع)، مراسم شبهای قدر، جشنهای میلاد اهلبیت(ع) و آیینهای مذهبی مختلف از مهمترین برنامههای این مرکز به شمار میرود.
در ایام عاشورا و اربعین، این مرکز به یکی از مهمترین نقاط تجمع شیعیان شهر کیل تبدیل میشود و خانوادههای مسلمان از ملیتهای مختلف در برنامههای آن مشارکت میکنند.
فعالیتهای فرهنگی و آموزشی
نقش مسجد امام هادی(ع) تنها به برگزاری مناسک عبادی محدود نیست. این مرکز در حوزه آموزش معارف اسلامی نیز فعالیت دارد و تلاش میکند نسل دوم و سوم مسلمانان مهاجر را با آموزههای دینی آشنا سازد.
برگزاری جلسات تفسیر قرآن، سخنرانیهای مذهبی، نشستهای فکری، آموزش احکام اسلامی و برنامههای ویژه کودکان و نوجوانان از جمله فعالیتهایی است که در بسیاری از مراکز شیعی آلمان از جمله این مرکز دنبال میشود.
پلی میان اسلام و جامعه آلمان
یکی از اهداف مهم این مرکز، معرفی اسلام و مکتب اهلبیت(ع) به شهروندان آلمانی است. مسئولان مسجد همواره بر گفتوگوی فرهنگی، رفع سوءبرداشتها درباره اسلام و تقویت همزیستی مسالمتآمیز میان مسلمانان و جامعه میزبان تأکید داشتهاند.
در شرایطی که رسانههای غربی گاه تصویری نادرست از اسلام ارائه میکنند، چنین مراکزی تلاش دارند از طریق برنامههای فرهنگی و ارتباطات اجتماعی، چهرهای واقعی و انسانی از اسلام را به نمایش بگذارند.
شیعیان آلمان؛ جامعهای در حال رشد
اگرچه آمار دقیقی از تعداد شیعیان آلمان وجود ندارد، اما برآوردها از حضور چند صد هزار شیعه در این کشور حکایت دارد. مهاجران ایرانی، عراقی، لبنانی، افغان، آذربایجانی و پاکستانی مهمترین بخش این جامعه را تشکیل میدهند.
در دهههای اخیر، شیعیان توانستهاند دهها مسجد، حسینیه و مرکز فرهنگی در شهرهای مختلف آلمان تأسیس کنند. شهرهایی مانند هامبورگ، برلین، فرانکفورت، کلن، مونیخ، دوسلدورف، مانهایم و کیل از مهمترین مراکز حضور شیعیان به شمار میروند.
این مراکز علاوه بر نقش عبادی، در حفظ زبان مادری، انتقال فرهنگ اسلامی به نسلهای جدید، کمک به تازهواردان و تقویت همبستگی اجتماعی میان مسلمانان نقش مهمی ایفا میکنند.
فراتر از یک مسجد
مسجد و حسینیه امام هادی(ع) در کیل را نمیتوان صرفاً یک عبادتگاه دانست. این مرکز طی بیش از سی سال فعالیت، به نهادی اجتماعی و فرهنگی برای شیعیان شمال آلمان تبدیل شده است؛ نهادی که همزمان وظیفه حفظ هویت دینی مسلمانان، تقویت پیوندهای اجتماعی و معرفی فرهنگ اهلبیت(ع) به جامعه آلمان را بر عهده دارد.
در شرایطی که مسلمانان اروپا با چالشهای هویتی و فرهنگی متعددی روبهرو هستند، مراکزی همچون مسجد امام هادی(ع) نقش ستونهای استوار جامعه اسلامی را ایفا میکنند؛ ستونهایی که پیوند میان ایمان، فرهنگ و زندگی اجتماعی را در قلب اروپا زنده نگه داشتهاند.
نظر شما