خبرگزاری شبستان_کاشان؛ روح اله باقری/سومین جشنواره ملی نقالی و روایتگری «سیلک» با عنوان «حماسهای برای ایران» از ۲۳ تا ۲۵ اردیبهشتماه ۱۴۰۵ به همت سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری کاشان در فرهنگسرای خانواده و میادین شهر برگزار شد؛ رویدادی سهروزه که با رقابت ۳۰ اثر برگزیده از میان ۱۲۰ اثر ارسالی، اجرای میدانی در نقاط مختلف شهر، حضور مسئولان فرهنگی و شهری و رونمایی از بخش تازه «نقل مفاخر»، ابعاد تازهای از ظرفیت این هنر آیینی را آشکار کرد.
از ۱۲۰ اثر تا ۳۰ اجرای نهایی؛ گستره ملی جشنواره
دبیر جشنواره، مسعود نوریفرد، با اشاره به استقبال هنرمندان سراسر کشور اعلام کرد در این دوره ۱۲۰ اثر به دبیرخانه ارسال شد که پس از ارزیابی اولیه، ۳۰ اثر به مرحله نهایی راه یافتند. آثار در سه رده سنی کودک، نوجوان و بزرگسال و با محوریت مضامین حماسی به رقابت پرداختند.
داوری این دوره را الهام دارابی، الهه تاجیک و منوچهر اکبرلو بر عهده داشتند؛ هیئتی که با رویکردی تخصصی، شاخصهایی چون تسلط بر روایت، بیان بدنی، ارتباط با مخاطب، ساختار داستانی و حفظ اصالت نقالی را در ارزیابیها مدنظر قرار داد.
روز نخست؛ آغاز رقابت در سالن و روایت در میدان
در روز چهارشنبه ۲۳ اردیبهشت، ۱۴ اجرای رقابتی در فرهنگسرای خانواده برگزار شد.
بخش بزرگسالان (۶ اجرا)
ملیکا شیخالعارفین (یزد)، سوگند آزادی (شیراز)، امیررضا حسنی (خراسان رضوی)، سحر کیخایی جوان (سیستان و بلوچستان)، بهزاد عسگری (همدان) و مسعود شاهنگی (اصفهان).
بخش نوجوانان (۵ اجرا)
مهدیس زیدی (کاشان)، آرشیدا عبدلی (سیرجان)، یگانه جوانمرد (اصفهان)، طاها اسفندیاری (اهواز) و مانیا دهقانی (همدان).
بخش کودک (۳ اجرا)
حلما محمدی (یزد)، حسنا جوادیپور (محلات) و زهرا قربانعلیزاده (کاشان).
همزمان با اجراهای رقابتی، چهار نقال در بخش غیررقابتی در میادین شهر به اجرای برنامه پرداختند؛
علیرضا متقی (میدان جهاد)، فرهنگ شعبانی (میدان ولیعصر)، مهران لطیفی (چهارراه سلمان فارسی) و محمدکیان دامغانی (میدان عامریه).
این رویکرد، جشنواره را از فضای صرفاً سالنی خارج کرد و آن را به رویدادی شهری و مردمی تبدیل ساخت.
روز دوم؛ پیوند روایت با سیلک و حضور مدیران شهری
در روز پنجشنبه ۲۴ اردیبهشت، ۱۳ اجرای دیگر در بخش رقابتی برگزار شد. در این روز ابوالفضل ساروقیان شهردار کاشان، حسین باغشیخی رئیس کمیسیون فرهنگی و اجتماعی شورای اسلامی شهر و میثم نمکی رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی کاشان در برنامه حضور یافتند.
اجرای نقالان در میادین و همچنین در محوطه باستانی سیلک از نکات شاخص این دوره بود. مسعود شاهنگی، بهزاد عسگری، طاها اسفندیاری، مهدیس زیدی و سها مهتری در این فضاها برای مردم روایتگری کردند؛ اقدامی که به تعبیر برگزارکنندگان، نمادی از پیوند حماسههای ایرانی با کهنترین لایههای تمدنی این سرزمین بود.
شهردار کاشان با اشاره به استقبال مردمی از برنامههای شبانه شهر، از برگزاری بیش از ۷۵ تجمع فرهنگی شبانه خبر داد و نقالی را ابزاری مؤثر برای برانگیختن روح حماسه و تقویت هویت ایرانی دانست. وی همچنین بر ظرفیت تبدیل جشنواره «سیلک» به رویدادی بینالمللی و نوعی «صادرات فرهنگی» تأکید کرد و قول حمایت مدیریت شهری برای تبدیل کاشان به برند هنری جهانی را داد.
اختتامیه؛ معرفی برگزیدگان و تجلیل از پیشکسوتان
در آیین پایانی که جمعه ۲۵ اردیبهشت برگزار شد، برگزیدگان سه رده سنی معرفی شدند.
بخش کودکان
رتبه اول: محمدکیان دامغانی (کاشان)
رتبه دوم: حسنا جوادیپور (محلات)
رتبه سوم: زهرا قربانعلیزاده (کاشان)
تقدیر: محیا مرادی (کاشان)
بخش نوجوانان
دینا شیریزاده (کرج)
فاطمه موسوی (خراسان رضوی)
آرشیدا عبدلی (سیرجان)
تقدیر: یگانه جوانمرد (اصفهان)
بخش بزرگسالان
رتبه اول: فاطمه زارعی (رشت)
رتبه دوم: بهزاد عسگری (همدان)
رتبه سوم: علیرضا متقی (خمین)
همچنین از دو پیشکسوت این عرصه، مسعود شاهنگی و فرهنگ شعبانی تقدیر ویژه به عمل آمد.
«نقل مفاخر»؛ نوآوری راهبردی دوره سوم
مهمترین نوآوری این دوره، افزودن بخش «نقل مفاخر» بود؛ بخشی که به روایت زندگی مفاخر و مشاهیر کاشان اختصاص یافت. در این بخش، زینب افسری از استان سیستان و بلوچستان به عنوان برگزیده معرفی و از سوی انجمن مفاخر کاشان تجلیل شد.
این رویکرد، نقالی را از تمرکز صرف بر متون کلاسیک فراتر برده و آن را به ابزاری برای روایت تاریخ محلی و سرمایههای انسانی معاصر تبدیل میکند؛ اقدامی که میتواند در تقویت هویت شهری و نسلسازی فرهنگی نقشآفرین باشد.
نقالی؛ رسانهای تأکیدی با قدرت اقناع
مرتضی والیزاده رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری کاشان، نقالی را هنری تأکیدی و رسانهای اثرگذار برای آگاهیبخشی توصیف کرد و به نقش نقال در بازآفرینی روایتها و انتقال حماسههای دفاع مقدس اشاره داشت.
از سوی دیگر، حسین باغشیخی با نگاه ارتباطی به این هنر، قدرت اقناع نقالی را برجسته دانست و پیشنهاد داد برندهای هویتی کاشان همچون خانههای تاریخی، نساجی و فرش با این هنر پیوند بخورند تا یک بسته فرهنگی منسجم شکل گیرد.
چشمانداز؛ مطالبه «شهر ملی نقالی ایران»
دبیر جشنواره با اشاره به ثبت جهانی نقالی در یونسکو، درخواست رسمی معرفی کاشان به عنوان «شهر ملی نقالی ایران» را مطرح کرد.
برگزاری منظم جشنواره، ایجاد دبیرخانه دائمی، آموزش نسل جدید نقالان، پیوند با گردشگری فرهنگی و تقویت حضور بینالمللی، از الزامات تحقق این مطالبه عنوان شده است.
سخن پایانی
سومین جشنواره «سیلک» نشان داد نقالی همچنان ظرفیت حضور در متن جامعه را دارد؛ هنری که اگر از قالبهای محدود خارج شود و با نیازهای فرهنگی امروز پیوند بخورد، میتواند به ابزاری راهبردی در حوزه هویتسازی، دیپلماسی فرهنگی و برندینگ شهری تبدیل شود.
کاشان در این سه روز، نهفقط میزبان یک رقابت هنری، بلکه صحنه زندهشدن روایتهایی بود که از دل شاهنامه و تاریخ برآمده و در میدانهای شهر، در کنار سیلک و در میان مردم، دوباره جان گرفت.
نظر شما